Werknemers van het UWV bekijken aanvragen die binnenkomen bij het loket overbrugging werkbehoud (NOW-regeling). ANP

Werkgevers die het door corona niet op eigen kracht lukt om alle salariskosten voor het personeel op te hoesten, kunnen vanaf vandaag terecht bij het digitale noodloket van het UWV. Daar kunnen zij zich intekenen op de NOW-subsidie waarmee maximaal 90 procent van de loonkosten wordt gecompenseerd.

Het is een "uitzonderlijke, forse maatregel", zei minister Koolmees tijdens de aankondiging van de regeling. "Maar een die in deze uitzonderlijke tijd hard nodig is."

Alleen al in de eerste uren zijn er zo'n vijftienduizend aanvragen binnengekomen bij het UWV, voor omgerekend nog veel meer werknemers. Naar verwachting doen in totaal tussen de 100.000 en 150.000 ondernemers aanspraak op de regeling die de overheid per drie maanden tussen de 10 en 20 miljard gaat kosten. Wat komt er allemaal bij kijken?

Snelle opzet

Sinds de uitbraak van het coronavirus in Nederland heeft de overheid een financieel steunpakket opgetuigd, waaronder de voorloper van de NOW, de Regeling Werktijdverkorting. Die procedure was door de vele aanvragen niet toereikend en qua uitbetaling niet snel genoeg.

Het alternatief is dus de Noodmaatregel Overbrugging ten behoeve van behoud van Werkgelegenheid (NOW). De regeling is in twee weken tijd uit de grond gestampt en heeft als doel inkomens van werkenden in ieder geval drie maanden lang te verzekeren.

Dat wil zeggen: werknemers mogen niet worden ontslagen wanneer hun baas aanspraak doet op de financiële tegemoetkoming, ook de flexkrachten niet. De overheid doet daarvoor een beroep op de eerlijkheid van alle ondernemers die een aanvraag doen. En wie moraal ontbeert, moet het loon terugbetalen en krijgt een boete.

Snelle betaling

Die doorbetaling van loon is van belang. Want terwijl inkomsten deels of volledig wegvallen door corona, lopen kosten zoals huur, gas, water en licht en dus ook salarissen gewoon door. Het is de bedoeling dat het NOW-geld dus zo snel mogelijk wordt gestort zodat werkgevers niet in de knel komen met de volgende salarisbetaling.

Omdat snelle betaling voor veel bedrijven essentieel is, kent de NOW weinig uitzonderingen. Weinig, maar ze zijn er wel. "Elke eenvoudige, grofmazige regeling heeft als gevolg dat er ook ondernemers en sectoren zijn die er buiten vallen", zegt Fred Paling, bestuursvoorzitter van het UWV.

Zorgen en uitzonderingen

Dat herkennen werkgeversorganisaties. Ze zijn enthousiast over de regel, maar zien ook nog ruimte voor verbeteringen.

Zo maakt VNO-NCW zich zorgen over bedrijven met meerdere vestigingen of met verschillende bedrijfsonderdelen. Als een onderneming uit een aantal bedrijfsonderdelen (rechtspersonen) bestaat die samen een concern vormen, wordt namelijk de omzetdaling van het hele concern aangehouden. "Als je omzetverlies dus gemiddeld niet aan de vereiste 20 procent komt, kom je niet in aanmerking."

Een andere zorg van de werkgeversbond is seizoenswerk. De overheid kijkt voor het omzetverlies naar de totale omzet in 2019 en deelt die door vier. De huidige omzet moet minimaal 20 procent onder die gemiddelde kwartaalomzet van vorig jaar liggen. Bedrijven die normaal gesproken 50 tot 70 procent van hun omzet in de maanden maart tot en met mei halen, komen daardoor niet aan de drempelwaarde, terwijl het eigenlijke omzetverlies veel groter is.

En dan zijn er nog de zorgen van vakbond FNV, die vreest dat de banen van zo'n 800.000 flexkrachten op de tocht staan. "Dat blijkt onder andere uit meldingen van FNV-bestuurders overal uit het land. Met name mensen met onzekere contracten worden massaal op straat gezet door werkgevers, waaronder veel uitzendbureaus."

'Hoe dan ook door'

Waar het opzetten van zo'n regeling normaal gesproken maanden zou duren, heeft het UWV dit nu in twee weken opgezet. "Dat was ongelooflijk hard werken", zegt bestuursvoorzitter Paling.

Op technische moeilijkheden is in ieder geval gerekend: "Nu lopen alle systemen stabiel en we hebben een back-up, voor het geval er in de komende dagen nog iets verkeerd gaat", zegt Paling. "Het blijft spannend, maar het loopt hoe dan ook door."

STER reclame