Voormalig politieman Derek Chauvin (r.) in de rechtbank Reuters

Tien maanden na de dood van George Floyd is vandaag in de VS de inhoudelijke behandeling begonnen van het proces tegen de agent die minutenlang zijn knie in Floyds nek drukte. De zaak dient in de zwaarbewaakte rechtbank in Minneapolis, de stad waar Floyd op 25 mei 2020 stierf.

De inmiddels ex-politieman Derek Chauvin wordt verdacht van moord zonder voorbedachten rade, doodslag en derdegraadsmoord, een term in het Amerikaanse strafrecht die wordt gebruikt als iemand onopzettelijk wordt gedood als gevolg van een gevaarlijke daad.

De zwarte Floyd (46) werd door agenten in de boeien geslagen na een melding dat hij met een vals briefje van 20 dollar sigaretten had gekocht. De witte politieagent Chauvin drukte vervolgens minutenlang zijn knie op de nek van Floyd, die later overleed in het ziekenhuis.

Nadat familie en vrienden van Floyd een persconferentie hadden gegeven, begonnen de aanklager en de advocaat van Chauvin de rechtszaak met hun openingspleidooi:

Proces tegen agent die knie op nek George Floyd drukte

De video leidde in de VS en andere landen tot massale protesten tegen racisme en politiegeweld. Chauvin werd de dag na het geweld ontslagen, net als drie collega-agenten die er ook bij betrokken waren.

Het proces begon met een openingsverklaring van de aanklager, die zei dat Chauvin "buitensporig" geweld had gebruikt. De geboeide Floyd was ongewapend en zei 27 keer dat hij geen lucht kreeg, maar de agent liet niet los, aldus de aanklager.

Hij liet de juryleden al in zijn openingsverklaring de bekende beelden zien van de arrestatie van Floyd. Volgens de aanklager drukte Chauvin in totaal 9 minuten en 29 seconden zijn knie op de nek van de zwarte man, langer dan de 8 minuten en 46 seconden die eerder door justitie werden genoemd.

Vragenlijst voor juryleden

Door de gevoeligheid van de zaak was het kiezen van de jury een precaire aangelegenheid, zegt correspondent Marieke de Vries in het NPO Radio 1-programma Nieuws en Co. "Alle kandidaat-juryleden kregen vooraf een lijst met vragen over hoe vaak ze de video hebben bekeken, hoe ze denken over de politie en of ze hebben meegedaan aan de protesten."

Van de 300 kandidaat-juryleden zijn zeven vrouwen en vijf mannen uitgekozen om te oordelen over de schuld van Chauvin. Van de juryleden zijn er zes wit, vier zwart en twee multiraciaal. Hun identiteit is geheim.

Buiten de rechtbank in Minneapolis zaten familieleden en activisten als eerbetoon aan Floyd zo'n negen minuten op een knie, net zo lang als Chauvin zijn knie in de nek van Floyd drukte.

Nabestaanden en activisten op een knie in Minneapolis AFP

De omgeving van het gerechtsgebouw is volgens De Vries veranderd in een vesting. "Winkels zijn dichtgespijkerd, straten zijn afgezet met barricades en prikkeldraad en er zijn duizenden agenten en gardisten op de been."

Verdediging zal twijfel zaaien

De verdediging van de politieman spreekt de beschuldigingen tegen. "Derek Chauvin deed precies waarvoor hij in zijn 19 jaar lange loopbaan was opgeleid", zei advocaat Eric Nelson op de eerste zittingsdag. "Het gebruik van geweld is niet prettig, maar het is een noodzakelijk onderdeel van het politiewerk."

In het bloed van Floyd werden sporen van drugs gevonden en advocaat Nelson zal tijdens het proces onder meer aanvoeren dat Floyd vooral om het leven kwam als gevolg van drugsgebruik, zegt correspondent De Vries. Dat is in tegenspraak met de lezing van de lijkschouwer, die na het overlijden vaststelde dat Floyd door een misdrijf om het leven was gekomen.

Verder heeft de advocaat toestemming gekregen om een eerdere arrestatie van Floyd bij de zaak te betrekken. Hij werd in 2019 ook al eens aangehouden en slikte daarbij de drugs door die hij bij zich had.

"De verdediging zal vooral proberen twijfel te zaaien omdat de jury unaniem een oordeel moet vellen", zegt De Vries. "Er hoeft maar een jurylid te zijn dat twijfelt, en Chauvin wordt niet schuldig bevonden."

De verwachting is dat de zaak in ieder geval de hele maand april gaat duren.

Een omstander filmde het geweld en plaatste de (schokkende) beelden op Facebook:

Zwarte man in VS overleden nadat witte agent minuten lang knie op zijn nek hield

STER reclame