liveblog
NOS NieuwsAangepast

Alleen oppositiepartijen houden zware kritiek vol • Grapperhaus belooft herstel in vertrouwen

  • Minister Grapperhaus raakte vorige week in opspraak door foto's van zijn huwelijk;
  • De gasten hielden zich niet aan de anderhalvemeterregel, er werden handen geschud en er werd geknuffeld;
  • De minister bood vanavond opnieuw en geëmotioneerd zijn excuses aan;
  • Hij gaat praten met de boa's om hun vertrouwen terug te winnen;
  • Hij gaat onderzoeken of de aantekening op het strafblad bij eenvoudige overtredingen kan verdwijnen.
liveblog gesloten

Verslaggever Lars Geerts vangt Grapperhaus op na afloop van het debat

Gesprekje met Grapperhaus na afloop van het debat

Beide moties geen meerderheid

De motie van afkeuring krijgt inderdaad de steun van alle oppositiepartijen behalve de SGP.

De motie van wantrouwen krijgt de steun van FvD, PVV en Kamerleden Van Haga, Krol en Van Kooten-Arissen.

Beide moties halen dus geen meerderheid. Over de andere moties, die over het coronabeleid gaan, wordt morgen of volgende week gestemd.

Slotwoord van minister Grapperhaus voor de stemmingen

Grapperhaus richt zich voor de stemmingen over de moties van wantrouwen en afkeuring nog tot de Kamerleden. "Ik heb goed geluisterd naar de Kamer en deel de analyse dat ik een deuk heb opgelopen. Ik ga niet ongeacht de uitkomst van de stemmingen naar huis met het idee 'Zo dat hebben we gehad'. Ik ga juist heel hard werken om het vertrouwen terug te winnen en mij in te zetten om het levensgevaarlijke coronavirus te helpen te bestrijden."

Baudet van Forum voor Democratie dient motie van wantrouwen in

Baudet vindt de positie van Grapperhaus echt ongeloofwaardig geworden. "Of de minister is ontoerekeningsvatbaar, als hij het coronavirus gevaarlijk vindt en zich toch zo gedraagt. Of de minister voert beleid uit waar hij zelf helemaal niet achter staat." De partijleider zegt niets persoonlijk tegen de minister te hebben, maar vindt dat hij af moet treden omdat hij niet handelt volgens zijn eigen beleidsregels.

Asscher dient namens groot deel oppositie motie van afkeuring in

"Het gezag van de minister is aangetast. Het kabinet is hard voor de samenleving en soft voor de minister", zegt PvdA-leider Asscher. Daarom dient hij een motie in die de handelswijze van minister Grapperhaus afkeurt. De handtekeningen van de meeste oppositiepartijen staan er onder.

Asscher vond de suggestie in het debat, dat er nu met Grapperhaus over versoepeling van de maatregelen kan worden onderhandeld, het bewijs dat de minister het gezag is verloren.

Alleen de SGP steunt de motie niet. "Minister Grapperhaus heeft het boetekleed aangetrokken", zegt SGP-leider Van der Staaij. "Wij delen de analyse van de minister dat hij een deuk heeft opgelopen. Maar wij willen de minister, die veel heeft betekend de afgelopen maanden, de kans bieden het vertrouwen terug te winnen." Van der Staaij rekent er wel op dat burgers ook op begrip kunnen rekenen.

Motie van afkeuring tegen minister Grapperhaus in de maak

Verschillende politieke bronnen melden dat er een motie van afkeuring in de maak is die mogelijk door een groot deel van de oppositiepartijen wordt gesteund. Het zou gaan om een motie waarin de afkeuring voor de misstap van minister Grapperhaus wordt uitgesproken. Ook zou de strekking zijn dat de partijen het oneerlijk vinden dat het kabinet strenger is tegen burgers dan tegen ministers die de regels overtreden.

Het is dus geen motie van wantrouwen, waarin de ondertekenaars hun vertrouwen in een minister opzeggen.

Debat verder met minister De Jonge

Het debat gaat al een tijdje verder met minister De Jonge, die vragen kreeg van de Kamerleden over de tekorten aan testcapaciteit en de wachttijden bij de ggd's. De Jonge zegt dat hij hard werkt aan het inkopen van testcapaciteit. Hij is met zijn collega-ministers en experts in gesprek om te kijken of er voor bepaalde sectoren, zoals de verpleging en het onderwijs, voorrang geregeld moet worden bij het testen.

Rutte: Grapperhaus heeft 'schoonmoedermoment' niet bewust verzwegen

Premier Rutte reageert op de verontwaardiging bij sommige oppositiepartijen dat Grapperhaus niet meteen heeft gezegd dat hij op zijn bruiloft ook zijn schoonmoeder heeft geknuffeld. Het ging in eerste instantie alleen om het niet op afstand blijven van de bruiloftsgasten.

Rutte zegt dat de minister zelf al had aangegeven dat het om meerdere situaties ging. Dat hij had geknuffeld en er meer regels werden overtreden was hij vergeten en heeft hij niet meteen als zodanig benoemd. Rutte vindt dat logisch gezien de emoties op de trouwdag en gelooft niet dat er opzet in het spel is. "Als er een fotograaf in de bosjes blijkt te hebben gelegen, dan ga je toch niet bewust dingen verzwijgen in de hoop dat daar geen foto's van zijn?"

Rutte: ik snap het als mensen er nog niet aan toe zijn ons geloofwaardig te vinden

Premier Rutte begrijpt het als er mensen zijn die naar de foto's van het huwelijk van minister Grapperhaus kijken en nog niet vinden dat het kabinet en de minister weer geloofwaardig zijn. Hij "is ervan overtuigd" dat Grapperhaus het vertrouwen van de burgers weer kan herstellen. "Gezag zit in meer factoren. Het zit 'm ook in de persoon. Ik ben onder de indruk met welk gezag de minister zijn werk doet."

Rutte is het ermee eens dat het gezag van de minister nu minder is. Maar hij denkt dat het vertrouwen weer terug komt. "Omdat mensen zien wat we hier doen. Het gezag wat Grapperhaus in de samenleving heeft opgebouwd kan deze dreun hebben."

PVV-leider Wilders gelooft er niets van en denkt dat er burgers zijn die de minister blijven wantrouwen. "En dat kunnen we in deze tijd niet hebben."

Grapperhaus: mogelijk na coronaboete geen aantekening meer op strafblad

Over de aantekening op het strafblad zegt Grapperhaus dat er twee mogelijkheden zijn om die in bepaalde gevallen af te schaffen. De boete kan worden verlaagd tot onder de honderd euro. Dan volgt er niet meer automatisch zo'n aantekening. Ook kan er in de wet worden vastgelegd dat er bij coronaboetes geen aantekening volgt. Daar is nog geen besluit over genomen, zegt Grapperhaus. Maar voor mensen die bijvoorbeeld opzettelijk spugen naar handhavers moeten de regels streng blijven, zegt hij.

Regeringspartij ChristenUnie is er voorstander van om de boetes te verlagen, en zo van het strafblad af te komen. Grapperhaus zegt dat hij gaat onderzoeken of de aantekening voor het strafblad in ieder geval kan verdwijnen voor mensen die wel hun best probeerden te doen om zich aan de regels te houden.

Discussies over strenge boetes loopt al een tijd, zegt Grapperhaus

De minister is al maanden geleden in gesprek gegaan met de politietop omdat die de handhaving en de boetes van het coronabeleid soms te streng vinden. "De politiemensen zijn in Nederland niet alleen handhavers, maar ook hulpverleners", zegt Grapperhaus. De rol van hulpverlener komt door de wens van het kabinet om streng te handhaven steeds meer in het gedrang.

Hij gaat ook daarom in gesprek met boa's en politie. Die vinden dat vooral bij jongeren het strenge beleid niet goed werkt.

PvdA-leider Asscher: minister heeft gezag aangetast, vindt hij dat verantwoord?

Asscher wil weten of Grapperhaus het verantwoord vindt om door te gaan in deze moeilijke tijd nu hij het gezag heeft aangetast, bijvoorbeeld van boa's. "En hoe lang denkt de minister dat het duurt voor hij het vertrouwen terug heeft?" wil Asscher weten.

Grapperhaus zegt dat hij de bonden en de burgemeesters heeft gevraagd of hij wat hen betreft door kan en dat antwoord was positief. "Dat weegt voor mij zwaar", zegt de minister. "Ik heb de overtuiging dat ik daar nog steeds het gezag en de geloofwaardigheid heb."

Partij voor de Dieren: kunnen boetes kwijtgescholden worden?

Partijleider Ouwehand vraagt of de minister bereid is coronaboetes kwijt te schelden. Grapperhaus zegt dat dat absoluut niet kan: "Dan zou ik in de rechtsgang treden. Dat is een rechtsstatelijke doodzonde." Het is aan het Openbaar Ministerie en de rechter om te beoordelen of boetes terecht zijn gegeven, zegt hij.

Ouwehand vindt het, net als Marijnissen van de SP, moeilijk te accepteren dat Grapperhaus niet meteen heeft gezegd dat er meer misging op zijn bruiloft dan het overtreden van de 1,5 meterregel. Er werd ook geknuffeld en Grapperhaus schudde ook handen. Grapperhaus zegt dat hij niet bewust zo heeft gecommuniceerd en dat het misschien door zijn "roze bril" kwam.

SGP-leider Van der Staaij: weten we nu alles?

Van der Staaij wil weten of "we de zaak inderdaad vanavond kunnen afsluiten? Of kan de discussie weer opnieuw oplaaien?" Grapperhaus zegt dat er zeker nog meer foto's naar boven kunnen komen waar op te zien is "dat het niet goed gegaan is". Maar hij geeft aan dat er daardoor waarschijnlijk geen ander beeld zal ontstaan.

Klaver: wat betekent de misstap van de minister voor corona-twijfelaars?

GroenLinks-leider Klaver: "Bij een meerderheid van de mensen zal de minister nog steeds wel vertrouwen hebben. Dat zijn de mensen die het eens zijn met de maatregelen en ze naleven omdat zij daar achter staan, ook om anderen te beschermen. En bij de groep sceptici had de minister toch al geen vertrouwen. Maar wat betekent dit voor de groep mensen die twijfelt aan de maatregelen?"

Klaver wil van de minister horen wat hij tegen deze groep mensen zegt. Grapperhaus: "Ik zeg tegen hen dat ik nog steeds achter het beleid sta. En dat dat beleid echt ergens op gebaseerd is. En we zullen met iedereen in gesprek gaan en verantwoording afleggen."

Klaver denkt dat desondanks het gezag van de minister en het kabinet voor een deel is verdwenen. "Dit gaat het kabinet achtervolgen bij elke maatregel die wordt genomen." Grapperhaus zegt dat er geen kant en klare manier is om met twijfelende burgers te communiceren.

SP-leider Marijnissen: minister gaat terecht door het stof

Marijnissen vindt het heel vervelend voor Grapperhaus en zijn echtgenote dat er zo'n toestand is ontstaan vanwege hun huwelijk en het niet-naleven van de regels. "Maar ik spreek de heer Grapperhaus hier aan als minister". Zij wil weten waarom het eerst alleen maar over het overtreden van de 1,5 meter afstand ging, en uit latere foto's en onthullingen bleek dat er ook handen geschud werden en er geknuffeld werd.

Grapperhaus: "Mijn brein was gefixeerd op dat we het allemaal goed georganiseerd hadden, maar als bruidegom ben ik niet scherp genoeg geweest, ook niet op mezelf."

Marijnissen neemt geen genoegen met dit antwoord. "Ik snap dat een bruidegom dat kan vergeten. Maar wat mijn partij ernstig vindt is dat achteraf door de minister niet eerlijk is gezegd wat er allemaal was misgegaan."

Wilders: u bent vertrouwen mensen thuis kwijt

PVV-leider Wilders zegt dat zijn mailbox volloopt met mailtjes van mensen die geen vertrouwen meer hebben in de minister. "Vertrouwen komt te voet maar gaat te paard", zegt Wilders. "U bent het vertrouwen van de gewone burger kwijt". Hij vindt dat de minister niet kan doorgaan met zijn werk als Justitieminister. "En ik heb bepaald geen hekel aan deze minister, en ik vind het heel vervelend, maar hij is het vertrouwen echt kwijt."

Grapperhaus zegt dat het vertrouwen in hem zeker een deuk heeft opgelopen, en dat het "uitdeuken" niet eenvoudig zal zijn. "Maar vertrouwen is op meer gebaseerd dan het goede voorbeeld geven." Hij wil het vertrouwen van de boa's terugwinnen door met hen in gesprek te gaan. Grapperhaus denkt dat het hem gaat lukken ieders vertrouwen terug te krijgen.

Grapperhaus: uitdeuken vertrouwen niet eenvoudig

Baudet: vindt de minister dat hij zijn schoonmoeder in gevaar heeft gebracht?

FvD-leider Baudet heeft begrip voor de eerdere emoties van minister Grapperhaus, maar vindt de excuses ook overdreven. "Zulke woorden verwacht je als iemand door rood is gereden, of iets anders heeft gedaan wat andere mensen in gevaar heeft gebracht", zegt Baudet. "Maar vindt de minister nu dus dat hij zijn schoonmoeder in gevaar heeft gebracht?"

Grapperhaus wil hier geen rechtstreeks antwoord op geven maar wijst op het belang van het naleven van de regels, omdat dat in Nederland heeft geleid tot een afname van de ziekenhuisopnames en besmettingen.

Grapperhaus: kijken of we wat kunnen doen aan aantekening strafblad

Minister Grapperhaus zegt dat hij wil kijken of er wat te doen is aan de aantekening die mensen op hun strafblad krijgen als zij een coronaboete krijgen. Het is een wens van verschillende fracties om mensen die een keer een boete hebben gekregen voor een normale overtreding, geen aantekening meer te geven op hun strafblad.

Grapperhaus zegt dat hij gaat uitzoeken of dit kan. Maar hij wil die aantekening in ieder geval wel behouden voor mensen die anderen in het gezicht spugen, agressief zijn en met opzet de coronaregels aan hun laars lappen.

Grapperhaus: groot feest geven waar geen regels gelden blijft asociaal

Minister Grapperhaus blijft bij zijn oordeel dat mensen die in het begin van de coronacrisis grote feesten gaven, met het doel de regels te overtreden, asociaal zijn.

Hij zei dat eind maart:

Minister Grapperhaus uitgebreid in gesprek met boa's

De minister zegt dat hij begrijpt dat de hele situatie rond zijn huwelijksfeest het lastig maakt voor boa's om hun werk te doen en boetes uit te delen aan overtreders. Hij is met hen in gesprek en heeft voor volgende week opnieuw een afspraak staan om met hen te praten over hoe lastig het voor hen is om boetes uit te delen. Ook los van het feit dat hij als minister het slechte voorbeeld heeft gegeven.

"Ik ben tekortgeschoten in het goede voorbeeld zijn", zegt hij.

Minister Grapperhaus schiet vol: opnieuw excuses

"Tijdens mijn huwelijk is het misgegaan. Ik heb daarover mijn spijt betuigd en dat doe ik vandaag opnieuw", zei Grapperhaus in het debat met de Tweede Kamer.

Hij schiet vol en zegt dat hij de situatie met zijn echtgenote heeft besproken. "Hadden we het maar met zijn tweeën gedaan", zei hij tegen haar.

De minister zegt dat in de voorbereiding alles is gedaan om ervoor te zorgen dat de coronaregels konden worden nageleefd. "Maar ik heb me laten meeslepen", zegt hij. "Ik heb het verkeerd ingeschat. Ik heb mezelf verkeerd ingeschat. Ik heb het zelf niet goed gedaan. Ik heb me mee laten slepen die dag. Het is niet goed gegaan."

Emotionele Grapperhaus schiet vol en maakt opnieuw excuses

Debat kan elk moment weer beginnen

De fotografen staan al klaar. Minister De Jonge is de zaal binnen gelopen.

Minister Grapperhaus is ook binnen en maakt zich klaar om als eerste het woord te voeren.

Debat geschorst tot 20.20 uur, hoe gaat het verder?

De pauze duurt tot 20.20 uur. Daarna komt het kabinet aan het woord. Namens het kabinet zijn premier Rutte, minister Grapperhaus en minister De Jonge aanwezig. Minister Grapperhaus komt naar verwachting als eerste aan het woord.

De Kamer verwacht van minister Grapperhaus dat hij duidelijk aangeeft dat hij fout zat met de overtredingen van de coronaregels op zijn huwelijk. Ook moet hij duidelijk maken hoe hij zijn geloofwaardigheid kan terugwinnen bij politieagenten en boa's die de coronaregels moeten handhaven.

Voor de PVV zal dit niet voldoende zijn, maar er zijn ook partijen mild over de minister. Zij begrijpen dat hij op zijn feestje de regels heeft overtreden, en dat iedereen dat kan overkomen. Verschillende partijen willen een versoepeling van de regels, stoppen met de meeste boetes, en geen aantekening meer op het strafblad. Als een minister het al niet volhoudt, dan kun je het ook niet van burgers vragen, is de gedachte.

Baudet: gelooft Grapperhaus wel echt dat het virus gevaarlijk is?

Het feit dat minister Grapperhaus op zijn huwelijk zijn schoonmoeder heeft vastgehouden leidt bij FvD-leider Baudet tot grote twijfels. "Vindt de minister het virus wel echt gevaarlijk? Want als dat zo is dan is hij op maniakale wijze met zijn schoonmoeder omgegaan", zegt hij.

Baudet vindt dat er voldoende is bewezen dat het kabinet het zelf ook allemaal niet zo ernstig vindt en dat het tijd wordt om de maatregelen te versoepelen. "Slechts een zeer beperkte groep kan door het virus echt in gevaar komen. Het is niet meer dan een venijnige griep. De foto's van het huwelijk bewijzen dit. Laten we ophouden met dit theater", zegt hij.

Baudet: laten we dit theaterstuk stoppen

VVD: pijnlijk en een domper

De VVD vindt dat de overtredingen op het huwelijk van minister Grapperhaus "impact heeft op het gezag en de geloofwaardigheid". Fractievoorzitter Dijkhoff noemt het een domper voor de boa's en andere gezagsdragers, en voor horecaondernemers die streng moeten zijn op bruiloften. Dijkhoff: "Misschien denkt de minister nu wel, had ik het maar uitgesteld of was er maar een boa langs gefietst om me een boete gegeven. Dan was er nu geen twijfel geweest of het allemaal wel eerlijk is."

Ook de VVD heeft zorgen over het tekort aan testcapaciteit en wil weten waar de krapte precies zit. Verder roept Dijkhoff het kabinet op maatregelen te nemen die mensen begrijpen en die echt effect hebben. "Het heeft weinig zin sportscholen in een gebied te sluiten en dat mensen vervolgens een eind verderop naar de sportschool gaan", zegt hij. "En soms heeft een streep tape op de vloer meer effect dan een preek en waarschuwingen".

D66: zorgen over testcapaciteit en onderwijs

Naast de positie van minister Grapperhaus staat ook het coronabeleid van het kabinet op de agenda van het Kamerdebat. Verschillende Kamerleden hebben hun zorg al uitgesproken over de testcapaciteit die achterblijft bij de vraag die er naar is.

Vooral voor het onderwijs kan dat problemen opleveren, zegt D66-leider Jetten. Als docenten en leraren geen test kunnen krijgen als zij zich zorgen maken en preventief thuis gaan zitten, of bij klachten niet meteen getest kunnen worden, dan kunnen de kinderen weer niet naar school, zegt hij.

Klaver: kabinetsbeleid moet nu echt veranderen

GroenLinks vindt dat het moeilijker wordt voor minister Grapperhaus als het coronabeleid niet verandert. Partijleider Klaver: "Je kunt niet mensen aso's blijven noemen en zelf de regels overtreden. Er moet dan echt iets veranderen." Klaver is voor de 1,5 meter afstand en andere regels, maar hij vindt het niet de bedoeling dat door de coronamaatregelen mensen in de samenleving elkaar voortdurend de maat gaan nemen. "Iedereen doet zijn best, maar iedereen maakt fouten, ook ik."