Nieuwsuur

'Stieg Larsson loste de moord op premier Olof Palme op'

AFP

Ruim tienduizend mensen zijn inmiddels verhoord. En nog elke week komen er zo'n drie tips binnen bij de politie. Het hele dossier doorlezen kost dan ook ongeveer negen jaar tijd. Ondanks al dat onderzoek is de moord op de Zweedse premier Olof Palme nog steeds niet opgelost. Op 28 februari 1986 werd hij na een bioscoopbezoek op straat doodgeschoten, de dader is nooit gevonden.

De wereldberoemde thrillerauteur Stieg Larsson - bekend van zijn zeer succesvolle Millenniumserie waarvan er meer dan 80 miljoen exemplaren werden verkocht - was vanaf dag één geïntrigeerd door de moord op Palme en begon zijn eigen onderzoek.

Hij legde een dik dossier aan dat sinds zijn plotselinge overlijden in 2004 in een archiefkast stof lag te verzamelen. Journalist Jan Stocklassa stuitte bij toeval op het archief en besloot Larssons onderzoek voort te zetten.

De moord op de socialistische premier wordt beschouwd als het nationale trauma van Zweden. De moordenaar is nooit gepakt en de politie heeft in het onderzoek grote steken laten vallen. Veel Zweden geloven dat de binnenlandse veiligheidsdiensten verantwoordelijk zijn voor zijn dood. Ook de Koerdische afscheidingsbeweging PKK werd een tijd lang als de schuldige gezien.

"Ik was met stomheid geslagen", zegt Stocklassa. "Dat hij zoveel materiaal had verzameld, waarvan niemand wist. Hij was halverwege het onderzoek, ik heb het stokje overgenomen."

"Larsson was niet alleen schrijver, hij was vooral bezig met de ontmaskering van extreemrechts. Zodoende lukte het hem om achter de daders te komen", vertelt Stocklassa in Zweden. "Zijn spoor leidde naar de Zuid-Afrikaanse geheime dienst. Dat is ook waar Stocklassa het onderzoek oppikt. Larsson had tijdens zijn onderzoek de politie al getipt over deze banden. Maar onderzoek bleef uit.

Moordwapen

Zijn zoektocht brengt hem via Cyprus, Zuid-Afrika en Tsjechië uiteindelijk bij de man die volgens Stocklassa de moord heeft uitgevoerd: Jakob Thedelin, een extreemrechtse activist. Als ware het een heuse Nordic Noir weet Stocklassa via gekraakt email-verkeer en een door hem ingehuurde femme fatale verdachte Thedelin steeds dichter op de hielen te zitten.

"Ik plaatste een GoPro-camera bij het graf van Palme en zag de dader op het graf spugen." Op de in het geheim gemaakte beelden is te zien hoe Thedelin spuugt en voorbijgangers daarna toeblaft dat Palme een landverrader en Sovjet-spion was. Ook ontfutselt Stocklassa de zogenaamde Thedelin-emails waarin hij in cryptische bewoordingen lijkt te vertellen waar het moordwapen zich bevindt: in een bankkluisje in West-Zweden.

Een geromantiseerde versie

Zijn eigen boek 'Stieg Larssons erfenis', noemt Stocklassa een "documentaire roman". Op basis van de feiten heeft hij een geromantiseerde versie van de werkelijkheid opgetekend. Eerst beschrijft hij hoe Larsson zijn onderzoek moet hebben gedaan, daarna gaat hij zelf op onderzoek uit.

Tegenover de Zweedse krant Expressen laat onderzoeksleider Hans Melander weten de bevindingen van Stocklassa serieus te nemen. Er is op basis van zijn bevindingen een persoon verhoord en een bankkluisje onderzocht, al heeft dat nog niet tot concrete resultaten geleid.

Volgens Larsson en Stocklassa heeft de Zuid-Afrikaanse geheime dienst Olof Palme door Zweedse rechts-extremisten laten ombrengen. Palme had zich een week voor de moord in sterke bewoordingen tegen apartheid uitgesproken. Bertil Wedin, een Zweedse officier die werkte als geheim agent voor Zuid-Afrika, zou volgens Larsson de opdrachtgever zijn voor de moord.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Reportage: Lost Stieg Larsson de moord op Olof Palme op?

STER Reclame