Tony Martin voert het peloton aan Getty Images
Tour de France

Niet over de eindsprint, maar juist over alles wat daaraan voorafging werd nog lang nagepraat na de openingsetappe van de Tour de France. Spekgladde hellingen en afdalingen rond Nice zorgden voor een gevaarlijke wedstrijd, tientallen renners gingen tijdens de etappe een of meerdere keren onderuit.

Vijftig kilometer voor het einde nam Jumbo-Visma-renner Tony Martin het heft in handen door zijn armen te spreiden. Hij rechtte de rug op kop van het peloton en zijn gebaar liet geen ruimte voor twijfel: jongens, we doen het even rustig aan, zo kan het niet langer.

Wie is de patron?

In de Avondetappe valt, terugkijkend daarop, het woord 'patron', waarmee gedoeld wordt op de leider in het peloton. "Ik kan me etappes herinneren waarin de wegen spekglad waren en mannen als Jacques Anquetil, Rik van Looy en Eddy Merckx er iets van zeiden", zegt Jan Janssen, in 1968 Nederlands eerste Tourwinnaar.

De actie van Martin deed ook denken aan het gebaar waarmee Fabian Cancellara in 2010 zijn gezag wilde laten gelden. Een groot aantal renners ging toen door plotselinge regen onderuit in de vierde Touretappe tussen Brussel en Spa, onder wie Lance Armstrong, Bradley Wiggins, Alberto Contador en Cancellara's kopman Andy Schleck.

Vier minuten na ritwinnaar Sylvain Chavanel kwam het peloton over de streep. Cancellara wilde niet dat er nog renners zouden aanvallen in de slotmeters, waarop hij zijn armen spreidde en de groep als een geheel finishte.

2010: geletruidrager Cancellara wil dat het peloton als gesloten groep over de finish gaat EPA

Jarenlang gold Armstrong als de absolute patron in de Tour, zijn wil was wet. Die rol werd later overgenomen door onder anderen Cancellara, maar in het huidige peloton ontbreekt zo'n echte leider, een ware patron.

De renners van Ineos, de ploeg die de Tour de afgelopen jaren domineerde, hebben die status zelden echt naar zich toe getrokken. Dat zaterdag een van de Jumbo-Visma-renners de rol opeiste, is niet heel verwonderlijk, vindt Mike Teunissen, die vorig jaar namens Jumbo twee dagen het geel droeg, maar niet voor de Tour is geselecteerd dit jaar.

De Nederlandse ploeg heeft met Primoz Roglic en Tom Dumoulin twee grote kanshebbers op de eindzege in Parijs. "Ik denk dat het een beetje tekenend is voor de status van de ploeg dat we dit kunnen en mogen uitspreken", zegt Teunissen.

Teunissen over neutraliseren: 'Iedereen vond dit een goede beslissing'

"Wie is dan nu de patron?", vervolgt de renner. "Daar valt over te discussiëren, maar ik denk wel dat wij met deze ploeg de uitdagers zijn in deze Tour. Ik denk wel dat dit daaraan bijdraagt."

Positieve reacties

Teunissen: "Wat mij heel erg opviel, is dat er veel positieve reacties uit het peloton kwamen. Iedereen is blij dat die verantwoordelijkheid genomen is. Je ziet dat iedereen erop hoopt maar niemand het echt durft te doen. Daarom is het goed dat Tony zich heeft uitgesproken."

Onder anderen Trek-renner Toms Skujins prees de actie van Martin:

De omstandigheden waren zaterdag buitengewoon moeilijk, zegt analist Danny Nelissen. "Je kon niet voluit koersen, dan houdt het gewoon op. Alleen remmen was al gevaarlijk, dan is het beter om gewoon rustig aan te doen."

'Goed om kritischer te zijn'

De wielerwereld werd de afgelopen weken opgeschrikt door meerdere valpartijen met grote gevolgen. Fabio Jakobsen lag twee dagen in coma na een afschuwelijke val in de Ronde van Polen, zijn herstel zal maanden duren.

En twee weken geleden klapte de Belg Remco Evenepoel over een bruggetje meters naar beneden, in het ravijn, in de Ronde van Lombardije. Een gebroken bekken en een gekneusde long waren het gevolg en voor Evenepoel was het direct einde seizoen.

De crashes leidden tot kritiek in het peloton en wielrenunie UCI verklaarde afgelopen week dat de inspecties bij de wegwedstrijden worden aangescherpt.

"Gezien wat er de laatste tijd allemaal gebeurd is, is het goed hier wat kritischer op te zijn", zegt Teunissen over de gevaarlijke omstandigheden waarin renners terechtkomen en waar zaterdag rond Nice ook sprake van was.

Niet te voorkomen

Jumbo-Visma-renner Robert Gesink was zelfs ziedend na afloop en verklaarde dat de UCI had moeten ingrijpen. "Ook voor de UCI was dit een kans om te winnen, zodat wij als renners een keer konden zeggen dat de UCI het goed had gedaan."

Met inspecties voorafgaand aan de etappe waren zaterdag de valpartijen volgens de gasten aan tafel echter nauwelijks te voorkomen geweest. "In zo'n parcours kun je de veiligheid niet vanuit de auto checken, alleen de renners in het peloton voelen hoe glad het is", aldus Nelissen.

STER reclame