Demonstratie van de nekklem door twee judoka's ANP
Anti-racismeprotest

D66 wil een verbod op het gebruik door de politie van de nekklem. De partij vindt dat te techniek te vaak dodelijke slachtoffers eist, en "ook nog eens symbool is komen te staan voor situaties waarin het geweldsmonopolie gericht wordt op een ongewapend persoon van kleur".

De partij erkent dat politiegeweld in Nederland veel minder vaak voorkomt dan in de Verenigde Staten, maar vindt de techniek niet passen bij "een politie voor iedereen." Ook vindt de partij het opvallend dat het in situaties met de politie die uit de hand lopen vaak gaat om burgers met een migratieachtergrond.

"De nekklem wordt gelukkig weinig gebruikt in Nederland maar we hebben in Amerika gezien wat de gevolgen kunnen zijn", zei fractievoorzitter Jetten in het NOS Radio 1 Journaal.

Jetten vindt dat de dood van de Amerikaan George Floyd, die overleed nadat een agent minutenlang met zijn knie op zijn nek drukte, doet denken aan de dood van de Arubaan Mitch Henriquez. Die werd in 2015 bij een muziekfestival in Den Haag aangehouden, nadat hij meerdere keren had gezegd dat hij een wapen bij zich had.

Veroordeeld

Henriquez verzette zich tegen zijn aanhouding. Agenten gebruikten pepperspray, een wapenstok, plus een nek- en een hoofdklem. Een dag later overleed hij in het ziekenhuis. De agent die de nekklem toepaste is in 2019 veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van een half jaar.

De Inspectie voor Veiligheid en Justitie deed in 2016 onderzoek naar de nekklem en kwam tot de conclusie dat een verbod niet nodig was. De politie voerde wel een landelijke instructie in, waarbij opleiders in de training nadrukkelijker lieten zien hoe verwurging te voorkomen.

Symbolen boven feiten

De VVD ziet niets in het voorstel van Jetten. Fractievoorzitter Dijkhoff: "Een nekklem is iets heel anders dan een knie in je nek. Dan ben je symbolen boven feiten aan het stellen. Als we al die dingen te makkelijk bij elkaar gooien dan maken we er een potje van."

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid benadrukt dat verwurging, zoals bij George Floyd, is verboden in Nederland. Hij verwacht dat het stroomstootwapen dat bij de politie wordt ingevoerd voor extreme situaties de nekklem zal vervangen.

Hoe vaak de nekklem nu wordt toegepast kan de politie niet zeggen. De politie houdt zelf wel het aantal "geweldsaanwendingen" bij, oftewel situaties waarbij een wapenstok, pepperspray, vuurwapen of fysiek geweld is gebruikt door agenten. Die cijfers tonen een daling. In 2017 paste de politie 11.853 keer geweld toe. Een jaar later was dat 10.929 keer.

STER reclame