Nieuwsuur

Iran is aan het veranderen, maar niet snel

AFP
Geschreven door
Sander van Hoorn
Correspondent Midden-Oosten

Het gaat goed met Iran. Bij het vliegveld in de hoofdstad Teheran staat een splinternieuw hotel van een Franse keten. De loopbrug naar de terminal is zelfs nog niet af. Alles is klaar voor de komst van de zakenlieden. En die komen ook, vanuit de hele wereld. Ook uit Nederland.

Vanavond in Nieuwsuur is correspondent Thomas Erdbrink, die in Teheran woont, te gast.

Stapel bankbiljetten

Allemaal willen ze profiteren van de Iraanse markt die na het opheffen van de sancties weer toegankelijk is. De Nederlandse ambassadeur in Iran heeft al verschillende partijen op bezoek gehad: universiteiten, bedrijven in de olie-industrie, de landbouw, de luchtvaart en de voedingsindustrie.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Iran is aan het veranderen, maar niet snel

Akkoord met Iran

Internationale onderhandelaars bereikten vorig jaar zomer met Iran een akkoord over het sterk inperken van het Iraanse kernprogramma. Inspecteurs van het Internationaal Atoomagentschap hebben daarna gecontroleerd of Teheran zich aan de gemaakte afspraken heeft gehouden. Zij concludeerden dat Iran aan alle voorwaarden van de 'kerndeal' heeft voldaan.

Toch is het splinternieuwe hotel in Teheran nog leeg. De veranderingen in het land gaan niet snel. Daarvoor kan niet alleen naar Iran worden gewezen. De VS heeft bijvoorbeeld lang niet alle sancties tegen het land opgeheven en vooral banken en verzekeraars blijven voorzichtig.

Ook kost het schijnbaar moeite om de banken weer terug in het internationale betalingssysteem te brengen. Het is nog steeds niet mogelijk om met een Nederlandse pas te pinnen of met een buitenlandse creditcard te betalen. Een stapel bankbiljetten meenemen blijft nog nodig.

Vooral onder jongeren in Teheran lijkt er weinig animo voor de verkiezingen Nieuwsuur

Niet stemmen

Voor een deel ligt de traagheid van de veranderingen wél aan Iran. Zo blijft corruptie een kwestie, net als het gebrek aan transparantie en democratische verantwoording. Ook blijft het land een speelbal van interne krachten: hervormers versus conservatieven. Dat is ook te merken bij de aanstaande parlementsverkiezingen.

Nog altijd mogen veel kandidaten niet meedoen aan de verkiezingen. En laten dat nu net kandidaten zijn waarop veel mensen zouden willen stemmen, want hervormers.  Dezelfden die twee jaar geleden president Hassan Rohani in het zadel hielpen. "Onder deze omstandigheden gaan we maar niet stemmen", klinkt er veel, vooral onder jongeren.

Hoe wordt het Iraanse parlement gekozen?

Vertrouwen op de beurs

Ook de Nederlandse ambassadeur Susanna Terstal denkt niet dat de komende verkiezingen veel zullen gaan veranderen in Iran. Niet ten goede, maar ook niet ten kwade. Dat is dan weer goed nieuws voor ondernemers. 

De index op de beurs van Teheran lijkt erop te vertrouwen dat de krachten in Iran elkaar in evenwicht zullen houden. Dat veranderingen niet snel gaan, maar dat er ook geen terugval te verwachten is. De index steeg de afgelopen tijd met 19 procent. Het volume en de omzet namen toe. 

De beursindex steeg met 19 procent na het nucleaire akkoord Nieuwsuur

"Beleg in bedrijven die de banden met Westerse bedrijven hebben aangehaald", klinkt het op de publieke tribune die uitkijkt op de beursvloer van Teheran. Autobedrijven bijvoorbeeld. Maar houdt het allemaal wel goed in de gaten, waarschuwt een belegger. 

Een groot deel van de bedrijven is nog in handen van de staat. "Een politieke uitspraak, een verandering in de top van een bedrijf en het kan allemaal weer anders zijn. Beleggen in Iran blijft riskant." Echte democratische controle op grote delen van het functioneren van de staat is er nog altijd niet. 

Investeringen

Iran heeft tussen de 30 en 50 miljard dollar aan buitenlandse investeringen nodig. Het land mikt op een jaarlijkse economische groei van 8 procent, nu de economische sancties zijn opgeheven. Dat zei president Rohani vorige maand bij de presentatie van de begroting voor komend jaar. Hij riep op tot economische hervormingen en stelde dat Iran minder afhankelijk moet worden van inkomsten uit olie, verreweg het belangrijkste exportproduct.