Kritiek bij Russische zender, verdachte MH17 ontkent betrokkenheid

Aangepast
Buitenland
  • Vier verdachten vervolgd voor moord. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner.
  • Nederland heeft diplomatieke stappen genomen, omdat Rusland weigert mee te werken aan het onderzoek
  • Rechtszaak over het neerhalen van MH17 is in Nederland, begint in maart
Liveblog gesloten
  • Een overzicht van de MH17-presentatie

    Nog even de belangrijkste punten op een rij:

    • Justitie heeft vier verdachten op het oog, die verantwoordelijk zijn voor het vervoeren van de Buk-raket "als moordwapen" naar Oost-Oekraïne.
    • Het Openbaar Ministerie wil de vier mannen, drie Russen en een Oekraïner vervolgen voor moord op alle inzittenden van de MH17.
    • Er is tegen de vier verdachten een internationaal opsporingsbevel uitgevaardigd.
    • Nog steeds is onduidelijk wie er op de lanceerknop heeft gedrukt.
    • Het Openbaar Ministerie zegt dat Rusland onvoldoende, of niet, meewerkt met het onderzoek. Nederland heeft daarop ambtelijke maatregelen genomen.
    • Twee van de vier verdachten ontkennen betrokkenheid en zeggen niet naar Nederland te zullen komen.
    • De rechtszaak begint op 9 maart volgend jaar.
    • De zaak wordt door de rechtbank Den Haag behandeld, in de beveiligde rechtbank op Schiphol. Die locatie is beter toegerust op zo'n groot proces.

    Hiermee sluiten we het liveblog.

  • MH17 bij Russia Today: reactie op Russische vraag was aarzelend

    Hoewel het in de Russische media geen groot onderwerp is, heeft de Russische zender Russia Today wel uitgebreid stilgestaan bij de persconferentie van het JIT. Kijk hier naar een fragment van de internationale versie van de zender:

    Russia Today over MH17

    In de uitzending wordt duidelijk uitgelegd waar het JIT de Russische verdachten van verdenkt, en is ook ruimte voor het Russische weerwoord.

    Volgens de Russen is de kop van de Buk-raket afkomstig van een ouder model dat niet langer door Rusland gebruikt wordt. De verslaggever van Russia Today zegt dat Rusland bewijs heeft dat de Buk-raket al sinds 1986 in handen van Oekraïne is. "Dit is iets waarover de leden van het JIT vandaag ook werden bevraagd. Hoe hebben ze deze optie uitgesloten? En hun reactie was een beetje onhandig", zegt de journalist.

    Daarna liet de zender zien hoe de twee Nederlandse functionarissen in het JIT in stilte overlegden wie de vraag zou beantwoorden, alsof ze onzeker waren over het antwoord. "Ze waren erg aarzelend", vervolgt de journalist. Hij stelt daarna dat dit niet het enige bewijs van Rusland is "dat over het hoofd is gezien."

    Dubieuze bronnen

    Ook vindt Rusland dat het JIT te veel leunt op informatie van de groep Bellingcat, die gebruikmaakt van openbare gegevens. "Moskou zegt dat zulk bewijs niet altijd even betrouwbaar is", citeert Russia Today.

    Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een reactie het gebruik van informatie uit "dubieuze bronnen" te onderzoeken en daarnaast desondanks zijn medewerking aan het onderzoek te blijven verlenen.

  • De vier verdachten

    Een overzicht van de vier mannen die vervolgd worden door justitie.

    1/4 NOS
    2/4 NOS
    3/4 NOS
    4/4 NOS
  • Dubinskiy of Doebinski?

    Sommige mensen hebben zich vandaag afgevraagd waarom de schrijfwijze van Russische namen bij het JIT anders is dan bij de NOS.

    Hier het antwoord: het JIT richt zich op de hele wereld en gebruikt daarom de Engelse transcriptie en de NOS gebruikt de Nederlandse transcriptie.

    De NOS maakt geen uitzondering in dit geval, omdat we consequent willen zijn en omdat de Nederlandse transcriptie ook beter de uitspraak weergeeft. Daarom schrijven wij dus bijvoorbeeld Chartsjenko in plaats van Kharchenko, net zoals we Poetin schrijven in plaats van Putin, Jeltsin in plaats van Yeltsin en Gorbatsjov in plaats van Gorbachev.

  • Blok: belangrijke dag

    Tijdens zijn bezoek aan China stond minister Blok van Buitenlandse Zaken in een gezamenlijke persconferentie met zijn Chinese collega Wang Yi kort stil bij de laatste ontwikkelingen in het proces rond MH17.

    "In onze conversatie heb ik benadrukt dat Nederland tot doel heeft de waarheid boven tafel te krijgen en rechtvaardigheid wil voor de slachtoffers en nabestaanden van MH17. Om dat te bereiken bewandelen we verschillende juridische wegen. The Joint Investigation Team heeft de volledige steun van de internationale gemeenschap."

    Vandaag is een belangrijke dag, zegt Blok. "De nabestaanden van de slachtoffers zijn geïnformeerd door het JIT over de belangrijke ontwikkelingen binnen het onderzoek. Stap voor stap komen we dichterbij de volledige waarheid over het neerhalen van vlucht MH17."

    Minister Blok met de Chinese collegaminister Wang Yi in Peking AFP
  • Russen blijven ontkennen

    Rusland verandert niet van standpunt naar aanleiding van de nieuwe resultaten van het internationale onderzoeksteam JIT. Dat zegt correspondent Geert Groot Koerkamp. Hij vertelt dat Rusland altijd heeft gezegd dat het land niets te maken heeft met de MH17-ramp en dat de Russische medewerking door het JIT juist is genegeerd.

    Nederland heeft ambtelijke sancties genomen omdat het verzoeken van justitie door Rusland niet worden beantwoord. Groot Koerkamp vertelt dat Rusland heeft gezegd dat het land allerlei satellietbeelden heeft verschaft, waar het JIT niets mee doet. "De Russen houden steeds die lijn vast: dat iedere Russische medewerking wordt genegeerd door het JIT. Ze spreken er ook kwaad van dat Rusland niet is betrokken als volwaardig deelnemer."

    Correspondent David Jan Godfroid zegt dat het op de Russische tv vandaag vooral gaat over het gesprek van morgen tussen president Poetin en zijn bevolking. Godfroid: "Maar wat MH17 betreft, is het hier oorverdovend stil."

  • Ook Doebinski komt niet

    Ook de Russische militair Doebinski is niet van plan om naar Nederland te komen voor de rechtszaak over MH17. Het JIT wees hem vanmiddag aan als een van de verdachten. Het Russische Persbureau Interfax weet te melden dat Doebinski, die aan het hoofd stond van de veiligheidsdienst van de pro-Russische rebellenrepubliek Donetsk, momenteel in Rusland woont.

    Net als rebellencommandant Igor Girkin wil Doebinski niet komen getuigen en zegt hij dat hij niets met het neerstorten van het toestel te maken heeft.

    Nederland heeft niet om een uitleveringsverzoek gevraagd, omdat de Russische grondwet dat verbiedt, maar om een rechtshulpverzoek, zodat de verdachten als getuigen kunnen komen.

    De vier verdachten op een scherm bij de presentatie van het JIT ANP
  • Rechter benoemd

    De rechtbank Den Haag heeft Hendrik Steenhuis benoemd als voorzitter van de rechtbank voor het proces over de MH17. Steenhuis leidde eerder het minder-Marokkanen-proces tegen Geert Wilders in 2016.

    Het is nog niet bekend welke andere rechters de zaak gaan behandelen. De eerste zittingsdag is op 9 maart.

    Hendrik Steenhuis recht tegenover Geert Wilders in 2016 ANP
  • Diplomatieke stappen tegen Rusland

    Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat er diplomatieke stappen tegen Rusland zijn genomen omdat het land onvoldoende heeft meegewerkt aan het MH17-onderzoek. Volgens het OM hebben de Russische autoriteiten "onvoldoende, onjuist of niet gereageerd" op rechtshulpverzoeken.

    Wat de stappen zijn, wordt in de Kamerbrief niet duidelijk. Premier Rutte wil desgevraagd niet zeggen welke diplomatieke stappen er gezet zijn genomen. "Dat is allemaal vertrouwelijk."

    De premier spreekt zijn respect uit voor het werk van het onderzoeksteam om de waarheid boven tafel te krijgen en berechting mogelijk te maken. Hij realiseert zich dat het een zware dag is voor de nabestaanden, maar ook een belangrijke dag, omdat er weer een belangrijke stap is gezet in het proces.

  • Nederlandse politici: stap op weg naar rechtvaardigheid

    Verschillende partijen in de Tweede Kamer hebben positief gereageerd op het plan van justitie om tot vervolging over te gaan. CDA en D66 zeggen dat hiermee een eerste stap naar gerechtigheid is gezet.

    Ook vinden partijen het belangrijk dat Rusland en Oekraïne zullen meewerken aan het strafrechtelijk onderzoek. "Voor de volledige waarheidsvinding is niet alleen de medewerking van Rusland maar ook die van de Oekraïne onmisbaar", zegt een woordvoerder van de PVV.

  • Separatisten spreken beschuldigingen tegen

    Igor Girkin, de 'minister van defensie' in rebellenrepubliek Donetsk ontkent dat hij betrokken is bij de MH17-ramp. Hij werd eerder vandaag door het JIT als verdachte aangewezen. Tegen het Russische persbureau Interfax zegt hij dat hij niet zal getuigen in de rechtszaak.

    Ook voormalig separatistenleider Borodai zegt dat de separatisten er niets mee te maken hebben. Tegen persbureau AP zegt hij dat de beschuldigingen onwaar zijn. Een afgetapte telefoongesprek noemt hij "nep".

  • Afgetapt telefoongesprek met verdachte Girkin

    Kijk hier naar een fragment dat het onderzoeksteam liet zien bij de presentatie over een afgetapt telefoongesprek met een van de verdachten. Daarin zou de verdachte Girkin hebben gevraagd om extra militaire ondersteuning:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Getapt telefoongesprek waarin Igor Girkin vraagt om militair materieel
  • Westerbeke: proces zal zeker rest van het jaar duren

    Het Openbaar Ministerie zegt dat het proces rond MH17, dat in maart start, zeker het hele jaar in beslag zal nemen. Hoofdofficier Westerbeke denkt mogelijk langer, maar hij verwacht zeker niet dat het proces voor het eind van 2020 is afgerond.

    Ook werd hij gevraagd naar de rol van Rusland bij het onderzoek. Westerbeke noemde het gebrek van medewerking van het land een "klap in het gezicht van alle nabestaanden".

    Het onderzoek van justitie is nog steeds aan de gang. Politiechef Paulissen zegt dat er voor het onderzoek met zo'n driehonderd getuigen is gesproken.

  • Oekraïne: we zullen ze proberen op te pakken

    Procureur-generaal Joeri Loetsenko van het Oekraïense Openbaar Ministerie zegt in antwoord op vragen van journalisten dat het land er alles aan zal doen om Leonid Chartsjenko uit Oekraïne te arresteren zodat hij kan worden berecht.

  • Verdachten waarschijnlijk niet in strafbankje

    Aan hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke de vraag hoe groot de kans is dat de verdachten zich in maart zullen melden bij de rechtszaal in Nederland. "Ik ben een realist en acht de kans niet groot."

    Desalniettemin zegt hij dat hij het een belangrijkste stap is om tot vervolging over te gaan, ook voor de nabestaanden. Ook benadrukt hij dat weinig mensen drie jaar geleden geloofden dat verdachten in beeld zouden komen en dat dit ook gelukt is. "Ik roep in herinnering dat veel mensen in het begin zeiden: daar ga je niet uitkomen. En vandaag zetten we de stap. Een belangrijke stap, waarin we laten zien wat voor bewijs we hebben, wat er is gebeurd, en hoe het is gelopen."

  • Meer berichten tonen