Bouwvakkers in het Lusail stadion van Doha, in 2019 EPA
Oranje

De FIFPro, de koepel van voetbalvakbonden uit 64 landen, heeft vorige week in Qatar een plan ingediend voor de oprichting van een fonds voor nabestaanden van arbeidsmigranten die bij bouwwerkzaamheden voor het WK voetbal zijn omgekomen.

Het is nog onduidelijk wat Qatar van dit plan vindt. "Het gaat om het allereerste aftasten", zegt emeritus hoogleraar internationaal recht Willem van Genugten. Hij heeft meegeschreven aan het plan.

Het initiatief kwam van de Nederlandse voetbalvakbond VVCS. Die riep in april de KNVB en de FIFPro op om stelling te nemen tegen "weerzinwekkende" arbeidsomstandigheden voor arbeidsmigranten in Qatar.

Niet meteen afgewezen

In de door VVCS-leden ondertekende petitie stond ook een oproep aan de wereldvoetbalbond FIFA om een fonds op te richten dat nabestaanden van overleden arbeiders financieel ondersteunt.

Het plan is in de maanden daarna door Van Genugten en VVCS-voorzitter Evgeniy Levchenko uitgewerkt en vorige week door de secretaris-generaal en president van FIFPro voor het eerst met Qatar besproken. In januari volgen gesprekken over de uitwerking. Daaruit blijkt dat Qatar het plan niet meteen heeft afgewezen.

Het plan voorziet vooralsnog niet in ondersteuning voor arbeidsmigranten die tijdens hun werk in Qatar invalide zijn geraakt. Van Genugten sluit niet uit dat dit nog verandert.

440 miljoen

De vakbonden willen dat Qatar en de FIFA als eerste met geld over de brug komen. Als Qatar een kwart procent van zijn bruto binnenlands product investeert, en de FIFA 5 procent van de winst van het WK, levert dat ruim 440 miljoen euro op.

Andere organisaties of individuen zouden kunnen aanhaken. Wie dat zouden moeten zijn, is nog onduidelijk. "Als Qatar en FIFA een start hebben gemaakt, mag iedereen die dat wil meedoen, maar wel in die volgorde", zegt Van Genugten. "We zijn ook van plan andere partijen te gaan aanschrijven, zodra de de FIFPro-strategie bekend is."

De initiatiefnemers willen het beheer van het fonds niet aan Qatar of de FIFA overlaten. "Om te vermijden dat rollen en verantwoordelijkheden door elkaar lopen", staat in een discussiestuk.

'Meer dan 6500 doden'

Van Genugten en Levchenko denken dat er een organisatie te vinden moet zijn die het fonds zou kunnen runnen. Eventueel kan een uitvoeringsorganisatie worden opgericht.

De Britse krant The Guardian schreef begin dit jaar dat bij werkzaamheden voor het WK tot dan toe meer dan 6500 arbeidsmigranten om het leven waren gekomen. Dat waren slachtoffers van ongelukken op de bouw, maar ook van de hitte, slechte woonomstandigheden en zelfdoding.

De krant sprak met bronnen in India, Pakistan, Nepal, Bangladesh en Sri Lanka, landen waar veel arbeidsmigranten vandaan komen. Over migranten uit andere landen, zoals de Filipijnen en Kenia, waren geen cijfers bekend.

De International Labour Organisation (ILO) kwam vorige maand op slechts 50 dodelijke ongevallen vorig jaar uit, maar dat lag aan de slechte registratie in Qatar.

Qatar heeft al vaker gezegd de situatie te verbeteren. Hoe is het nu? Deze video legt het uit.

Hervorming of uitbuiting? Zo gaat het met arbeidsmigranten Qatar

STER reclame