Nederland blijft gewoon droog: 'Hebben we mooi voor elkaar'

Aangepast
ANP

Het komt maar eens in de vijf jaar voor: een waterstand van boven de 14 meter. Toch waren we er vandaag prima op voorbereid. Volgens Rijkswaterstaat heeft de hoge waterstand op geen enkele plek tot onveilige situaties geleid.

"Het functioneert", concludeert Johan de Boer van Rijkswaterstaat. Hij doelt op het watermanagementproject Ruimte voor de Rivier. Op meer dan dertig plaatsen hebben rivieren in Nederland de afgelopen jaren letterlijk meer ruimte gekregen. "De waterstand van vandaag is een mooie test en zoals het er nu naar uitziet, zijn er geen problemen."

Maatregelenkaart Ruimte voor de Rivier Ruimte voor de Rivier

Ruimte voor de Rivier werkt aan ruim dertig projecten langs de Rijntakken. Afhankelijk van de omstandigheden worden verschillende ingrepen gedaan.

• Dijkverlegging: dijken worden meer landinwaarts geplaatst zodat uiterwaarden breder worden
• Uiterwaardvergraving: uiterwaarden worden afgegraven (dieper) zodat die meer water aankunnen
• Zomerbedverdieping: de rivieren worden dieper gemaakt zodat er meer water doorheen kan stromen
• Kribverlaging: de stenen dammen in de rivier worden verlaagd
• Obstakels weghalen: obstakels, zoals steunpalen van bruggen worden verplaatst zodat het water beter kan doorstromen
• Dijkverbetering: dijken worden verbreed en verstevigd

Dat een hoogwaterstand ons op weinig plekken natte voeten oplevert, is niet vanzelfsprekend. Toen in de jaren 90 mensen in de Betuwe massaal moesten evacueren wegens het hoge waterpeil, zei de regering: dit nooit meer. Het project Ruimte voor de Rivier werd in het leven geroepen om te voorkomen dat land achter de dijken nog een keer overstroomt.

"Vanaf 1995 zijn de plannen uitgewerkt en vanaf 2007 zijn we begonnen aan de uitvoering ervan", vertelt De Boer. Hij beschrijft een aantal maatregelen die zijn genomen, zoals het vrijmaken van de uiterwaarden. "Doordat er stadjes zijn gebouwd in de uiterwaarden, moet het water als het ware door een soort flessenhals. We hebben nu de uiterwaarden vrijgemaakt, waardoor het water niet perse sneller stroomt, maar ook niet meer wordt tegengehouden."

Dat is bijvoorbeeld het geval bij de Waal, bij Nijmegen. Daar stroomt de rivier in een scherpe bocht. Om de bewoners tegen de rivier te beschermen is de dijk 350 meter landinwaarts verlegd en is er ruimte gekomen om een nevengeul aan te leggen. Vandaag is bewezen dat dit project een succes is geweest: "het water staat bij Nijmegen niet meer hoog op de kade".

1/2Animatie van de Waal na het project Ruimte voor de Rivier
2/2Het hoge water dit weekend in de Waal ter hoogte van Lent ANP

Johan de Boer hoort vanuit zijn omgeving positief geluiden: "Mensen die uit belangstelling naar het hoge water komen kijken zijn blij. Dan hoor je toch een soort trots: 'dit hebben we maar mooi met z'n allen voor mekaar gekregen in Nederland'."

Volgens De Boer is het project dus geslaagd. "Maar het is aangelegd om nog veel en veel meer water te bergen. We zitten nu op zo'n 8000 kubieke meter water per seconde. De bedoeling is dat de rivieren uiteindelijk zo'n 16.000 kubieke meter kunnen verdragen."

1/6"Zwolle, waterfietsen in de IJssel met uitzicht naar Hattem" NOS Ooggetuige | Harriette Sietsma
2/6Hoogwater in Nijmegen NOS Ooggetuige | Jeroen Megens
3/6Natte voeten door wassend water bij Ingen, Gelderland NOS Ooggetuige | Herman Riemsdijk
4/6Overstroomde Waalkade in Nijmegen NOS Ooggetuige | Judith van Loon
5/6Hoogwater bij de Neder-Rijn in Driel NOS Ooggetuige | Pieter Zandbergen
6/6Huissen, Gelderland NOS Ooggetuige | Dick Klop