NOS Nieuws Politiek Aangepast

Asscher: ik wist niet dat er onder kinderopvangtoeslag zo veel leed zat

  • De Tweede Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire
  • Vanmorgen is oud-staatssecretaris Weekers (VVD) aan het woord geweest, vanmiddag Wiebes, daarna Asscher.
  • Vorige week werden hoge ambtenaren ondervraagd, lees hier hoe ze vooral elkaar de schuld gaven
  • Verhoor afgelopen

    Het verhoor met oud-minister Asscher is afgelopen. Woensdag gaan de verhoren verder met de voormalig staatssecretarissen Van Ark en Snel.

  • Asscher: toeslagensysteem had problemen al in zich

    Asscher wordt gevraagd naar zijn analyse van het ontstaan van de problemen. "De oorzaak ligt bij het feit dat politici te weinig geconfronteerd worden met de gevolgen van hun beleid." Het systeem van toeslagen had de problemen met terugvorderingen die later aan het licht kwamen al in zich, vindt Asscher. De uitvoering werd vervolgens neergelegd bij de Belastingdienst. "Een dienst die al enorm onder druk stond. En ook de checks en controles bij die dienst stonden enorm onder druk." Verder vindt Asscher dat er te veel gehoor is gegeven aan de verontwaardiging in de politiek en de maatschappij over fraude en de roep om harde maatregelen.

    "Ik vel over mijn eigen optreden een hard oordeel, namelijk dat ik bij de brief van de bezorgde grootmoeder had moeten onderzoeken of dit niet het topje van de ijsberg was."

  • Afstand tussen Financiën en Sociale Zaken te groot, geeft Asscher toe

    De afstand tussen de twee ministeries die verantwoordelijk waren voor de kinderopvangtoeslag was te groot, erkent Asscher op vragen van de commissie. Daardoor werd over en weer niet duidelijk hoe groot de problemen waren. "Waarom zijn de alarmbellen niet gaan rinkelen, dat komt omdat ik die informatie niet kreeg", zegt hij. Hij herhaalt dat hij terugkijkend wel vindt dat hij op individuele signalen van burgers en hun brieven had kunnen reageren door daar meer navraag naar te doen.

  • Asscher en zijn ministerie waren bezig met een nieuw systeem voor kinderopvangtoeslag

    Asscher zegt dat hij als minister werkte aan een systeem voor de kinderopvangtoeslag waarbij geen problematische terugvorderingen meer zouden ontstaan. De financiering zou rechtstreeks naar de opvang gaan, en per kwartaal. Ouders hoefden dan niet meer over hele jaren terug te betalen. "Iedereen zag dat als de snelste en beste oplossing", zegt Asscher. Aan de schrijnende gevallen die al liepen werd inderdaad niets gedaan, geeft hij toe. "Ik dacht oprecht dat ik met de snelste oplossing bezig was." Asscher weet ook niet goed waarom niet tegelijkertijd de ouders in nood zijn geholpen. "Het klopt dat ik daar ook mee bezig had moeten zijn, daar heeft u gelijk in, zeker terugkijkend."

    Het nieuwe systeem is er overigens nooit gekomen omdat het volgende kabinet, waar Asscher niet meer in zat, dat niet meer wilde. "Ik vind dat jammer", zegt Asscher. "Het had veel gedoe en rompslomp voorkomen."

  • Het verhoor van oud-minister Asscher gaat weer verder

    De ondervragingscommissie wil van Asscher weten hoe het kan dat op het ministerie van SZW soms niet in stukken is terug te vinden of de minister ze nu wel of niet heeft gezien. Asscher is het ermee eens dat de administratie kennelijk onduidelijk is vastgelegd. Hij heeft niet de indruk dat ambtenaren stukken voor hem hebben weggehouden, maar hij is het met de commissie eens dat het tot onduidelijkheid leidt. Zo heeft Asscher een notitie van toenmalig staatssecretaris Wiebes over de problemen bij het terugvorderen van de kinderopvangtoeslagen niet ontvangen. Wiebes bevestigde dat eerder in zijn verhoor.

  • Er wordt tot 20.15 uur geschorst

    Dan gaat het verhoor met oud-minister Asscher weer verder.

  • Asscher: ik wist niet wat de CAF-teams precies deden

    Asscher had wel gehoord van de CAF-aanpak en dat er zeven gevallen van fraude waren geconstateerd, maar wat de CAF-teams precies deden wist hij niet. Ook niet dat bij vermoedens van fraude door het kinderdagverblijf, de ouders als fraudeurs werden aangepakt.

    Hij heeft in die tijd in een brief aan een bezorgde grootmoeder geschreven dat hij niets kon doen voor haar zoon en schoondochter omdat het een individueel geval betreft. Zij waren door de CAF-aanpak in de problemen gekomen. Asscher noemt dat nu "een koude brief" waarin hij formalistisch reageerde. "Met die brief had ik het ministerie in moeten roepen: jongens wat is dit?" Hij schaamt zich er voor hoe dit toen is gelopen, zegt hij. "Het blijkt een signaal geweest te zijn van een groter patroon." Asscher zegt dat het bij zijn oordeel ook niet hielp dat alle dossiers door een "fraudebril" bekeken werden. Daardoor ontbrak begrip voor de situatie van de ouders.

  • Asscher: de wet- en regelgeving voor toeslagen was erg ingewikkeld

    "Er leefde een breed verlangen om de wet- en regelgeving over toeslagen te vereenvoudigen", zegt Asscher. Mensen moesten voor een jaar van tevoren informatie aanleveren. Als die achteraf niet bleek te kloppen, moesten ze vaak terugbetalen. Het ministerie heeft er in eerste instantie voor gekozen om mensen meer voorlichting te geven, zodat zij op de juiste wijze de formulieren invulden. Asscher dacht dat dit ook misbruik kon voorkomen en kon voorkomen dat ouders met onwettige constructies in zee gingen.

    Hij wist toen niet dat mensen "oneerlijk werden getroffen door de bergen aan terugvorderingen", zegt hij. "Als ik had doorgevraagd had ik kunnen zeggen: hier moeten we wat aan doen. Maar ik wist niet dat er zo veel leed onder zat. Ik kan dat helaas niet terugdraaien."

  • Balans was doorgeslagen in fraudebestrijding, zegt Asscher

    De wet fraudebestrijding toeslagen, die na de Bulgarenfraude werd ingevoerd, heeft er volgens Asscher toe bijgedragen dat de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag nog strenger werd. Asscher zei eerder dat hij in het ministersberaad over fraudeaanpak had gezegd dat dat streng moest, om het draagvlak voor sociale voorzieningen te behouden. Maar de fraudeaanpak moest niet zo streng worden dat daar het draagvlak voor zou verdwijnen.

  • Asscher: hoge terugvorderingen niet redelijk

    Oud-minister Asscher wist niet dat de wet waar hij verantwoordelijk voor was, zo'n grote invloed had op de ouders die te goeder trouw handelden. De wet hield in dat als ouders niet de eigen bijdrage voor de kinderopvang hadden betaald, zij dan de hele toeslag van duizenden euro's moesten terugbetalen. Dit is de alles-of-niets benadering gaan heten.

    Asscher vindt het nu redelijk klinken om in zulke gevallen alleen de eigen bijdrage bij ouders te vorderen. Maar dat is destijds niet door ambtenaren aan hem voorgelegd, zegt hij. Er stond wel in een nota "dit is zuur voor ouders", zegt Asscher. "Daar had ik op moeten aanslaan, daar heb ik spijt van." Asscher heeft verschillende signalen gemist die er op wezen dat er harde terugvorderingen plaatsvonden. Hij vindt dat "buitengewoon erg" voor alle ouders die daar last van hebben gehad.

  • Geen grote waarschuwing toen Asscher minister werd, zegt hij

    In de startnota, toen Asscher begon als minister, stond dat er iets werd gedaan aan de fraude met kinderopvangtoeslag. Ook stond er algemene informatie in, zegt Asscher. Verder ging het destijds vooral over de kwaliteit van kinderdagverblijven en gastouderbureaus na de grote zedenzaak bij het Hofnarretje.

    In het regeerakkoord hadden de regeringspartijen destijds afgesproken iets te gaan doen aan de ingewikkeldheid van het toeslagensysteem. Ok was er een probleem met het feit dat opa's en oma's die altijd gratis op hun kleinkinderen pasten, nu geld kregen als professionele opvang.

  • Asscher: fraudebestrijding was geen financieel doel

    Oud-minister Asscher zegt dat het geen financieel doel was om fraude met kinderopvangtoeslag te bestrijden en daarmee geld te besparen. De ondervragingscommissie heeft in de stukken staan dat de doelstelling 25 miljoen euro was. Asscher bestrijdt dat. "We hadden in die tijd wel grotere problemen, zoals de financiële crisis. Het probleem was ook dat niet genoeg ouders gebruik maakten van de toeslagen." Met de kinderopvangtoeslag zijn jaarlijks miljarden euro's gemoeid.

  • Verhoor voormalig minister Asscher gaat beginnen

    Hij is de laatste bewindspersoon die vandaag wordt gehoord. Hij heeft geen schriftelijke verklaring vooraf, en legt de belofte af dat hij de waarheid en niets dan de waarheid zal zeggen.

  • Voormalig minister Asscher vanaf 18.00 uur aan het woord

    De ex-minister van Sociale Zaken komt vanaf 18.00 uur aan het woord, anderhalf uur later dan op de planning stond. De verhoren lopen behoorlijk uit.

  • Wiebes over zijn ontkennende antwoord op Kamervragen

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Wiebes over zijn eigen antwoord: dat was schandalig