Nieuwsuur

'Resistente MRSA-bacterie rukt nu ook buiten ziekenhuizen op'

ANP
Geschreven door
Karin Bakker
redacteur

"Ik kan het woord MRSA niet meer horen. Ik krijg de zenuwen en heb gelijk de angst dat ik weer MRSA heb. Het heeft een grote impact op mij gehad."

Dat zegt een thuiszorgmedewerker die anoniem wil blijven tegen Nieuwsuur. Ze liep vorig jaar de MRSA-bacterie op en mocht vanwege het besmettingsgevaar een half jaar niet werken. Ze wil graag anoniem blijven, omdat zij destijds niet haar hele familie en vriendenkring heeft ingelicht.

MRSA is resistent tegen de meeste antibiotica. Ziekenhuizen worstelen af en toe met een uitbraak, vaak afkomstig van patiënten die in het buitenland zijn besmet.

MRSA staat voor Meticilline-Resistente Staphylococcus Aureus en wordt ook wel de ziekenhuisbacterie genoemd, omdat hij vooral in ziekenhuizen epidemieën veroorzaakt. Verspreiding gebeurt door huidcontact of speeksel.

Het is een huidbacterie waar gezonde mensen meestal weinig last van hebben. Mensen met een lage weerstand lopen het risico op een infectie. Het kan zelfs leiden tot bloedvergiftiging, botinfectie of een longontsteking. In Nederland overlijden er één tot twee mensen per jaar aan. Wereldwijd gaat het om vele duizenden mensen.

De 'ziekenhuisbacterie' lijkt nu ook buiten de ziekenhuizen op te rukken, blijkt ook uit het relaas van de anonieme zorgmedewerker.

"Ik was aan het werk bij een meneer thuis die veel aan het hoesten was en een wond had die ik moest verzorgen. Een paar dagen later kregen we pas het bericht dat hij MRSA-positief was. Ik was daar onbeschermd geweest, dus de kans was redelijk groot dat ik ook MRSA-positief was."

Toename MRSA

Het verhaal van de anonieme zorgmedewerker is bekend bij het Friese Izore, het laboratorium voor medische microbiologie en infectieziekten. Zij zien dat de MRSA-bacterie steeds vaker buiten het ziekenhuis voorkomt.

"We hebben ontdekt dat er in toenemende mate MRSA wordt gevonden bij mensen die nooit opgenomen zijn in het ziekenhuis, maar er wel drager van zijn", vertelt Jan van Zeijl, arts-microbioloog bij Izore. "In het afgelopen jaar hebben we vijf uitbraken gehad in Friesland. Drie daarvan waren bij thuiszorgorganisaties."

Dat verontrust Van Zeijl, omdat de MRSA-bacterie resistent is. "Als de bacterie de vrije loop krijgt buiten het ziekenhuis, dan zal een groep antibiotica niet meer werken om simpele infecties te bestrijden."

Een van onze medewerkers bleek besmet. Dan ga je na: waar is deze medewerker de afgelopen tijd geweest?

Marjan Havinga, Interzorg Groep

"Dat is het verraderlijke aan deze bacterie", zegt Marjan Havinga van de thuiszorgorganisatie Interzorg Groep. "We kunnen drager zijn en geen last hebben van de bacterie, maar we kunnen hem wel overdragen aan cliënten met een verzwakte weerstand en die kunnen wel ziek worden."

De Interzorg Groep kreeg in maart 2016 te maken met een MRSA-uitbraak . "Een van onze medewerkers bleek besmet. Dan ga je na: waar is deze medewerker de afgelopen tijd geweest? Welke cliënten heeft zij bezocht? Ook die cliënten hebben we allemaal onderzocht op MRSA-dragerschap." Dit bleek het geval. Naast de medewerker waren er nog drie andere cliënten besmet.

"We hadden deze uitbraak na anderhalve maand onder controle. Maar maanden later bleek een van de cliënten wederom MRSA te hebben en toen begon alles opnieuw. Het heeft ons veel werk en geld gekost en er was veel onwetendheid en onrust", zegt Havinga.

Leren

Inmiddels is de hele organisatie MRSA-vrij en hoopt Interzorg dat andere zorginstellingen ervan leren. Ook zorginstellingen moeten alert zijn dat dit kan gebeuren, want resistente bacteriën komen steeds meer voor. Ook in de thuiszorg, het beperkt zich niet meer alleen tot het ziekenhuis", waarschuwt ze.

Het gezin van de thuiszorgmedewerker bleek ook besmet met de MRSA-bacterie. Zij waren na een kuur MRSA-vrij, maar bij haar werkte dit niet. "Uiteindelijk bleek de MRSA in mijn keelamandelen te zitten. Die zijn operatief verwijderd en toen was ik ervan af."

Na een half jaar thuis is, mocht ze weer aan het werk. "Ik ben meer alert. Ik was heel goed mijn handen, gebruik altijd handschoenen. Ik hoop het nooit meer te krijgen."

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bevestigt dat er enkele langdurige MRSA-uitbraken waren in de thuiszorg. Het RIVM wijst erop dat zorginstellingen alert moeten zijn op resistente bacteriën zoals MRSA. Vorig jaar zijn speciale zorgnetwerken opgericht waarbij ziekenhuizen, huisartsen, verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties samenwerken om verspreiding van resistente bacteriën, zoals MRSA, te stoppen.

Op de website van het RIVM is meer informatie te vinden over MRSA. Daar staat dat de kans op overdracht van mens op mens vrij klein lijkt te zijn.

Reportage: Ziekenhuisbacterie MRSA treft nu ook thuiszorg