'Haal alsjeblieft de IS-kinderen terug'

time icon
Nieuwsuur

In Syrië verblijven minstens 170 minderjarigen met een Nederlandse link. Een klein deel van hen bevindt zich in opvangkampen in Noordoost-Syrië. Er zijn zeker vier Nederlandse weeskinderen.

En terwijl minister Grapperhaus van Justitie erbij blijft dat Nederland - vanwege de veiligheidssituatie ter plekke - geen kinderen kan terughalen, besluiten steeds meer landen dat wel te doen.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

1/3 Er komen kinderen terug, met name weeskinderen

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

2/3 Minister Grapperhaus over de kinderen in IS-gebied

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

3/3 'Er zijn hulporganisaties actief'

Jo Becker van Human Rights Watch pleit voor het terughalen van vooral de jongste kinderen. "Veel van deze kinderen zijn jonger dan 12 en vaak jonger dan 5 jaar oud. Hen bestempelen als tikkende tijdbommen is volkomen absurd. Als ze naar huis worden gebracht en opnieuw integreren, denk ik niet dat ze een risico vormen. Ze hebben weer een normaal leven nodig en de mogelijkheid om naar school te gaan."

Radicaliseren

Volgens Becker zijn er ongeveer duizend buitenlandse kinderen in Irak en maar liefst 29.000 in Syrië. "Die kinderen in Syrië komen in meerderheid uit Irak, 9000 kinderen komen uit zestig andere landen. Zij hebben niet voor IS gekozen, maar zijn met hun ouders meegenomen of er geboren."

Ze denkt dat het niet terughalen van de kinderen uit Irak en Syrië een veel groter risico is. "Daar zullen ze alleen maar verder achtergesteld raken en wellicht radicaliseren."

De omstandigheden in de kampen waar de kinderen verblijven zijn volgens Human Rights Watch verschrikkelijk. Het is er vies en overbevolkt. "Hoe langer deze kinderen wegkwijnen in deze kampen, hoe meer schade dat zal berokkenen aan hun psyche. Ze in deze kampen en gevangenissen laten, creëert meer en meer trauma's. Landen moeten dus snel handelen en hun onderdanen identificeren en hun terugkeer faciliteren", aldus Becker.

Het is vaak geen officieel beleid, maar veel landen halen wel mensen terug. De Duitse regering hielp bij het terugbrengen van twee wezen na een rechtszaak die was aangespannen door de grootouders. Frankrijk heeft vijf weeskinderen teruggehaald uit Syrië. Twee grootouders hebben een rechtszaak gevoerd over het terughalen van hun kleinkinderen, die nog wel een moeder hebben.

Noorwegen haalde vijf wezen op uit kamp Al-Hol. Zweden bemiddelde bij het terughalen van zeven wezen, maar benadrukt dat dat een uitzondering was. Rusland zegt zo'n 200 kinderen te hebben weggehaald uit het gebied.

Turkije heeft in mei 188 mensen teruggehaald, Kazachstan in mei 156 kinderen en 75 volwassenen, Tadzjikistan in april 84 kinderen en de VS de afgelopen week twee vrouwen en zes kinderen.

Trinidad haalde drie mensen terug: Mahmud van 11, Ayyub van 7 en hun moeder. Hun vlucht werd op Twitter gezet:

Ruth Sherlock
@Rsherlock
Mahmud, 11, and Ayyub, 7, run towards the boat to leave #Syria as they start their journey home to #Trinidad with their mum. @NPR
5 maanden geleden

Klaas heeft vijf kleinkinderen die met hun moeder in het Syrische kamp Al-Hol verblijven. Hij maakt zich ernstige zorgen. "De situatie in het kamp is heel slecht. Toen het koud was, zijn er veel kinderen overleden door onderkoeling. Nu stijgt de temperatuur tot boven de 40 graden. Er heerst cholera en tbc."

Hij roept de politiek op kinderen terug te halen. "Haal alsjeblieft onze kinderen terug. De mogelijkheden en de middelen zijn er om het te doen. Ik hoop dat ik ze ooit in mijn armen kan sluiten."

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

'Het is daar iedere dag overleven'

Criminoloog Marion van San doet onderzoek en heeft veel contact met vrouwen in kampen in Syrië en Irak. Ze vertelt dat er veel stress en angst heerst onder hen, vooral om hun kinderen. "Ik zou het als politicus of als regering niet voor mijn rekening willen nemen als er binnenkort in zo'n kamp heel veel mensen sterven. Met de zomer in het vooruitzicht ligt dat voor de hand."

"Hoe ga je dat uitleggen, dat je zoveel onschuldige kinderen die er niet voor hebben gekozen, hebt laten doodgaan?", zegt Van San.

Onveilig gebied

Maar niet iedereen is voorstander van terughalen, vanwege de risico's voor de nationale veiligheid. Want ook vrouwen en jongens van 9 jaar en ouder zijn mogelijk door IS getraind in gevechtshandelingen en in het plegen van aanslagen.

Minister Grapperhaus laat Nieuwsuur weten dat het "natuurlijk vreselijk is dat er kinderen, door toedoen van hun ouders, in het strijdgebied zitten. Hun humanitaire situatie heeft onze aandacht, dat geldt ook voor de wezen. Maar dit is onveilig gebied waar we dus geen vertegenwoordigers van de Nederlandse regering heen sturen."

Wel spreekt de minister regelmatig over dit onderwerp met zijn collega's van andere EU-landen. Daarnaast heeft hij contact met hulporganisaties. "Die zijn daar inderdaad actief. Maar dat betekent niet dat het gebied veilig is. Het kabinet monitort de situatie voortdurend."

Een Australische vrouw stelt alles in het werk om haar kleinkinderen terug te halen. Het wordt een eindeloos getouwtrek met de Australische overheid.

Nieuwsuur

Nieuwsuur is een programma van

STER Reclame