Reuters

De uitreiking van de Nobelprijzen is pas morgen, maar het programma eromheen is al volop bezig. Normaal wordt er toegeleefd naar vandaag: de dag waarop de winnaar van de prestigieuze Vredesprijs een persconferentie geeft. Maar die ging uiteindelijk niet door. De winnaar, Ethiopische premier Abiy Ahmed, liet eerder al weten niet bij de persconferentie te zijn. Hij is te druk om het hele Nobel-programma bij te wonen, meldde zijn woordvoerder.

Dat zou onder meer komen doordat de situatie in Ethiopië zijn aandacht vereist. Ondanks Abiy's hervormingen is het nog altijd onrustig in het land. Ook past het volgens de woordvoerder beter in de culturele traditie van Ethiopië om zich bescheiden op te stellen als premier, bericht The Guardian.

Volgens correspondent Elles van Gelder is het ook mogelijk dat Abiy bang is voor kritische vragen en daarom niet voor de internationale pers wil verschijnen.

'Abiymania'

Abiy krijgt de prijs voor het openen van de dialoog met buurland Eritrea, waarmee zijn land jarenlang een grensconflict had. Ook verbeterde de premier de situatie in zijn Ethiopië zelf. "Hij liet politieke dissidenten vrij, liet kritische media toe, gaf oppositiepartijen vrijheid en benoemde de eerste vrouwelijke president van het land. In korte tijd veranderde er veel in Ethiopië." Al snel was hij dus erg geliefd onder de bevolking. "Er heerste een ware 'Abiymania'", volgens Van Gelder.

Het Nobelprijscomité heeft teleurgesteld gereageerd op Abiy's mededeling, dat hij alleen de uitreiking zelf bijwoont. "We hadden graag gehad dat hij de internationale en Noorse media te woord zou staan", zegt Olav Njolstad, de directeur van het Noorse Nobelinstituut.

Tegen de Noorse omroep NRK noemt hij Abiy's weigering "erg problematisch", maar gevolgen voor de uitreiking heeft het niet.

Zo werd bekendgemaakt dat Abiy de Nobelprijs krijgt.

Nobelprijs voor de Vrede gaat naar...

Onrust in eigen land

Abiy's nominatie voor de Nobelprijs was vanaf het begin af aan omstreden. "Volgens sommigen komt de prijs te vroeg", zegt correspondent Van Gelder. Zijn populariteit is de laatste maanden afgenomen. Er heersen nog altijd grote spanningen in het land.

"Abiy heeft altijd gepleit voor eenheid, maar ondertussen is er juist veel etnische onrust. Veel Tigreërs, die lange tijd op belangrijke posities hebben gezeten, voelen zich aan de kant geschoven." Die onvrede uitte zich in oktober, toen kwamen bij protesten tegen Abiy's regering 67 mensen om het leven.

Ethiopië heeft ook veel interne vluchtelingen. Abiy probeert mensen weer terug naar huis te laten keren, maar veel etnische groepen leven in angst. "Het is dus allesbehalve vredig in zijn eigen land", zegt Van Gelder.

'Dolblij met de prijs'

In oktober, na de bekendmaking, liet Abiy in een reactie weten "dolblij" te zijn met de prijs. "Hij is voor Afrika, voor Ethiopië", zei hij. Het Noorse Nobelprijscomité hoopt dat de Vredesprijs de premier sterkt in zijn werk en zijn bemiddelende rol in conflicten in Afrika.

Overigens is Abiy niet de eerste winnaar die de media rondom de Nobelprijs-uitreiking vermijdt. In 2009 kreeg de toenmalige Amerikaanse president Barack Obama de prestigieuze onderscheiding. Obama was toen nog geen jaar president en de reacties waren gemengd. Volgens critici zou hij de prijs te vroeg in zijn presidentschap hebben gekregen, net als nu bij Abiy is te horen.

De feestelijkheden gaan dinsdag overigens wel gewoon door. De premier krijgt dan de bekende gouden medaille, een diploma en een geldbedrag van ruim 850.000 euro. Naar verwachting zal Abiy dan in ieder geval een dankwoord uitspreken.

STER reclame