SNP-leider Nicola Sturgeon AFP

Binnen twee jaar wordt er in Schotland een referendum over onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk gehouden. Die belofte doet de Schotse premier Nicola Sturgeon, in reactie op de overwinning van haar partij bij de regionale verkiezingen van afgelopen week. De volksraadpleging kan er wat haar betreft komen zodra de coronapandemie is bezworen.

De Schotse Nationale Partij (SNP) heeft 64 van de 129 zetels in het Schotse parlement veroverd, één te weinig voor een absolute meerderheid. Met steun van de 8 zetels van de groene partij, die eveneens voor onafhankelijkheid is, bestaat er een stevige meerderheid voor het organiseren van een referendum.

Premier Johnson heeft in een reactie op de SNP-verkiezingswinst de leiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland uitgenodigd voor crisisoverleg over de eenheid van het Verenigd Koninkrijk. Hij wil met hen overleggen over "onze gemeenschappelijke uitdagingen en hoe we die de komende tijd gezamenlijk kunnen oplossen".

Antidemocratisch

Het lijkt er echter uitgesloten dat de Britse regering de benodigde goedkeuring voor zo'n stembusgang zal geven. Premier Johnson heeft al eerder gezegd geen groen licht te geven; vandaag herhaalde minister Gove (Kabinetszaken) dat. Tegen Sky News zei hij dat de Schotse onafhankelijkheidsdiscussie het herstel na de coronacrisis in de weg staat.

Sturgeon noemt het tegenhouden van een volksraadpleging "absurd, buitensporing en ondemocratisch". Volgens de SNP-leider kan "de wil van het Schotse volk" niet worden genegeerd. Indien nodig zal ze Londen voor de rechter dagen, dreigde ze.

"Er is nog veel werk te verzetten", twittert Sturgeon:

Minister Gove weerspreekt dat het tegenhouden van een referendum antidemocratisch is. Hij wijst erop dat percentueel gezien meer mensen in Schotland hebben gestemd op partijen die tegen onafhankelijkheid zijn dan op de SNP en de Greens.

Daarmee lijkt de Schotse onafhankelijkheidskwestie in een patstelling te zijn beland. Volgens correspondent Tim de Wit heeft de SNP slechts beperkte mogelijkheden om de gewenste zelfstandigheid te bewerkstelligen. "Een gang naar de rechter is mogelijk, maar is een lange en moeizame weg. Een illegaal referendum, zoals in Catalonië werd georganiseerd, zal op zijn beurt internationaal niet erkend worden."

In 2014 stemde 55 procent van de Schotten tegen onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk. Daarna zei de SNP dat een nieuw referendum niet "binnen één generatie" opnieuw zou worden georganiseerd. Aan die uitspraak wordt Sturgeon regelmatig herinnerd, maar volgens de SNP-leider heeft de brexit de politieke situatie dusdanig veranderd, dat een nieuw referendum gerechtvaardigd is. Een meerderheid van de Schotten stemde namelijk tegen het uittreden uit de Europese Unie.

STER reclame