Nieuwsuur Buitenland

Mislukte coup verdeelt Turkije niet, maar verenigt

Nieuwsuur

Nog iedere avond wordt op het Taksimplein in Istanbul gevierd dat de coup is mislukt. De nasleep van de staatsgreep heeft de Turken eerder verenigd dan verdeeld. Voor- en tegenstanders van president Erdogan vinden elkaar in een gezamenlijke vijand: Fethullah Gülen. 

In het westen heeft Gülen het imago van een gematigde vredelievende moslim. Maar volgens veel seculiere Turken is het een wolf in schaapskleren, die van Turkije een islamititsche staat wil maken. 

Journalist Merdan Yanardağ is een uitgesproken criticus van Erdogan. Toch steunt hij hem deze keer in de jacht op Gülen. "De Gülen-beweging uitschakelen is goed voor Turkije en voor de wereld. Het is een gevaarlijke beweging die moorden pleegt."

Journalist Merdan Yanardağ Nieuwsuur

Veel seculiere Turken houden de geestelijke verantwoordelijk voor het vastzetten van onschuldige tegenstanders tussen 2007 en 2012. 

"In die tijd zijn er honderden journalisten, politici en militairen gevangen gezet en vervolgd. Leden van de Gülen-beweging hebben veel misdaden begaan toen", zegt Gareth Jenkins, een vooraanstaand militair analist in Turkije. 

Op basis van vervalst bewijsmateriaal werden tegenstanders en critici vervolgd omdat ze een staatsgreep zouden beramen op de regering van president Erdogan. In die processen waren aanklagers en rechters aanhangers van Gülen.

Ik werd beschuldigd van lidmaatschap van een terreurorganisatie.

Yanardağ

Ook Yanardağ werd veroordeeld tot tien jaar en zes maanden cel. "Ik werd beschuldigd van lidmaatschap van een terreurorganisatie. Dat ben ik niet, ik ben al 31 jaar onafhankelijk journalist." 

Nadat Yanardağ een kritisch boek schreef over de Gülen-beweging begonnen de beschuldigingen. "De regering heeft uiteindelijk toegegeven dat de zaak op valse bewijzen berustte. Daar betalen ze nu een schadevergoeding voor."

Afbeeldingen van Gülen (l) en Erdogan (r) in een Turkse winkel AFP

Gülen en Erdogan werkten in die tijd nog nauw met elkaar samen. "De tegenstanders van Gülen waren die van Erdogan. Ze kwamen beiden uit de islamitische beweging en wilden iedereen uit de weg ruimen die daar tegen was", zegt analist Jenkins. 

Maar in 2013 barst de bom tussen beiden als Erdogans regering wordt aangeklaagd voor corruptie. Volgens Erdogan zit Gülen achter de beschuldigingen. Erdogan is sindsdien vastbesloten de Gülen-beweging compleet te vernietigen.

Turkije was niet bepaald het toonbeeld van democratie.

Gareth Jenkins

Het lijkt erop dat de geschiedenis zich herhaalt. Alleen nu zijn het de aanhangers van Gülen die worden beschuldigd van een staatsgreep. 

Bijna 70.000 mensen die werkten als ambtenaar, jurist, in het onderwijs, de gezondheidszorg, het leger of in de media zijn al ontslagen of uit hun functie gezet. Daarnaast zijn ongeveer 18.000 mensen in bewaring gezet of gearresteerd wegens vermoedelijke betrokkenheid bij de coup.

De coup is verschrikkelijk voor Turkije, zegt Jenkins. "Er zijn honderden doden gevallen en Turkije heeft zowel materiële als reputatieschade opgelopen. Maar Turkije was niet bepaald het toonbeeld van democratie. Er waren al veel problemen en gevreesd wordt, dat na de onderbreking waarin Erdogan zijn pijlen richt op Gülen, hij op dezelfde voet doorgaat."

Mislukte coup verdeelt Turkije niet, maar verenigt

Nieuwsuur is een programma van

STER reclame