Graffititekst tegen de brexitafspraken rond Noord-Ierland in de hoofdstad Belfast AFP

De EU komt vandaag met een voorstel aan het Verenigd Koninkrijk om de controles aan de grens tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië wat te versoepelen.

Zo zegt Brussel dat het de helft van de controles gaat verminderen op de grens. De EU wil het VK tegemoetkomen door minder ingrijpende controles uit te voeren. Met name vleesproducten en medicijnen die vanuit Engeland, Wales en Schotland naar Noord-Ierland gaan, worden minder gecontroleerd.

De EU noemt het verregaande ingrepen. Het VK ziet dat niet zo. Londen ziet liever veel lichtere of helemaal geen controles meer. Het wil een handelsstroom met Noord-Ierland zoals die er voor de brexit was. Dat zou betekenen dat producten ongezien de grens met Noord-Ierland overgaan. Van daaruit kunnen producten vervolgens de grens met Ierland over en dus in de EU terechtkomen. En dat is precies wat de EU wil voorkomen.

EU onderkent praktische problemen

Onderdeel van de brexitdeal die vlak voor Kerst werd gesloten is dat er een grens is tussen Noord-Ierland en de rest van het VK. Een grens tussen Ierland en Noord-Ierland was geen optie vanwege spanningen in het verleden. Beide partijen kwamen overeen dat er dan een grens door het Britse koninkrijk zou lopen, in de Ierse Zee, om op die manier de in- en uitvoer van goederen naar de EU te reguleren.

Brussel ziet dat er praktische problemen ontstaan voor de Britten en wil daarom water bij de wijn doen, maar zegt daarbij wel dat er altijd enige vorm van controle moet zijn om zo de eenheid van de interne markt van de EU te beschermen. Dat toezicht binnen de EU, dus op de grens van Ierland met Noord-Ierland, ligt bij het Europese Hof.

De EU wijst de Britten er daarbij op dat het zogenoemde Noord-Ierse protocol door beide partijen is ondertekend en geratificeerd en dat er niet zomaar van kan worden afgeweken. Brussel hoopt nu dat de Britten het voorstel bekijken en verwacht serieuze onderhandelingen te gaan voeren.

STER reclame