Een van de tijdelijke vluchtelingenkampen voor mensen die gevlucht zijn vanwege het conflict (archief) AFP

Duizenden mensen worden geëvacueerd vanwege de bloedige belegering van een stad in het noorden van Mozambique. Jihadistische rebellen hebben het gemunt op de noordelijke plaats Palma, waar het Franse energiebedrijf Total en andere multinationals bezig zijn met gasboringen in zee.

De evacuees zijn medewerkers van de multinational en bewoners die volgens persbureau AFP hun toevlucht zochten op het Total-terrein in Palma. Zeker 1400 personen zijn uit Palma gevlucht en geëvacueerd met schepen richting de provinciale hoofdstad Pemba, meldt AFP op basis van bronnen.

Langslepend conflict

Woensdag begon de aanval op de kustplaats in het uiterste noordoosten van het land. Die ligt in de provincie Cabo Delgado, waar sinds 2017 gewapende extremisten aanslagen plegen en aanvallen uitvoeren. Ruim een half miljoen inwoners zijn sindsdien op de vlucht geslagen; naar schatting zijn zeker 2500 mensen gedood.

Palma ligt aan de kust, vlak bij de grens met Tanzania:

NOS

Een groep van zo'n 200 met name Zuid-Afrikaanse en Europese expats in Palma had zich voor de gevechten verscholen in een hotel. Toen deze mensen vrijdag het pand probeerden te ontvluchten, liepen ze in een hinderlaag.

"Zuid-Afrikaanse media melden dat er minstens zeven mensen zijn gedood en 40 tot 50 worden vermist", zegt Afrika-correspondent Bram Vermeulen. Het Zuid-Afrikaanse beveiligingsbedrijf Dyck Advisory Group heeft naar eigen zeggen twintig mensen per helikopter geëvacueerd. Het bedrijf werkt samen met het leger van Mozambique en heeft zaterdag ook aanvallen uitgevoerd op de rebellen.

'Regeringssoldaten op de vlucht'

"Het probleem daarmee is dat hun vliegbasis honderden kilometers ten zuiden ligt", zegt Vermeulen. Zodra de helikopters moeten bijtanken of bevoorraden, kunnen ze urenlang niet worden ingezet. "Ik begrijp dat de regeringssoldaten op de vlucht zijn geslagen en dat de situatie penibel is."

Het is onduidelijk of er mensen vastzitten in het hotel, en zo ja hoeveel. Ooggetuigen melden aan Human Rights Watch dat er lichamen op straat liggen. Ook zouden terroristen willekeurig op mensen en gebouwen schieten. Vanwege de chaotische situatie en gebrekkige communicatie is het lastig om te zeggen hoeveel slachtoffers er zijn gevallen.

Symbolische actie

De timing van de aanval is volgens Vermeulen allesbehalve willekeurig. Vanwege de gevechten had Total vorig jaar de gasactiviteiten in het gebied stilgelegd. "Omdat het de laatste tijd weer wat rustiger was, werd bekendgemaakt dat het werk weer zou worden hervat. En een dag later stonden de jihadisten in de stad Palma."

Volgens de correspondent, die twee weken geleden de conflictregio bezocht, is het een symbolische actie. "Voor het eerst is het geweld heel specifiek gericht tegen mensen die actief zijn in de gasindustrie. Daarom waren er zo veel expats bij betrokken, bijvoorbeeld in dat hotel."

Nederlands bedrijf

Het is onbekend of er ook Nederlanders in de stad waren tijdens de belegering. Wel duidelijk is dat het Nederlandse bagger- en offshore bedrijf Van Oord als een onderaannemer van Total actief is in de regio. Een woordvoerder laat weten dat hun medewerkers niet aan land waren tijdens de gevechten. Een aantal schepen van Van Oord heeft meegevaren in het konvooi van Total richting Pemba.

STER reclame