Nieuwsuur

'EU moet toegeven op visumvrij reizen voor Turkije'

EPA

De Turkse regering rekent erop dat eind juni het visumvrij reizen voor Turken naar Europa wordt ingevoerd. Maar de Turken willen hun anti-terreurwetten daarvoor niet aanpassen terwijl dat een eis is van de EU. Als de afspraak over visumvrij reizen spaak loopt, kan dat ook het einde betekenen van de vluchtelingendeal met Turkije.

"Als de EU het visumvrij reizen niet laat doorgaan, zal Turkije geen gehoor geven aan de belofte om alle vluchtelingen terug te nemen", zegt Gerald Knaus, de Duitse bedenker van de vluchtelingendeal met Turkije. "Dat zou grote gevolgen hebben voor Griekenland en landen waar vluchtelingen graag heen willen, zoals Duitsland, Zweden en Nederland."

Hij vindt dat de EU zich in dat geval in de eigen voet schiet. "Het is in ons belang dat vluchtelingen worden teruggenomen. Als wij symbolische concessies eisen, zoals het aanpassen van de Turkse anti-terreurwetten, en Turkije dat niet doet en wij daarom het visumvrij reizen niet toestaan, is dat niet goed voor Europa."

'EU moet toegeven op visumvrij reizen voor Turkije'

Geen alternatief

Knaus, directeur van denktank European Stability Initiative (ESI), vindt dat de EU moet toegeven op het visumvrij reizen. "Als het gaat om toetreding van Turkije tot de EU hebben we bepaalde standaarden waaraan Turkije moet voldoen. De mensenrechten vormen in dat geval een serieus obstakel, maar we moeten de gewone Turkse burgers niet weerhouden van visumvrij reizen. Dat is geen goede stap voor de mensenrechten in Turkije."

Bovendien heeft Europa geen plan B, zegt Knaus. "Europa heeft acht maanden lang gezocht naar een plan waarvoor samenwerking met Turkije niet nodig zou zijn. Het enige plan B is het oude plan van de Hongaarse premier om een muur lands de rand van Europa te bouwen. Dat is niet Europees, geen geloofwaardig alternatief."

Vluchtelingen bij aankomst op Lesbos ANP

Hij vindt dat de vluchtelingendeal in de eerste fase goed gewerkt heeft. "Het aantal mensen dat de zee oversteekt naar de Griekse eilanden is drastisch gedaald. We zitten nu op minder dan 120 vluchtelingen per dag. Daarnaast zijn er veel minder mensen verdronken. Het signaal naar de smokkelaars en vluchtelingen heeft dus gewerkt."

Toch maakt hij zich grote zorgen over de langere termijn. Vooral als het gaat om het afhandelen van asielaanvragen op de Griekse eilanden. "Er is te weinig personeel. Op Chios zijn er in totaal drie mensen op 2500 vluchtelingen. Dat gaat niet werken, het loopt allemaal veel te langzaam. En dat terwijl de eilanden blijven volstromen met mensen."

Hij vindt dat Europa de organisatie moet overnemen. "Wij hebben de capaciteit wel in huis. We moeten zorgen voor een serieuze EU-organisatie op de Griekse eilanden die deze zaken gaat afhandelen. Ander zal de druk steeds verder toenemen en kan de vluchtelingendeal alsnog falen."