Simone Biles (l) en Aly Raisman tijdens de Olympische Spelen van Rio; beide turnster waren slachtoffer van teamarts Larry Nasser EPA

De turnwereld schudt op zijn grondvesten door de recente verhalen over mishandeling en vernedering van jonge turnsters. En niet alleen in Nederland: de afgelopen weken zijn in onder meer de VS, Groot-Brittannië, Australië, Frankrijk, Zwitserland en België nieuwe schokkende getuigenissen naar buiten gekomen.

In België ging de bal rollen na de bekentenis van de Nederlandse trainer Gerrit Beltman, vrijdag, dat hij jonge turnsters heeft geslagen, uitgescholden en gekleineerd. Turnster Aagje Vanwalleghem trad daarop naar buiten over de mentale mishandeling door Beltman, die van 2000 tot 2008 werkzaam was bij de Belgische turnbond.

De afgelopen dagen volgden meer verhalen, van onder anderen Gaëlle Mys (actief op drie Olympische Spelen), Laura Waem (in 2018 gestopt) en Dorien Motten (nog steeds actief).

Gaëlle Mys (r) zit geblesseerd aan de kant tijdens de Europese Spelen van 2015 in Bakoe EPA

Mys vertelde iedere dag huilend naar huis te zijn gereden vanwege de intimidatie en pesterijen en ook Motten zegt continu te zijn vernederd, geïntimideerd en gepest.

De Vlaamse turnfederatie Gymfed gaf maandag toe dat er in het verleden fouten zijn gemaakt en stelt dat er na de Olympische Spelen van Rio werk is gemaakt van een gedragscode. Volgens turnster Waem zijn de pesterijen echter gewoon doorgegaan; zij noemt de verklaring "een klap in het gezicht van alle gymnasten die geleden hebben".

Documentaire over Amerikaanse turnwereld

De golf aan nieuwe onthullingen is in gang gezet door de documentaire 'Athlete A', die sinds eind juni op Netflix is te zien. De documentaire gaat over de cultuur van angst en mishandeling binnen de Amerikaanse turnwereld, die het mogelijk maakte dat teamarts Larry Nassar zich jarenlang ongestoord schuldig kon maken aan seksueel misbruik.

Larry Nassar in 2018 tijdens de rechtszaak in 2018, waar hij veroordeeld werd tot 175 jaar gevangenisstraf AFP

Nassar werd in 2018 veroordeeld tot een lange gevangenisstraf. Sindsdien zijn er binnen de Amerikaanse turnbond tal van maatregelen genomen om nieuwe misstanden te voorkomen.

Naar aanleiding van de film hebben overal ter wereld turnsters en turners hun verhaal via sociale media gedaan, met de hashtag #gymnastalliance. Fysiek en emotioneel misbruik blijkt overal in de turnwereld voor te komen. Maatregelen worden er zelden genomen.

Actie na beschuldigingen

In een aantal landen heeft de nieuwe reeks beschuldigingen inmiddels tot actie geleid. In Groot-Brittannië zijn overheidsinstanties UK Sport en Sport England een onafhankelijk onderzoek begonnen. Er zijn bijvoorbeeld verhalen naar buiten gekomen over een angstcultuur rond lichaamsgewicht. Ook was er de schokkende anekdote over een 7-jarig meisje dat aan een turntoestel werd vastgebonden.

In Australië heeft de turnfederatie speciale 'luistergroepen' ingesteld, waar een ieder die geleden heeft onder fysieke en emotionele mishandeling zijn verhaal kan doen. In Zwitserland werd eerder deze maand hoofdcoach Felix Stingelin geschorst na verhalen over intimidatie en pesterijen.

Natalia Godunko tijdens de finale van de Olympische Spelen van Athene in 2004 AFP

Ook in Oost-Europa, waar een spartaans trainingsregime doorgaans niet ongebruikelijk is, komen beschuldigingen naar buiten. Zo heeft de Oekraïense Natalia Godunko, voormalig wereldkampioene ritmische gymnastiek, zaterdag haar verhaal via YouTube gedaan.

Godunko vertelt onder meer dat de turnsters tijdens Olympische Spelen zijn gemarteld. Zelf zegt ze nooit te zijn geslagen, maar wel psychisch te zijn mishandeld. Godunko, die in 2010 haar loopbaan beëindigde, zegt wel getuige te zijn geweest van fysieke mishandeling van kinderen.

STER reclame