NOSop3

Dit is waarom China panda's uitdeelt

EPA

Nederland krijgt twee reuzenpanda's van China te leen. Minister Koenders noemt het "een grote eer", omdat China volgens hem niet vaak exemplaren van de bedreigde diersoort het land uit laat gaan. Dat klopt niet helemaal: China heeft de afgelopen jaren veel vaker panda's uitgeleend aan andere landen.

De handel in panda's wordt ook wel panda-diplomatie genoemd. Het is een manier voor Chinese machthebbers om de banden aan te halen met handelspartners. China verhuurt de dieren aan een dierentuin voor een bepaald bedrag per jaar. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken hoeft Nederland zelf niets te betalen. 

Voorbeelden van panda-diplomatie sinds 2000

2000: Pandaberen Mei Xiang en Tian Tian gaan naar Washington, Verenigde Staten. In de dierentuin kregen ze meerdere kleine panda's, die op 4-jarige leeftijd naar China verhuisden.

2002: Japan krijgt een Chinese panda, genaamd Kou Kou. De panda ging in 2010 dood, nadat 'ie een verdoving kreeg om sperma af te nemen. China stuurde meteen dierenartsen naar Japan voor een onderzoek. De dood van Kou Kou deed de Japans-Chinese relatie volgens de BBC geen goed.

2003: Oostenrijk mag Yang Yang en Long Hui huren. De komst van de panda's leidde tot grote rijen voor de dierentuin in Wenen. In Oostenrijk heten ze overigens Sissi en Franzl. De twee kregen via de natuurlijke weg babypanda's, een unicum.

2008: Taiwan krijgt Tuan Tuan en Yuan Yuan in bruikleen om de economische banden te verstevigen. De namen van de panda's betekenen samen 'reünie'. Taiwan en China hebben een moeilijke relatie, dus het werd gezien als een manier van China om de harten van de Taiwanezen te winnen.

2011: De dierentuin van Edinburgh (Schotland) krijgt 10 jaar twee panda's in bruikleen, voor 600.000 pond per jaar. Schotland sloot vlak daarna een deal met China over groene energie, zalm en auto's ter waarde van 2,6 miljoen pond.

2014: Fu Wa en Feng Yi verhuizen naar Maleisië, om het 40-jarige jubileum van de relatie tussen het land en China te vieren. Feng Yi, die in Maleisië werd omgedoopt tot Xing Xing, kreeg een babypanda.

2014: Hao Hao en Xing Hui worden met een welkomstceremonie onthaald op de luchthaven van het Belgische Zaventem, omdat daarna te vertrekken naar een dierenpark in Wallonië. Dat leverde een kleine rel op in Vlaanderen: critici suggereerden dat premier Di Rupo Wallonië had voorgetrokken.

Verjaardagsfeestje voor de panda's in Taiwan

"Als landen een reuzenpanda in bruikleen krijgen, getuigt dat van diepe vriendschap", vertelde China-correspondent Marieke de Vries ons eerder naar aanleiding van een bezoek van premier Rutte aan China in 2013. Tijdens dat bezoek is mogelijk de basis gelegd voor de komst van de panda's, want toen gaf Rutte toe dat hij het met de Chinese president over de panda's had gehad.

Nieuwe panda-diplomatie

Volgens deze onderzoekers is er sinds 2008 een nieuwe fase aangebroken in de panda-diplomatie. Tijdens de regeerperiode van Mao Zedong, in de jaren zestig en zeventig, werkte China volgens haar vooral aan "strategische vriendschappen". Tijdens het presidentschap van Deng Xiapoing werd de panda meer handelswaar, waarbij dierentuinen een soort leasecontract afsluiten.

Nu gebruikt China de panda's meer en meer om handelsrelaties op te bouwen met andere landen. "Als een panda aan een land wordt gegeven, betekent dat niet dat er een deal is gesloten. Ze vertrouwen dan een zeldzaam en kostbaar dier aan een land toe, dat in bepaalde zin de nieuwe start van een relatie betekent", zei onderzoeker Kathleen Buckingham eerder tegen de BBC.

Tian Tian in de dierentuin van Edingburgh

Buckingham verwacht dat dit soort panda-diplomatie de komende jaren alleen maar toe zal nemen, omdat sinds de grote aardbeving in Sichuan in 2013 veel pandaberen een nieuw huis moeten hebben.

Publiekstrekkers

In totaal leven er wereldwijd maar 1864 reuzenpanda's, voornamelijk in natuurreservaten en bossen in China. Het aantal reuzenpanda's is de afgelopen tien jaar wel gegroeid.

Slechts zeventien dierentuinen hebben een of meerdere panda's. Het dier kost dierentuinen veel geld; toch zijn ze gewild: het zijn namelijk grote publiekstrekkers.