Volkskrant-journalist Tom Vennink Pauline Niks

Volkskrant-correspondent Tom Vennink is door Rusland het land uitgezet vanwege oude "administratieve overtredingen". Zijn verblijfsvergunning is per direct ingetrokken en hij mag tot januari 2025 het land niet meer in, meldt de krant zelf. Vennink geeft aan verrast te zijn, ook omdat hij de afgelopen zes jaar - in tegenstelling tot Russische journalisten - relatief vrij verslag kon doen.

Vennink werkte sinds 2015 als correspondent in Moskou. Onlangs probeerde hij zijn persaccreditatie te verlengen, wat eerder nooit een probleem opleverde maar nu lastig ging. Maandag werd hem volgens de krant te kennen gegeven dat het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn verblijfsvergunning had ingetrokken en dat hij drie dagen de tijd had om het land te verlaten. Sinds vandaag is hij weer in Nederland.

Vennink is volgens de officiële lezing uitgezet vanwege een aantal overtredingen van enkele jaren geleden. Zo moest hij in 2019 een boete betalen omdat hij zijn verblijfsadres in Moskou niet op tijd had doorgegeven. Vorig jaar moest Vennink opnieuw een boete betalen omdat hij de noordelijke provincie Tjoekotka had bezocht zonder toestemming van de gouverneur van die provincie.

"Het is voor ons een raadsel, waarom de Russische regering dit nu heeft besloten", zegt hoofdredacteur Pieter Klok in de krant. Eerder waren dit soort boetes geen probleem bij de verlening van verblijfsvergunningen.

In 2019 werden Vennink en de Volkskrant beticht van "liegen en bedriegen" door de Russische ambassade in Nederland. In een tweet plaatste de ambassade toen twee artikelen naast elkaar: één van Vennink over een Russische politica die het tegen Poetin opneemt, en een ander uit een Russische zakenkrant over dezelfde persoon. Vennink liet toen weten het aangehaalde artikel gelezen te hebben ter voorbereiding op een interview met de politica. "Ik snap eerlijk gezegd niet wat de ambassade hiermee wil bewijzen", zei hij toen.

'Niet acceptabel'

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in de krant het besluit van Rusland te betreuren. "Het is voor Nederland niet acceptabel wanneer een journalist een land tegen zijn wil moet verlaten. Persvrijheid is een groot goed", zegt demissionair minister Knapen.

De Nederlandse ambassadeur in Moskou heeft om opheldering gevraagd in Moskou, en ook in Den Haag is met de Russische ambassadeur over de zaak gesproken, maar die pogingen hebben de uitzetting niet kunnen voorkomen.

Nederlandse collega-correspondenten van Vennink reageren geschokt op het nieuws:

Spanningen tussen Rusland en Nederland

De betrekkingen tussen Nederland en Rusland zijn de afgelopen jaren kil. Dat heeft onder andere te maken met het neerhalen van vlucht MH17 in 2014, waarvoor Nederland Rusland aansprakelijk heeft gesteld en waarvoor in Nederland nu drie Russen en een Oekraïner terechtstaan.

Verder oordeelde het gerechtshof in Amsterdam onlangs in hoger beroep dat de kunstschatten uit de Krim, die tentoongesteld waren in het Allard Pierson Museum toen Rusland het schiereiland in 2014 annexeerde, niet teruggaan naar de Krim maar naar de Oekraïense hoofdstad Kiev. In Rusland is woedend gereageerd op de uitspraak, en wordt Nederland beticht van diefstal.

STER reclame