Grenscontrole bij Dover AFP

Britse bedrijven en ondernemers luiden de noodklok vanwege de chaos in de exporthandel, veroorzaakt door de "verbijsterende" hoeveelheid aan nieuwe regels door de brexit.

In de eerste week nadat het handelsakkoord van kracht werd, schortte bezorgdienst DPD een deel van de leveringen aan het Europese vasteland op, stopte boekhandelketen Waterstones de verkoop aan klanten in de EU en waarschuwden Britse vissers dat ze hun verse producten niet op de EU-markten kunnen verkopen vanwege vertragingen aan de grenzen.

Premier Johnson beloofde een tariefvrije handelsdeal na de brexit, die vrije en eenvoudige toegang tot de Europese markt zou toestaan. Maar in werkelijkheid worden handelaren geconfronteerd met allerlei kosten voor de uitvoer van goederen naar Europa, zeggen ze in The Guardian.

Lege schappen bij Marks en Spencer in Parijs wegens leveringsproblemen AFP

Volgens de Britse brancheorganisatie Food and Drink Federation zorgen de administratieve rompslomp en grenscontroles voor 3,3 miljard euro aan extra kosten voor de detailhandel. Goederen en etenswaren dreigen daardoor duurder te worden, waarschuwt de sector.

Overhaaste deal

Veel van de problemen worden toegeschreven aan de overhaaste deal, die op Kerstavond werd bezegeld. "De reden waarom het Verenigd Koninkrijk en de EU oorspronkelijk een implementatieperiode van elf maanden overeenkwamen, was om bedrijven de tijd te geven orde op zaken te stellen en klaar te zijn voor de overgang. Maar die tijd hadden we niet", zegt Stephen Kelly, directeur van een Noord-Ierse bedrijfsorganisatie. "We hadden zeven dagen voordat iedereen klaar moest zijn, en een daarvan was Eerste Kerstdag."

Er zijn nog steeds belangrijke kwesties die moeten worden gladgestreken.

Stephen Phipson, directeur Make UK

"De industrie verwelkomde de handelsovereenkomst die de catastrofe van no-deal heeft voorkomen, omdat tarieven en quota een ramp zouden zijn geweest voor exporteurs. Maar dit is slechts een uitgangspunt, want er zijn nog steeds belangrijke kwesties die moeten worden gladgestreken", zegt Stephen Phipson, directeur van werkgeversorganisatie Make UK in The Guardian. Hij denkt dat daar maanden, zo niet jaren, voor nodig zouden zijn.

Het is nog maar de vraag of die wil er is, na al die maanden van onderhandelen, zegt Dominic Goudie, hoofd van de Food and Drink Federation. Hij waarschuwde eerder deze week voor dreigende leveringsproblemen van voedingsmiddelen door de nieuwe regels. Zo worden voedingsmiddelen die via een Brits distributiecentrum naar Ierland of Europa worden vervoerd, als Brits bestempeld, ook als ze in de EU gemaakt zijn. Dat leidt tot extra kosten, papierwerk en vaak ook vertraging.

Vertegenwoordigers van Britse productie- en handelsorganisaties voerden afgelopen donderdag spoedoverleg met minister Gove van Buitenlandse Zaken. Gove gaf toe dat er problemen waren die de komende weken voor "aanzienlijke extra verstoringen" aan de Britse grens zouden leiden.

Ook vanuit Europese zijde vragen bedrijven om een aanpassingsperiode, zodat ze tijd krijgen om de regels in het 1200 pagina's tellende handelsverdrag te begrijpen en ze te implementeren.

Pandemie

Het Verenigd Koninkrijk koopt ongeveer de helft van zijn voedsel uit het buitenland, met de meerderheid afkomstig uit de Europese Unie. Al voor de brexit ontstonden er problemen aan de grens, toen door de coronapandemie vrachtwagens het land niet meer in en uit konden.

STER reclame