Pulsvissers op de TX38 aan het werk (foto uit 2018) ANP

Nederlandse ambtenaren op het ministerie van Landbouw hebben bewust informatie verzwegen voor de top van de Europese Commissie en gesjoemeld met rekensommen om zo veel mogelijk vissers te laten pulsvissen. Dat blijkt uit stukken die de NOS heeft gekregen na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB).

Het ministerie maakt slechts een deel van de documenten over de Nederlandse pulsvislobby in Brussel openbaar, een ander deel blijft geheim. Als een van de verklaringen wordt gegeven dat openbaarmaking nog altijd zou kunnen leiden tot Europese strafprocedures.

In de wel gepubliceerde delen van de opgevraagde documenten is voor het eerst zwart op wit te lezen hoe het ministerie Brussel en andere EU-landen probeerde te misleiden om zo veel mogelijk pulsvisvergunningen binnen te halen. Nederlandse ambtenaren mailden elkaar dat hun methoden niet wettelijk en "dubieus" waren, maar kregen de opdracht om dat voor de Europese Commissie en voor de politieke top van het ministerie te verzwijgen.

Daardoor slaagde Nederland erin om een kwart van de totale vloot (84 schepen) te laten vissen met de pulstechniek, terwijl Brussel oorspronkelijk slechts toestemming wilde geven voor 5 procent (hooguit 22 schepen). Met deze vergunning konden deze vissers 'elektrisch vissen', waardoor ze efficiënter konden vissen dan veel van hun Europese collega's.

Visser Jurie Post uit Urk mag sinds twee jaar niet meer pulsvissen, maar hij bewaart zijn apparatuur:

'Eén knik en wij vissen vandaag weer met de puls'

Een deel van de ambtenaren waarschuwde dat deze strategie zich uiteindelijk tegen Nederland kon keren. Ze kregen gelijk. Vanuit Frankrijk en het Europees Parlement kwam zoveel verzet tegen de Nederlandse pulsvissers, dat de Europese Unie drie jaar geleden besloot tot een pulsvisverbod. Dat verbod gaat vanavond om twaalf uur in.

Uit de geopenbaarde stukken blijkt dat ambtenaren zware druk ervoeren van de Tweede Kamer en de visserijsector om zoveel mogelijk pulsvisvergunningen binnen te halen. De visserijsector verkeerde in zwaar weer en daarom moesten vissers "op alle mogelijke manieren worden ondersteund", zo schreef één van de ambtenaren.

'Met zo min mogelijk aandacht afhandelen'

Om de vergunningen te kunnen verstrekken, was toestemming uit Brussel nodig. De ambtelijke top schatte in dat de kans op die toestemming het grootst was als de top van de Europese Commissie niet volledig werd ingelicht. "Het is van belang dat deze vragen met zo min mogelijk aandacht worden afgehandeld."

Ook worden rekensommen gemaakt die weinig met de realiteit te maken hebben. Nederland deed alsof 42 schepen zo'n 5 procent van de vloot vertegenwoordigden, terwijl ambtenaren wisten dat het in werkelijkheid 12,5 procent was. Daarna wordt dat aantal van 42 schepen nog eens verdubbeld, volgens een van de ambtenaren "het verdubbelen van een toch al zeer dubieus aantal".

Een deel van de opgevraagde documenten wordt niet vrijgegeven, omdat daarmee de betrekkingen van Nederland met andere staten en met internationale organisaties in gevaar zouden komen. "Ik ben van mening dat dit belang zwaarder moet wegen dan het belang van openbaarheid, aangezien openbaarmaking de internationale positie van Nederland in het pulsdossier zou kunnen schaden", staat in de begeleidende brief van het ministerie.

Een woordvoerder van het ministerie van Landbouw wijst erop dat de ruime hoeveelheid verstrekte vergunningen voor de pulsvisserij averechts heeft gewerkt om het pulsverbod van tafel te krijgen. "Het is ook niet goed dat interne signalen, die er dus waren, onvoldoende zijn opgepakt. Dat alles heeft zich tegen ons gekeerd."

Het ministerie wil het gesprek met de Europese Commissie en lidstaten "vroegtijdig aangaan" om innovaties in de visserij door te kunnen voeren. "Niet alleen in Nederland, maar in de hele EU is het halen van duurzame visserijdoelen van groot belang. Het is belangrijk nu naar voren te kijken met de geleerde lessen in de hand, en door te gaan met het duurzamer maken van de visserij."

STER reclame