liveblog
NOS NieuwsAangepast

Biden en Harris meteen aan het werk

  • Welkom in het liveblog rond de inauguratie van Joe Biden.
  • Joe Biden riep het land in zijn eerste rede op tot eenheid.
  • Donald Trump vertrok eerder vandaag per helikopter bij het Witte Huis.
liveblog gesloten

Biden ondertekent eerste decreten

Direct na aankomst in het Witte Huis heeft Joe Biden zeventien decreten ondertekend met eerste besluiten van de nieuwe president. Ze lagen op hem te wachten in het Oval Office toen hij aankwam.

Het eerste stuk was een mondkapjesplicht voor bezoekers van federale gebouwen. Biden roept burgers ook op afstand te houden.

Daarna volgde de herintreding van de VS tot het Klimaatakkoord van Parijs.

Reuters
President Biden ondertekent zijn eerste decreten

Biden: Trump grootmoedig in brief

President Trump was volgens Biden bijzonder grootmoedig in de brief die hij voor de nieuwe president heeft achtergelaten. Traditioneel laat de uitgaande president een brief met tips, bemoedigingen of wijze raad achter voor zijn opvolger. Details over wat er in de brief voor Biden stond, zijn nog niet bekendgemaakt. "Omdat het privé was zal ik er niet over praten tot ik er met hem over heb gesproken."

Trump houdt nucleair football

Donald Trump heeft de nuclear football, de militaire codes waarmee de Amerikaanse president kernwapens kan lanceren, woensdagochtend meegenomen naar Florida. Normaal overhandigt de uitgaande president het koffertje met de codes aan de nieuwe president op de ochtend van de inauguratie, vlak voor de ceremonie begint. Maar Trump besloot de ceremonie niet bij te wonen en nam daarom het koffertje mee naar zijn verblijf in Mar-a-Lago, Florida.

Op het moment dat Biden de eed aflegde, werden de nucleaire codes van Trump gedeactiveerd. Biden kreeg na de ceremonie een nieuw koffertje overhandigd. Het is voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis dat er voor de overdracht bij de inauguratie twee nuclear footballs nodig waren. Er bestaan overigens altijd minstens drie van die koffers: een voor de president, een voor de vice-president en een die apart is gezet voor de designated survivor bij grote evenementen als inauguraties en de State of the Union.

Biden in de Oval Office

CNN meldt dat president voor het eerst de Oval Office binnen is gegaan, het centrum van zijn macht. Verwacht wordt dat hij hier zo'n zeventien presidentiële besluiten zal tekenen, over klimaatverandering, immigratie en de bestrijding van corona.

Harris lachend aan het werk

Kamala Harris is meteen aan het werk gegaan, nota bene op haar oude werkplek, de Senaat. De Amerikaanse vicepresident is tevens de voorzitter van het Amerikaanse hogerhuis en in die hoedanigheid mocht ze eed afnemen bij drie nieuwe senatoren: de twee nieuwe Democratische vertegenwoordigers van Georgia, en haar eigen opvolger, Alejandro Padilla, de nieuwe senator van Californië. "Dat voelde gek", lachte ze toen ze de opvolger voor haar zetel introduceerde.

Nu alle zetels in de Senaat weer bezet zijn, hebben de Democraten officieel de meerderheid in beide kamers van het Congres. In het Huis hadden ze die al, in het Congres zal de stem van Harris doorslaggevend zijn door de 50-50 verdeling.

Overzicht van de dag

Van inauguratie tot het Witte Huis: zo zag de dag van Biden en Harris eruit

Ook Harris aangekomen bij Witte Huis

Een kwartier na Biden is ook vicepresident Harris aangekomen in de buurt van het Witte Huis. Zij legde eveneens het laatste eindje lopend af met familie. Na een wandeling van enkele minuten ging zij het Eisenhower Executive Office Building naast het Witte Huis binnen, de plek waar de Amerikaanse vicepresident haar kantoor heeft.

Virtuele parade

Omdat reizen in de tijden van corona niet aan te raden is, is de traditionele inaugurele parade dit keer virtueel. Fanfares en andere groepen doen dit keer meer vanuit hun eigen woonplaats, in alle vijftig staten. Hier is de hele parade te volgen.

Uitzondering op de virtuele parade zijn de fanfares van de universiteiten waar Biden en vicepresident Harris naartoe gingen: zij zijn wel naar Washington gekomen.

Biden aangekomen bij het Witte Huis

President Biden komt aan bij het Witte Huis

President Biden is aangekomen bij het Witte Huis na een korte tocht in de presidentiële limousine door de straten van de hoofdstad. Langs de kant van de weg stonden enkele tientallen mensen, veel minder dan de grote drommen die normaal afkomen op de traditionele rondrit. Biden reed in The Beast, het versterkte vervoersmiddel van de president, met nummerplaat 46, omdat hij de 46ste president van de VS is. Hij werd voorafgegaan door een militaire parade en fanfares.

Kort voor Biden bij het Witte Huis aankwam hield de colonne enige tijd stil. Vraag was of Biden toch nog een korte wandeling richting zijn ambtswoning zou maken. Het is gebruikelijk dat de nieuwe president zijn aanhangers toezwaait, maar vanwege corona en de onrust van enkele weken geleden werd dat als een risico gezien. Pas toen de president voor het Witte Huis aangekomen was stapten Biden en zijn vrouw uit om het laatste stuk lopend af te leggen, samen met familieleden. Hij week enkele keren kort van de route af om omstanders te begroeten, als ook de burgemeester van Washington.

Kort voor 22.00 uur Nederlandse tijd betrad Biden, terwijl Hail to the Chief en God Bless America werden gespeeld, voor het eerst als president het Witte Huis.

Speciale parade voor president Biden

Wereldleiders feliciteren Biden

"Ik ben blij met een nieuw hoofdstuk in de Duits-Amerikaanse vriendschap en samenwerking", reageert bondskanselier Merkel op de komst van Biden. De Franse president Macron feliciteerde hem ook en heette de VS welkom terug in het Klimaatakkoord van Parijs. "We zullen sterker de problemen van deze tijd het hoofd bieden."

"De VS is terug. En Europa is er klaar voor", zei voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen. De Britse premier Johnson zei in het parlement ernaar uit te kijken samen te werken met de nieuwe president. De Britse queen heeft een persoonlijke boodschap gestuurd naar de nieuwe president, die verder niet openbaar gemaakt wordt. Biden is de veertiende president die ze als koninigin meemaakt (Truman was de eerste).

Premier Netanyahu verwees naar zijn "warme, persoonlijke vriendschap van decennia" met de nieuwe president. Hij zei te willen werken aan vrede in het Midden-Oosten en gezamenlijke problemen het hoofd te willen bieden, "voornamelijk de dreiging door Iran".

Iran neemt graag afscheid van het "diplomatiek vandalisme" van de regering-Trump. Een woordvoerder zei verder de daden van de nieuwe president af te zullen wachten. Ook de Palestijnse Autoriteit is niet rouwig over het vertrek van Trump. "Joe Biden moet het verkeerde beleid hervormen en de basis leggen voor vrede en stabiliteit in de regio."

'Designated survivor' niet bekendgemaakt

Het is onbekend wie de "designated survivor" was tijdens de inauguratie van Joe Biden. Bij grote politieke ceremonies waarbij de president, hoge overheidsvertegenwoordigers en parlementariërs aanwezig zijn, wijst de regering een persoon aan die op een geheime locatie onder zware bewaking wordt ondergebracht. Die "designated survivor", meestal een minister of senator, moet de presidentiële opvolging veilig stellen, mocht er iets catastrofaals gebeuren. Tijdens de plechtigheden krijgt hij de "nuclear football", het koffertje waarmee de president kernwapens kan lanceren. Bij een inauguratie is het gebruikelijk dat de uitgaande regering de "designated survivor" aanwijst. De Trump-regering weigerde echter bekend te maken wie ze hadden aangewezen.

Sanders wilde gewoon warm blijven

AFP
Sanders tijdens de ceremonie

Terwijl de meeste gasten vandaag in driedelig pak verschenen bij de ceremonie, was Senator Bernie Sanders iets informeler gekleed, in winterjas en wanten. Het leidt tot hilariteit op Twitter.

Sanders legde in de media uit dat hij als inwoner van de noordelijke staat Vermont weet hoe hij zich op kou moet kleden. "In Vermont kennen we de kou en hebben minder met mode. We willen warm blijven en dat heb ik vandaag ook gedaan."

De wanten zijn een cadeautje van een aanhanger, die ze maakte van gerecyclede sweaters en plastic flessen.

Biden legt krans op erebegraafplaats

Als eerste daad van zijn presidentschap heeft Joe Biden de militairen geëerd die bij conflicten gevallen zijn. Bij de Tombe van de Onbekende Soldaten op de begraafplaats Arlington legde hij met vicepresident Harris een krans, in aanwezigheid van zijn voorgangers Obama, Bush en Clinton met hun vrouwen. Biden sloeg een kruisteken toen hij het bloemstuk plaatste, daarna salueerde hij toen de Last Post werd geblazen.

Hierna rijdt Biden teug naar de nabijgelegen hoofdstad Washington waar hij voor het eerst als president het Witte Huis zal betreden.

President Biden legt krans op begraafplaats Arlington

Ambassadeur Israël nu ook voor Westoever en Gaza

Het officiële Twitteraccount van de Amerikaanse ambassade in Israël is onmiddellijk na het aantreden van Biden hernoemd tot de "ambassade voor Israël de Westoever en Gaza". De naamswijziging toont aan dat de regering-Biden meerr de dialoog zoekt met beide partijen in de regio, in tegenstelling tot Trump, die vooral toenadering tot Israël zocht.

Gedicht maakt indruk

Een van de hoogtepunten van de ceremonie was het gedicht van de 22-jarige dichteres Amanda Gorman. Ze had het werk speciaal voor de inauguratie van Joe Biden en Kamala Harris geschreven. Twee weken geleden worstelde ze nog enorm met de tekst. Ze was uitgeput en vreesde dat ze het werk niet op tijd zou voltooien, zei ze in een interview met The New York Times.

"Dit was ongetwijfeld een van de belangrijkste dingen die ik ooit zou doen in mijn carrière. Het was alsof ik een berg aan het beklimmen was en op het punt stond flauw te vallen." De bestorming van het Capitool op 6 januari was echter een keerpunt. Ze werkte de hele nacht door en tegen de ochtend had ze het gedicht, getiteld The hill we climb, klaar. Ze verwerkte de gebeurtenissen van 6 januari in het gedicht:

We've seen a force that would shatter our nation rather than share it,
Would destroy our country if it meant delaying democracy.
And this effort very nearly succeeded.
But while democracy can be periodically delayed,
It can never be permanently defeated.

Amanda Gorman draagt gedicht voor tijdens inauguratie

Meekijken met guyonporch en womanincar

"Guyonporch" en "womanincar" gingen viraal dankzij een filmpje waarin ze gepassioneerd hun woede uitten over de bestorming van het Capitool. Verslaggever Arjen van der Horst keek vandaag met hen naar de inauguratie.

Correspondent Arjen van der Horst kijkt mee bij twee Amerikanen

Biden neemt parade af

Op de trappen van het Capitool neemt president Biden op dit moment een kleine militaire parade af. Hij wordt daarbij vergezeld door zijn vrouw Jill, vicepresident Harris en haar echtgenoot. Na de parade vertrekt Biden op weg naar de kranslegging op erebegraafplaats Arlington.

Reuters

De hele toespraak van president Biden

De speech van Biden: democratie, eenheid en vrijheid

Geheime boodschap op Witte Huis-site

Op de nieuwe website van het Witte Huis is een geheime boodschap te vinden voor it'ers. "Als je dit leest, dan kunnen we je hulp gebruiken", valt te lezen in de broncode van de site. Er staat een link bij naar de USDS, een digitale tak van de Amerikaanse overheid.

Biden even uit beeld

Direct na de beëdiging krijgt de nieuwe president altijd een lunch aangeboden met Congresleden in het Capitool. Omdat de ceremonie vanwege corona uitgekleed is, blijft dat dit jaar achterwege. Wel zal Biden een ceremoniële verklaring tekenen en een inauguratiecadeau van het Congres krijgen.

In plaats van de traditionele tocht naar het Witte Huis, die de president vaak gedeeltelijk aflegt om te zwaaien naar het publiek, zal Biden nu een bezoek brengen aan de nationale erebegraafplaats Arlington, waar hij een krans zal leggen. Daarbij worden ook Clinton, Bush en Obama verwacht.

Daarna volgt een korte parade, maar het grootste deel van de festiviteiten later deze avond zal virtueel zijn, zoals een avondprogramma met verschillende beroemdheden.

Pence uitgezwaaid

Normaal is het de nieuwe president die zijn voorganger uitzwaait na de beëdigingsceremonie, maar aangezien Donald Trump afwezig was, was het dit keer vicepresident Harris die bij het Capitool afscheid nam van haar voorganger. Samen met haar man wuifde ze naar de autocolonne die het echtpaar Pence naar huis brengt.

Vicepresident Harris neemt afscheid van haar voorganger Pence

Biden: banden wereldwijd aanhalen

In zijn speech brak Biden ook met de meer isolationistische koers van zijn voorganger Trump. "We zullen onze bondgenootschappen herstellen en weer toenadering zoeken tot de wereld. We zullen niet alleen leiden door onze macht, maar ook door de macht van ons voorbeeld." Eerder al had hij gesproken over terreinen waarop samenwerking nodig zal zijn, zoals de pandemie en klimaatverandering. "Onze aarde schreeuwt in doodsnood."

Biden: we staan voor beproeving

Biden houdt het publiek voor dat het land een beproeving ondergaat. "We zien een aanval op democratie en de waarheid. Een tierend virus, groeiende ongelijkheid, de pijn van systemisch racisme, een klimaatcrisis. Elk van deze problemen is al een intense uitdaging op zich, maar wij moeten ze allemaal tegelijk het hoofd bieden. Dat betekent een van de grootste uitdagingen ooit voor dit land. We zullen worden beproefd."

"Zullen we allemaal ons best doen? Het is tijd voor stoutmoedigheid, want er is veel werk te verrichten. En ik beloof je: we zullen worden beoordeeld, u en ik, op hoe we de verergerende crises van onze tijd oplossen. Komen we onze verplichtingen na om een betere wereld aan onze kinderen na te laten? Ik vind dat we dat moeten doen. U vast ook. "

Paus bidt voor Biden

Paus Franciscus zegt voor de nieuwe president van de VS te zullen bidden. Hij hoopt dat hij begrip, verzoening en vrede kan brengen in de VS en de rest van de wereld.

Biden is de tweede katholieke president van de VS, na John F. Kennedy in de jaren 60.

@POTUS leeg

Het officiële Twitteraccount van de Amerikaanse president, POTUS, is opgeschoond voor de nieuwe president. De oude tweets van Trump zijn verwijderd. Twitter verwijderde ook, onder protest van de Biden-campagne, 25 miljoen volgers van het account, om de nieuwe president met een schone lei te laten beginnen. Inmiddels zijn er alweer 1,3 miljoen volgers. De oude tweets zijn gearchiveerd.

Kamala Harris twitterde al haar eerste bericht vanaf haar nieuwe account.

Geen Trump in inauguratierede

Biden sprak in zijn eerste toespraak als president niet over zijn voorganger Trump. Hij dankte slechts zijn "voorgangers van beide partijen die hier aanwezig zijn" en zei gisteravond nog met oud-president Carter te hebben gebeld. Hij is afwezig vanwege zijn broze gezondheid. "We danken hem voor een leven in dienst van anderen."

Biden waarschuwde voor personen die "voor macht of winst" leugens vertellen. "We hebben de taak, als burger en als leider, om de waarheid te verdedigen en leugens te verslaan."

Hij riep op voor een einde aan de "uncivil war" van rood tegen blauw, platteland tegen steden, conservatief tegen progressief. "Dit kunnen we doen als we onze ziel openstellen in plaats van ons hart te verharden. Laten we tolerant en nederig zijn, en even in de schoenen van een ander gaan staan."

Biden dringt aan op eenheid

"Laten we opnieuw beginnen. Laten we luisteren naar elkaar, elkaar horen, zien. Laten we respect tonen. Politiek hoeft geen allesverzengend vuur te zijn. Niet elk meningsverschil is een aanleiding voor totale oorlog."

"We moeten elkaar niet als tegenstanders zien maar als buren. Hou op met schreeuwen en breng de kalmte terug", sprak de nieuwe president. "Zonder eenheid is er geen vrede, alleen verbittering en woede. Geen vooruitgang, alleen vermoeiende razernij. Geen natie, maar chaos."

"We zullen elkaar nodig hebben. We hebben ieders kracht nodig om deze duistere winter door te komen. De moeilijkste en dodelijkste periode van het virus. We moeten politiek opzijzetten en de pandemie als één land tegemoettreden."

Biden riep op samen te bidden voor de 400.000 Amerikanen die aan het virus zijn bezweken.

Biden: Democratie heeft overwonnen

Democratie heeft overwonnen, zegt Biden in zijn eerste rede als president. Hij verwijst kort naar de onrust twee weken gelden in Washington en de pogingen van Trump om de verkiezingen op zijn naam te schrijven. "Maar er is gehoor gegeven aan de wil van het volk."

"Vandaag vieren we niet de overwinning van een kandidaat, maar van de democratie", zei Biden. "We hebben geleerd dat democratie kostbaar is en fragiel. Maar op dit uur heeft democratie overwonnen."

"Dit is de dag voor de democratie. De dag voor geschiedenis en hoop, vernieuwing en vastberadenheid", waren de woorden waarmee hij zijn rede opende.

Biden: 'Democratie heeft overwonnen'

Biden beëdigd als nieuwe president

Opperrechter Roberts heeft de presidentiële eed afgenomen bij Joe Biden. Hij deed zijn mondkapje af om de eed duidelijk uit te kunnen spreken. Zijn hand rustte daarbij op een bijbel die al decennia van de familie Biden is. Biden is daarmee officieel de 46ste president van de Verenigde Staten.

Biden Ingehuldigd als president van de Verenigde Staten