Mag je sporters dwingen om openlijk steun te geven aan de antiracismebeweging? Kun je knielen verplicht stellen? In Zuid-Afrika, dat decennialang gebukt ging onder het apartheidsbewind, kun je gerust spreken over een open zenuw.

Tijdens het WK cricket T20 in de Verenigde Arabische Emiraten is die zenuw helemaal open komen te liggen. De aanleiding: de weigering van oud-captain Quinton De Kock om te knielen.

Temba Bavuma, de eerste zwarte captain van het Zuid-Afrikaanse cricketteam, knielt voor het WK-duel met Australië. EPA

Kort voor het duel met titelverdediger West-Indies (de verzamelnaam van Caribische topcricketers, red.) bracht de Zuid-Afrikaanse bond (CSA) het bericht naar buiten dat het zijn spelers verplicht om te knielen.

De bond maakte zich zorgen over het beeld van de Zuid-Afrikaanse ploeg voor de openingswedstrijd tegen Australië, van afgelopen zaterdag. En daarvoor de oefenwedstrijd tegen Sri Lanka.

Ook toen werd de tijd genomen om een gebaar te maken tegen racisme. Sommige spelers knielden met gebalde vuist. Anderen lieten het bij alleen een vuist. Drie spelers deden niets: bowler Anrich Nortje, batsman Heinrich Klaasen en De Kock.

Onbedoelde perceptie

Het beeld zorgde voor "de onbedoelde perceptie van onderscheid of een gebrek aan steun voor de antiracismebeweging", zo stelde de bond. Tegen Australië besloten Klaasen en Nortje toch te knielen. De Kock weigerde "om persoonlijke redenen" en schitterde door afwezigheid.

De Zuid-Afrikaanse cricketbond beraadt zich op verdere stappen tegen de voormalig aanvoerder.

Quinton De Kock en Temba Bavuma betreden het veld voor het duel met Australië. Getty Images

Cricket was lange tijd een sport voor de witte bovenklasse van Zuid-Afrika, maar sinds de afschaffing van de apartheid in 1994 en vooral de laatste jaren is daar een kentering in gekomen. Het huidige, multiraciale team heeft in Temba Bavuma voor het eerst een zwarte captain.

Afgelopen zomer heeft de Zuid-Afrikaanse bond een reeks hoorzittingen gehouden, waarbij meerdere gekleurde spelers aangaven in hun loopbaan met racisme te maken te hebben gehad.

'Quota-speler'

De Zuid-Afrikaanse cricketbond heeft diversiteit hoog in het vaandel staan en probeert dat actief te bevorderen in de nationale teams en technische staf. En dat is weer tegen het zere been van traditionele cricketvolgers.

Zo hebben verschillende gekleurde spelers geklaagd over opmerkingen dat zij alleen in aanmerking komen voor het nationale team "als quota-speler."

Quinton De Kock (links) is in het oefenduel met Sri Lanka een van de drie Zuid-Afrikaanse spelers die geen gebaar maakte. AFP

"We vinden het noodzakelijk dat het team eenheid en standvastigheid uitstraalt in de afwijzing van racisme, helemaal vanwege onze geschiedenis", schreef de Zuid-Afrikaanse bond voor het duel met Australië. "We hebben dit WK gezien dat andere teams dat gebaar maken. Het is tijd voor onze spelers om dat ook te doen."

De verplichting om te knielen bij het WK - en de weigering van De Kock om daaraan te voldoen - heeft de open zenuw blootgelegd. Ook al won Zuid-Afrika het duel met West-Indies, die eenheid is voorlopig ver te zoeken.

STER reclame