Frans Timmerans met de Poolse premier Mateusz Morawiecki (rechts) in juni EPA

Polen mag niet zomaar de pensioengerechtigde leeftijd voor rechters verlagen van 70 naar 65 jaar, waardoor ruim een derde van de huidige rechters gedwongen moet vertrekken. Volgens de Europese Commissie is dat in strijd met EU-regels en daarom klaagt de Commissie Polen aan bij het Europees Hof van Justitie.

Ook wil de Europese Commissie dat Polen de maatregel, die in april werd aangenomen door het Poolse parlement, niet doorvoert zolang het Europees Hof nog geen uitspraak heeft gedaan.

Polen heeft de wet inmiddels doorgevoerd. Daardoor zijn 27 van de 72 Poolse rechters gedwongen om vervroegd met pensioen te gaan, onder wie de voorzitter van het Hooggerechtshof, de 65-jarige Malgorzata Gersdorf. Ze werd volgens de Poolse grondwet voor een termijn van zes jaar benoemd, maar ook zij moest dus eerder stoppen.

In juli gingen nog duizenden mensen in Poolse steden de straat op om te protesteren tegen het ingrijpen door de regering bij het Hooggerechtshof. Gersdorf verscheen gewoon op haar werk op de dag toen ze eigenlijk met pensioen moest gaan.

Maatregelen druisen in tegen onafhankelijkheid rechters

Volgens de Europese Commissie druisen de maatregelen in tegen de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht "inclusief het principe dat rechters niet door politici uit hun functie kunnen worden ontheven".

Begin deze zomer is nog wel geprobeerd om tot een oplossing te komen. Vanuit Brussel werd een zogenoemde aanmaningsbrief naar Warschau gestuurd met de vraag om opheldering. Maar, zo laat de Commissie vandaag weten, het antwoord van de Poolse regering nam de zorgen niet weg. Sterker: het zorgde juist voor meer ongerustheid.

De Poolse regering vindt dat de wijzigingen noodzakelijk zijn, omdat zo de laatste restanten uit de communistische tijd worden opgeruimd.

Artikel 7-procedure

De huidige klacht staat formeel los van de eind vorig jaar gestarte procedure tegen het land. Eurocommissaris Frans Timmermans is namens de Europese Commissie een zogenoemde artikel 7-procedure begonnen, omdat Brussel bezorgd is over de democratie en de rechtsstaat in Polen.

Die strafprocedure kan er uiteindelijk toe leiden dat het stemrecht van Polen in de verschillende Europese Raden wordt afgenomen.

STER reclame