Een Palestijnse man in Hebron leest in de krant over de ontwikkelingen in buurland Jordanië AFP

Bondgenoten en buurlanden staan pal achter koning Abdullah II van Jordanië. Het ene na het andere land komt met een verklaring waarin leiders steun uitspreken voor het onder huisarrest plaatsen van prins Hamzah - de halfbroer van de koning - en het arresteren van zo'n twintig anderen. Sleutelwoord in alle verklaringen: stabiliteit.

De verklaringen zijn uitgestuurd door individuele landen zoals de Verenigde Staten, Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Turkije, Marokko en Oman. Ook de Arabische Liga en de Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten hebben Abdullah een steunboodschap gezonden. Allemaal benadrukken ze de belangrijke rol die Jordanië in hun ogen heeft bij het bewaren van rust en veiligheid in het Midden-Oosten.

De arrestatiegolf van Jordaanse veiligheidsdiensten omschrijven ze bijvoorbeeld als het "ontmantelen van pogingen om veiligheid en stabiliteit aan te tasten", zeggen de Emiraten. Abdullah is een "sleutelpartner die onze volledige steun heeft", aldus de Verenigde Staten.

Poging tot staatsgreep?

Maar wat er gisteren precies is voorgevallen in Jordanië is nog altijd onduidelijk. Sommigen spreken van het onschadelijk maken van een couppoging, mogelijk onder leiding van prins Hamzah. Ook een voormalig minister van Financiën en een ander lid van het koninklijk huis zouden deel uitmaken van de samenzwering tegen de koning.

Hamzah is een zoon van de voormalige koning Hoessein en zijn vierde vrouw koningin Noor. De huidige koning Abdullah is de oudste zoon van Hoessein en volgde zijn vader in 1999 op. Hoessein wilde dat Hamzah zijn oudere halfbroer Abdullah als koning op zou volgen en Hamzah werd kroonprins.

In 2004 maakte Abdullah dat besluit echter ongedaan. Als officiële reden gaf Abdullah dat hij Hamzah wilde "bevrijden van de beperkingen die de positie van kroonprins met zich meebrengt, zodat je de vrijheid hebt elke missie uit te voeren die ik je toevertrouw".

Op Twitter reageert Noor op het huisarrest van haar zoon: "Ik bid dat de waarheid en gerechtigheid zullen zegevieren, voor alle onschuldige slachtoffers van deze kwaadaardige laster."

Volgens Al Jazeera is Hamzah populair onder de verschillende stammen die Jordanië wonen. Hij bezoekt regelmatig leiders van de stammen en zou recent hebben geprobeerd de banden aan te halen met stamleiders die ontevreden zijn over de Jordaanse regering.

Ondanks zijn huisarrest wist Hamzah via zijn advocaat een videoboodschap aan de BBC te sturen. Daarin levert hij felle kritiek op de machtshebbers in Jordanië, die hij corruptie en incompetentie verwijt. De vrijheid van meningsuiting staat volgens Hamzah sterk onder druk in Jordanië.

Economische malaise

Dat overige Arabische landen en het Westen de stabiliteit van Jordanië benadrukken, is niet zo vreemd. Jordanië werkt intensief samen met het Westen in de strijd tegen terrorisme en is één van de landen waar weinig onrust ontstond toen de Arabische Lente tien jaar terug losbarstte. Er zijn weliswaar regelmatig oproepen tot democratische hervormingen, maar de positie van Abdullah heeft tot nu toe niet gewankeld.

Wel heeft het land te maken met een grote stroom oorlogsvluchtelingen uit Syrië. Ook is de economie er slecht aan toe, waarbij de coronacrisis de situatie het afgelopen jaar erger gemaakt heeft.

Buurland Israël heeft niet officieel gereageerd, maar volgens The New York Times hebben hoge militaire functionarissen wel contact met elkaar gehad. Sinds 1994 heeft Jordanië een vredesverdrag met Israël. De veiligheidsdiensten hebben sterke banden.

STER reclame