AFP

De Turkse president Erdogan heeft bij een herdenking van de couppoging, precies een jaar geleden, gezegd dat hij putschisten en terreurorganisaties die de staat willen ondermijnen "de kop zal afhakken". Erdogan waarschuwde de menigte in Istanbul dat er meer pogingen zullen volgen om hem af te zetten. Hij voegde eraan toe dat hij zal instemmen met herinvoering van de doodstraf als het parlement daarom vraagt.

Erdogan houdt de organisatie van de Turkse geestelijke Fethullah Gülen verantwoordelijk voor de couppoging. Ook premier Yildirim verklaarde in Istanbul dat de strijd tegen de aanhangers van Gülen doorgaat "tot er niemand meer over is". De 50.000 arrestanten die na de militaire opstand zijn opgepakt, zijn volgens de regering-Erdogan allemaal Gülen-aanhangers.

De menigte die aanwezig was bij de Bosporusbrug in Istanbul waar de slachtoffers van de couppoging werden herdacht, had in spreekkoren ook al om de doodstraf voor de hoofdverdachten gevraagd.

Erdogan prees de Turken voor het verzet dat de burgers boden tegen de coupplegers. Hij noemde de leider van de pro-Koerdische oppositiepartij HDP een verrader die "voor de televisie naar de couppoging had gekeken", in plaats van de straat op te gaan.

Brug

Honderdduizenden mensen hadden zich verzameld bij de brug in Istanbul waar een jaar geleden 34 burgers werden doodgeschoten door opstandige militairen die in een complot zaten om president Erdogan af te zetten. Uit verschillende stadswijken kwamen mensen in optocht naar de plek gelopen waar vanavond een monument voor de slachtoffers van de couppoging is onthuld.

Couppoging herdacht bij Bosporusbrug Istanbul

Duizenden anderen kwamen met veerponten aan uit het Europese deel van de stad. Sommigen droegen een strop met zich mee, als symbool voor de doodstraf.

Blokkade

De muitende militairen blokkeerden op 15 juli 2016 de brug, die toen nog Bosporusbrug heette, met tanks. Toen de bevolking massaal naar de brug kwam om de coupplegers te verjagen, schoten de militairen met scherp. In het hele land vonden zo'n 250 mensen de dood bij confrontaties met de coupplegers.

Het monument voor de gevallenen is onthuld in aanwezigheid van president Erdogan. De brug is omgedoopt tot de Martelaren van 15 juli-brug.

Rond de plek waar de herdenking plaatsvindt, zijn 250 lampen geplaatst, een voor elk slachtoffer van de couppoging.

Monument voor de slachtoffers van de couppoging AFP

Bij een speciale zitting van het parlement waarbij de opstand tegen Erdogan werd herdacht, hebben de oppositiepartijen harde kritiek geuit op de massa-arrestaties die na de coup in gang werden gezet.

De oppositieleiders verweten de regering de coup te hebben misbruikt om politieke tegenstanders - die óók tegen de coup waren - uit te schakelen. Onder de tienduizenden gevangenen zijn ook een tiental leden van de pro-Koerdische HDP-partij, inclusief de partijleiding.

Guantanamo Bay

In heel Turkije waren herdenkingsbijeenkomsten. Rond 02.30 uur vannacht, op het tijdstip dat het parlementsgebouw in Ankara vorig jaar werd aangevallen, sprak president Erdogan de parlementsleden toe. Hij zei daar dat er morgen wordt overlegd over een mogelijke verlenging van de noodtoestand, die sinds de couppoging van kracht is.

Volgens Erdogan heeft de mislukte staatsgreep Turkije laten zien welke landen het tot zijn vrienden en vijanden kan rekenen. Welke landen hij na de coup als vijand is gaan zien, wilde hij niet zeggen "om een ernstige internationale crisis te voorkomen".

De Turkse president herhaalde dat hij de doodstraf zou herinvoeren als het parlement dat zou voorstellen. Bij de herdenking zei hij dat hij de mensen achter de coup voor de rechtbank wil laten komen in dezelfde soort oranje overall als gevangenen in Guantanamo Bay dragen.

STER reclame