Een menselijke keten bij de herdenking van het bombardement op Dresden EPA

Een van de dodelijkste bombardementen ooit werd vanmiddag herdacht in de Duitse stad Dresden. Vandaag 75 jaar geleden zijn daar rond de 25.000 slachtoffers gevallen tijdens een drie dagen durend Brits-Amerikaans bombardement.

De herdenking in Dresden keert jaarlijks terug, maar dit jaar gaat het anders. De oorlogsgeschiedenis wordt aangegrepen door rechts-populisten om te proberen de misdaden van de nazi's te nuanceren.

Volgens bondspresident Frank-Walter Steinmeier herinnert het bombardement op Dresden de Duitsers aan de vernietiging van democratie, nationalistische overmoed, minachting voor de mensheid, antisemitisme en raciaal fanatisme. "Ik vrees dat die gevaren tot op de dag van vandaag nog niet zijn geweken", zei hij vanmiddag bij de herdenkingsbijeenkomst.

Het oude centrum van Dresden na de eerste bombardementen op 13 februari 1945 AFP

Volgens Steinmeier beginnen antisemitisme en vreemdelingenhaat het openbare leven in Duitsland "opnieuw te vergiftigen". Volgens de bondspresident is het niet genoeg als democraten zich daarvan "vol walging" afkeren. "Niets van dit alles mag in dit land onbetwist blijven. Wij allen moeten haat en ophitsing afwijzen, beledigingen tegenspreken en vooroordelen bestrijden."

Terwijl Steinmeier deze woorden in het Kulturpalast uitsprak, werd elders in Dresden een heel ander verhaal verteld. De lokale afdeling van de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) legde bloemen bij oorlogsgraven in de oude Annenfriedhof en bemant een informatiekraam in het stadscentrum waar ze hun eigen versie van het bombardement zullen verspreiden.

AfD-leider Tino Chrupalla sprak deze week van "rond de 100.000" doden als gevolg van het bombardement. Hij werd daarop beschuldigd van geschiedsvervalsing. De partij hamert er steeds weer op dat Duitsland minder schuldbewust moet worden en meer aandacht moet besteden aan de Duitse slachtoffers die in de Tweede Wereldoorlog vielen.

De politie zet zich schrap voor aanstaande zaterdag, de derde en laatste dag van de herdenking, als extreemrechts demonstreert. Deze jaarlijks terugkerende bijeenkomst in Dresden is uitgegroeid tot een van de belangrijkste evenementen voor neonazi's in Europa.

"De mythe van de onschuldige stad leeft voort," schrijft de Sächsische Zeitung in een bijtend commentaar op de protesten. De regionale krant verwijt populistisch-rechts misbruik te maken van de herdenking om "Duitse oorlogsmisdaden te bagatelliseren".

De ophef is nog groter vanwege het politieke schandaal dat vorige week in de naburige deelstaat Thüringen begon en inmiddels tot in Berlijn de regeringspartij CDU op zijn grondvesten doet schudden. De crux van het schandaal is de grote twijfel of het CDU vasthoudt aan het cordon sanitaire tegen de AfD.

Samenwerken met de AfD is een politiek taboe wegens de banden tussen sommige partijleden en neonazi's, en vanwege controversiële uitspraken van partijleiders. Vorig jaar deed de AfD deelstaatparlementariër Mario Lehmann veel stof opwaaien toen hij het bombardement van Dresden als "een Holocaust" beschreef. Daarbij maakte hij gebruik van een term die in Duitsland normaal wordt voorbehouden aan de massamoord op Joden door de nazi's.

STER reclame