Nieuwsuur
Nieuwsuur / Marijn Duintjer Tebbens

Buiten Moskou wordt op de muziek van de Duitse componist Wagner de slag om Berlijn nagespeeld. Voor het naspelen van de bestorming van de Reichstag (2 mei 1945) zijn meer dan 1500 acteurs uit het hele land naar Park Patriot gekomen, een soort militair pretpark net buiten de Russische hoofdstad.

"Ik vind het belangrijk om patriottistisch te zijn, omdat het nu moeilijke tijden zijn", zegt een van de toeschouwers. "Er zijn veel oorlogen. Het is nu belangrijk om trots te zijn op het eigen land en het te willen verdedigen."

'Ik eer mijn opa hiermee'

Rusland herdenkt elk jaar op 9 mei de miljoenen Sovjetdoden, maar viert vooral ook de overwinning op de Duitsers. Het is de grootste feestdag in Rusland.

De viering van de dag van de overwinning werd in 1948 gestaakt. Stalin vreesde dat de militaire leiders te populair zouden kunnen worden. Pas in de jaren zestig werd de feestdag in ere hersteld en het feest wordt ieder jaar groter.

Een natie die de geschiedenis niet kent, heeft geen toekomst.

Toeschouwer bij nagespeelde slag om Berlijn

Twee jaar geleden droegen nieuwe generaties in de parade de portretten van overleden veteranen. In de optocht van het 'Onsterfelijke Regiment' werden foto's meegedragen van militairen die tegen het Duitse leger streden. Twee jaar geleden liep ook president Poetin mee; hij droeg een portret van zijn vader die ook meevocht.

De overwinning op het fascisme is zo het fundament onder het nieuwe Russische patriottisme. De macht exploiteert de tweede wereldoorlog meent historicus Nikita Petrov.

Petrov is historicus en werkt bij de mensenrechtenorganisatie Memorial en met hem kijken we naar de beelden van de reconstructie. Hij zegt dat onder Poetin de Sovjetgeschiedenis wordt opgepoetst om zo een verhaal te creëren waar het land trots op kan zijn.

"Oorlog en overwinning op de Duitsers zijn tegenwoordig een verkooptechniek geworden. Daarmee probeert men nu het patriotisme aan te wakkeren."

Memorial dreigt te worden gesloten. Volgens Petrov werd een door Memorial georganiseerde opstelwedstrijd op aangeven van het ministerie van Onderwijs geboycot. Volgens Petrov wil het ministerie niet dat er een andere versie van de geschiedenis gepropagandeerd wordt.

Propaganda

De strijd tegen het fascisme wordt ook gebruikt om de oorlog in Oekraïne te rechtvaardigen. Want daar grepen volgens Russische media nationalisten en nazi-collaborateurs de macht.

Volgens de historicus Petrov wordt bewust een deel van de geschiedenis weggelaten. Want volgens hem was de oorlog voor een deel ook een burgeroorlog. Niet alleen in Oekraïne kozen de nationalisten de kant van de Duitsers in de hoop de communisten te verslaan. Ook in Rusland kozen tienduizenden Kozakken de kant van de Duitsers.

Maar daar willen de huidige leiders van Rusland niets van weten. Voor hen is het patriottisme daarvoor te belangrijk als een politiek instrument om Rusland bij elkaar te houden.

Russen vieren trots hun overwinning op de nazi's

STER reclame