John McAfee in 2016 op een Chinees congres AFP

Het was de man die de basis legde voor de antivirusindustrie en ook de man die beloofde zijn penis op televisie op te eten als de bitcoin niet voor het eind van 2020 een miljoen dollar waard zou zijn. John McAfee wordt in de techwereld geprezen om wat hij in de jaren 80 en 90 bereikte, maar wordt tegelijkertijd ook verguisd om dingen die hij in zijn latere leven deed.

De excentrieke softwareontwikkelaar overleed gisteren in een Spaanse cel op 75-jarige leeftijd.

Revolutionair antivirusproduct

Het zakelijk succes begon voor McAfee in 1986 met de opkomst van het eerste computervirus voor IBM-computers: Brain. McAfee, toen nog werkzaam bij vliegtuigbouwer Lockheed, werd door zijn zwager op het bestaan van het virus gewezen. Samen met een bevriende programmeur ontwikkelde McAfee software die het virus kon opsporen en opruimen. Hij plaatste de software op een BBS-server, een online prikbord, en binnen korte tijd was het een half miljoen keer gedownload.

"Een antivirusproduct was destijds revolutionair", zegt Dave Maasland van beveiligingsbedrijf ESET Nederland in het NOS Radio 1 Journaal. "Je zou kunnen zeggen dat hij de grondlegger is van de moderne antivirussystemen die we nu nog gebruiken."

De-installeren

De software was voor consumenten in eerste instantie gratis, bedrijven moesten betalen. Dat was voor die tijd een compleet nieuw verdienmodel. "Het was het begin van het bedrijf McAfee, dat samen met bedrijven als Netscape in het begin van het internet heel groot waren", zegt Steve Morgan van Cybercrime Magazine op de Amerikaanse nieuwszender Fox. "Dertig jaar later is zijn naam nog altijd bekend in de internetwereld."

In 1994 vertrok McAfee bij het bedrijf met zijn naam. Hij stapte vervolgens in verschillende andere bedrijven, zoals een online berichtendienst. Hij sprak zich steeds vaker uit tegen zijn oude bedrijf, zei zelf geen antivirussoftware te gebruiken en plaatste een persiflagevideo online waarin hij het heeft over de frustratie van gebruikers van McAfee-software en waarin wordt uitgelegd hoe de software te verwijderen.

Zoals in deze video:

"Het was een superslimme, excentrieke man", zegt beveiligingsexpert Rickey Gevers. Hij ontmoette McAfee een aantal jaar geleden in Las Vegas. "Je kunt hem vergelijken met Richard Branson en Elon Musk. Het zijn gekke gasten, die onderscheidend durven te zijn. Hij hield van aandacht en hij schaamde zich niet voor wie hij is."

McAfee kwam volop in het nieuws, onder meer vanwege een onderzoek naar de dood van zijn buurman in Belize in 2012. Twee jaar daarvoor had Intel het antivirusbedrijf gekocht voor 6,5 miljard euro. "Intel kreeg McAfee's naam nooit van het product", zegt Steve Morgan. "Ze hebben het wel geprobeerd, maar zonder succes. De verbintenis tussen het bedrijf en de oprichter bleef."

McAfee begon zich ondertussen steeds meer te profileren als voorvechter van privacy en een open internet en hij werd actief met cryptovaluta. In 2017 deed hij de belofte om zijn penis op te eten als zijn voorspellingen niet uitkwamen.

In 2018 presenteerde hij een digitale opslagplaats voor cryptovaluta die niet te hacken zou zijn. Twee weken later claimde een Nederlander de cryptowallet te hebben gehackt, iets wat McAfee vervolgens ontkende.

"Het is ergens wel zonde", zegt Dave Maasland van beveiligingsbedrijf ESET Nederland. "Door al deze perikelen zijn mensen zijn ideeën veel minder serieus gaan nemen. Hij had wel degelijk belangrijke principes zoals een open internet, geen surveillance van overheden. Hij was alleen zo excentriek dat er de laatste jaren niet meer serieus naar hem werd geluisterd."

Vorig jaar werd McAfee in Spanje gearresteerd vanwege de verdenking van de Amerikaanse justitie dat hij de belasting jarenlang had ontdoken. Ook wordt hij verdacht van cryptofraude. Hij zou cryptomunten in waarde omhoog hebben gepraat, om ze vervolgens snel te verkopen voordat ze gingen dalen.

"Daar is niks geks aan, maar omdat hij zo excentriek was kreeg hij extra veel aandacht", zegt Rickey Gevers. "McAfee had inmiddels heel wat volgelingen opgebouwd en kon op die manier via pump and dump de prijs opdrijven. Dat gebeurt wel meer, alleen werkt het bij iemand met miljoenen volgers een stuk beter."

"McAfee zocht continu aandacht", zegt Steve Morgan van Cybercrime Magazine. "Op sociale media schepte hij op dat hij geen belasting betaalde. Dat is hem fataal geworden."

Gisteren oordeelde een Spaanse rechter dat McAfee aan de VS mocht worden uitgeleverd. Uren later werd hij dood aangetroffen in zijn cel.

Autoriteiten in Spanje vermoeden zelfmoord en onderzoeken zijn dood. Eerder zei McAfee dat hij zichzelf nooit van het leven zou beroven en hij liet een tattoo plaatsen om dat te bewijzen. "Hij lanceerde onlangs nog het plan voor de ultieme telefoon die niet te hacken zou zijn", zegt Maasland. "Je ziet nu al op Twitter dat zijn dood voer is voor allerlei theorieën. Het laatste woord is er nog niet over gezegd."

STER reclame