Oud-directeur Blokpoel van de Belastingdienst ANP

Oud-directeur van de Belastingdienst Blokpoel heeft naar eigen zeggen "heel vaak buikpijn" gehad van de situatie bij de dienst Toeslagen, die het middelpunt is van de kinderopvangtoeslagaffaire. Volgens hem leidden "kleine fouten van ouders" tot "heel grote gevolgen".

Blokpoel werd vanmiddag ondervraagd door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen. De affaire, waarbij ouders onterecht als fraudeurs werden bestempeld en jarenlang met vorderingen te maken kregen waardoor ze in de problemen kwamen, was volgens Blokpoel al jaren bij de top van de dienst bekend. Ook toenmalig staatssecretaris Wiebes van Financiën wist ervan, en Sociale Zaken waarschijnlijk ook, zei hij.

De zorgen en een gevoel van onmacht over de kwestie werden volgens Blokpoel binnen zijn organisatie breder gedeeld. Hoe kwam het dan dat de onderzoeken naar de veronderstelde fouten van ouders niet werden stopgezet, vroeg SP-Kamerlid Leijten hem. "Ik heb meermalen gezegd of het niet anders kon, maar er werd bij Toeslagen geen ruimte gevoeld hoe het anders zou kunnen", antwoordde Blokpoel. Er ontstond uiteindelijk ook bij hem een beeld dat de wet niet op een andere manier kon worden uitgevoerd.

Dubbel gevoel

Terugkijkend voelt Blokpoel zich naar eigen zeggen medeverantwoordelijk voor "een situatie waarin dingen zijn uitgevoerd die zo hard zijn dat ik er buikpijn van krijg".

De voormalig directeur zei bij aanvang van het verhoor meteen al met een dubbel gevoel voor de commissie te verschijnen. "Ik ben als oud-directeur trots op sommige dingen bij de dienst, maar dat alles wordt overschaduwd door de ellende die ouders in de affaire opliepen."

In het verhoor wilden Kamerleden weten hoe het zo kon lopen dat grote groepen ouders die kleinere fouten maakten massaal als fraudeurs werden bestempeld en aangepakt. Blokpoel, die van 2010 tot 2016 directeur bij de fiscus was, schetste een beeld van een periode waarbij "steeds meer op fraudebestrijding ingezoomd werd".

Omdat de toeslagendienst zelf geen onderzoeksdienst had, werd een speciaal team opgezet om de fouten met toeslagen te onderzoeken, het zogeheten CAF-team. Als baas van de Belastingdienst was Blokpoel verantwoordelijk.

GroenLinks-Kamerlid Van der Lee ziet in de gespreksverslagen van dit team - die pas recent met de Kamer werden gedeeld - dat Blokpoel vrij vaak over "fraudepatronen" spreekt. Blokpoel zegt dat de organisatie na de grootscheepse fraude met Bulgaren die op grote schaal onterecht toeslagen hadden gekregen steeds vaker signalen kreeg van "georganiseerde fraudes." Verder waren er signalen op de werkvloer dat de fiscus niet goed in staat was die fraudes aan te pakken.

Hij herinnert zich dat de evaluaties over dit team vaak positief waren: er werd zelfs nog overwogen het team uit te breiden. Dat gebeurde uiteindelijk niet.

Met welk beeld van uw optreden moeten wij nu vandaag de zaal verlaten?

Chris van Dam, voorzitter van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag

Volgens commissielid Van der Lee blijkt uit de gespreksverslagen dat Blokpoel er juist voor pleitte om toeslagen stop te zetten, ook als er niets mis mee was. Maar dat ontkent Blokpoel. "Die uitspraak klinkt als iets wat ik niet gezegd kan hebben", aldus de oud-directeur.

Commissievoorzitter en CDA-Kamerlid Van Dam zei dat hij de buikpijn waarover Blokpoel sprak niet in alle stukken heeft teruggevonden. "Met welk beeld van uw optreden moeten wij nu vandaag de zaal verlaten?" wilde Van Dam weten. "Klopt het dat de wet in uw ogen niet anders kon worden uitgevoerd? Maar u het wel wilde?"

Daarop antwoordde Blokpoel bevestigend. Hij had dat "dolgraag" gewild.

Morgen gaan de verhoren van de parlementaire ondervragingscommissie verder. Een extra verhoor is ingelast: de schrijver van een onlangs opgedoken intern memo komt naar de commissie.

Uit het memo bleek dat de top van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst al in 2017 het advies kreeg om gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire een schadevergoeding aan te bieden.

STER reclame