De vruchten waar palmolie van gemaakt wordt AFP

Door de steeds verder uitdijende palmolie-industrie in het westen van de Indonesische provincie Kalimantan worden mensenrechten van de lokale bevolking geschonden. Tot die conclusie komt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) na onderzoek.

"De schade die een palmolieplantage aanricht aan de omliggende gemeenschappen en het milieu, toont aan dat de regering zijn eigen beleid en wetten niet handhaaft", zegt de organisatie. Er is volgens HRW geen verbetering gekomen in het beschermen van de bevolking en het land door de overheid.

Tussen palmoliebedrijf PT Sintang Raya en drie omliggende dorpen is een conflict ontstaan. Het bedrijf zou de plantages zomaar uitbreiden, volgens de bevolking op hun landbouwgrond. De bevolking is niet of nauwelijks gecompenseerd voor het verlies van hun grond. Volgens HRW heeft de politie dorpelingen die protesteerden tegen de uitbreiding lastiggevallen en geïntimideerd.

"De regering in Indonesië moet ervoor zorgen dat bedrijven de wet naleven die de landrechten van de bewoners beschermen. Maar ook de milieuwetten moeten worden nageleefd om de klimaatcrisis aan te pakken", zegt hoofdonderzoeker Juliana Nnoko-Mewanu.

Ward Berenschot is onderzoeker bij het Koninklijk Instituut voor Taal Land en Volkenkunde in Leiden. Hij zegt in het NOS Radio 1 Journaal dat de oppervlakte van palmolieplantages in het land elke tien jaar verdubbelt. "Sinds eind jaren 90 heeft de palmolie-industrie een grote vlucht genomen."

Hij ziet ook dat wetten niet goed worden nageleefd. "Zo zijn er regels voor palmoliebedrijven dat de lokale bevolking moet instemmen met de aanleg van een nieuwe plantage. En er zijn regels voor een soort winstdeling met de omwonenden." Uit zijn eigen onderzoek blijkt dat er in meer dan 40 procent van de conflicten helemaal niets werd gecompenseerd. "Mensen zijn afhankelijk van het land, dus dan is het een enorme financiële klap."

Geen reactie regering

HRW sprak met meer dan 90 bewoners uit de drie dorpen. Die dorpen werden aangelegd voor mensen van het eiland Java. Vanwege overbevolking werden die naar Kalimantan gebracht. "En vervolgens twintig, dertig jaar later wordt die grond ingenomen door die bedrijven", zegt Berenschot. "Nu moeten die mensen ineens weer een andere inkomstenbron vinden."

Palmoliebedrijf PT Sintang Raya, de holdings daarboven en de Indonesische regering hebben niet gereageerd op het onderzoek van Human Rights Watch.

NOS op 3 maakte deze uitlegvideo over palmolie:

STER reclame