Kok: overlijden Lubbers bedroeft mij bijzonder

Aangepast
ANP

Oud-premier Wim Kok reageert geschokt op het overlijden van minister van staat Ruud Lubbers. Kok, die Lubbers in 1994 opvolgde als premier zegt dat hij heel erg is geschrokken van het nieuws. "Zijn overlijden bedroeft mij bijzonder en heeft me diep geraakt."

Kok typeert Lubbers als een voortreffelijk premier. "Ik vind het een groot man, die nu van ons heen gaat. En aan wie Nederland heel veel dank verschuldigd is", zegt hij op Radio 1.

Wim Kok werkte intensief samen met Lubbers toen hij vicepremier was in het kabinet Lubbers III. "Ik leerde hem kennen als een man die hartelijk was, die openstond voor overleg met wederzijds respect. Ook als als er problemen waren, en die waren er natuurlijk met enige regelmaat tussen CDA en PvdA. Hij stelde zich als premier op een goede manier boven de partijen op."

No-nonsense

Oud-premier en partijgenoot Jan Peter Balkenende spreekt van een "intens verdrietig bericht". Hij benadrukt dat Lubbers veel betekend heeft voor Nederland en zijn partij. "Hij was een premier die enorme betekenis had in de beginjaren van het CDA. Een no-nonsense-politicus, iemand die wist wat er gedaan moest worden."

Balkenende zegt dat hij als premier de moed had om grote ingrepen, zoals die in de sociale zekerheid niet uit de weg te gaan. "Daarmee maak je jezelf niet geliefd, maar hij had wel de moed om dat op te pakken en daarmee heeft hij Nederland verder gebracht."

Ook herinnert hij zich Lubbers als een fijn mens om mee van gedachten te wisselen en zegt hij dat iemand was die hard werkte. "Ik kan me nog herinneren dat toen ik net financieel woordvoerder was voor het CDA in de Tweede Kamer en hem alle dossiers had gestuurd, hij binnen een uur terugbelde dat hij de stukken had gelezen."

"Die betrokkenheid ga ik het meest missen. Iemand bij wie je terechtkon, die oprecht geïnteresseerd was en een visie had op wat er met de maatschappij moest gebeuren."

Van Agt, Lubbers, Balkenende en Buma op een CDA-partijcongres ANP

Ook oud-minister Hirsch Ballin die onder Lubbers van 1989 tot 1994 minister van Justitie was, zegt dat het overlijden ook voor hem als een schok komt. "Ik had dit niet verwacht, het is triest om te horen."

Hij staat stil bij de vele gesprekken die ze hadden toen ze samenwerkten in de politiek. "Zelfs in het begin was hij oprecht geïnteresseerd in wat ik in te brengen had." Ze hadden het niet alleen over vraagstukken op zijn departement van Justitie, maar ook bijvoorbeeld de Europese ontwikkelingen die zich aandienden.

Hirsch Ballin: "Ik herinner me als de dag van vandaag een gesprek dat we hadden op een bijzondere plaats in Spanje, toen het verdrag van Maastricht was gesloten en dilemma's zich aandienden over verbreding en verdieping van de Europese Unie en of de unie moest worden uitgebreid. Hij wilde er diepgaand over spreken."

Langetermijnvisie

Hirsch Ballin noemt Lubbers een langetermijndenker. "Over sommige dilemma's dacht hij veel eerder na dan andere mensen. Hij was iemand van de langetermijnvisie, hij dacht vooruit en keek vooruit. Daar hadden sommige mensen moeite mee, andere mensen, zoals ik, raakten erdoor geïnspireerd."

Kok en Balkenende memoreren dat Lubbers zich na zijn politieke loopbaan nog bleef inzetten voor het klimaat, milieu, vluchtelingenproblematiek en migratie. Hirsch Ballin sluit zich daarbij aan. "Politiek was voor hem niet een vak, maar het hoorde bij zijn leven."

Hirsch Ballin (links) passeert tijdens het IRT-debat in 1994 het VVD-Kamerlid Dijkstal (rechts), die in gesprek is met Lubbers ANP

Dries van Agt (premier van 1977 tot 1982) is "verbijsterd" over het overlijden van Lubbers, zegt hij in Nieuwsuur. "Dat het zo snel tot het einde van zijn leven heeft kunnen komen, had ik volstrekt niet kunnen bedenken."

De twee hadden nog weinig contact, zegt Lubbers' voorganger. "Vrienden in de ware zin des woords waren wij niet." Wel zegt Van Agt dat zijn opvolger "enorme gaven" had. "Zijn intelligentie was opmerkelijk hoog. Hij had een tomeloze energie en was dapper. Hij zette door."

Voormalig CDA-voorlichter Jan Schinkelshoek sprak tot ongeveer een maand geleden met Lubbers over diens politieke leven. "Hij realiseerde zich dat het slot beter had gekund, om het eufemistisch te zeggen", zegt hij in het NOS-radioprogramma Met het Oog op Morgen. "Maar wat in de jaren 80 allemaal gebeurd is, stond voor hem centraal."