Hermann Heinrich Pennings. Netwerk Oorlogsbronnen/privécollectie

Altijd werd gedacht dat SS'er Hermann Pennings overleed toen hij in 1945 door zijn hoofd werd geschoten op de Coolsingel in Rotterdam. Maar nu blijkt dat hij de aanslag overleefde. Er is onder meer een brief opgedoken waarin hij een paar weken na de beschieting schrijft over wat hem is overkomen.

Op 19 februari 1945 fietste Pennings over de Coolsingel, toen hij werd ingehaald door twee fietsers en werd neergeschoten. Hij zou meteen zijn overleden, maar dat blijkt dus onjuist.

"De kleindochter van Pennings meldde zich. Ze vertelde dat de overlijdensdatum van haar opa bij ons op de site niet klopte", zegt Tessa Free van Netwerk Oorlogsbronnen, een organisatie die bronnen uit de Tweede Wereldoorlog digitaal beter vindbaar maakt. De kleindochter gaf de overlijdensakte en de brief aan de organisatie.

Vergelding

In de brief, die hij op 16 maart schrijft, vertelt hij over de aanslag op de Coolsingel. "Het is absoluut een wonder dat ik er zo goed van afgekomen ben", schrijft Pennings aan zijn vrouw in Duitsland. Hij beschrijft wat er op die 19e februari is gebeurd en meldt ook een vergeldingsactie van de Duitse bezetter: een dag na de aanslag werden tien verzetsmensen die in bureau Haagse Veer gevangen zaten, geëxecuteerd op de Coolsingel.

"Een tijdje terug zijn voor mij op de Coolsingel tien terroristen doodgeschoten, die de hele dag zijn blijven liggen als vergelding", schrijft hij erover aan zijn vrouw.

De lichamen van de gefusilleerde verzetsmannen op de Coolsingel. NIOD

"Zijn brief laat zien dat hij eigenlijk bijna trots was dat voor hem tien terroristen, zoals hij ze noemt, zijn doodgeschoten. Voor ons zijn dat natuurlijk verzetshelden", zegt Rob Noordhoek van Museum Rotterdam tegen de regionale omroep Rijnmond.

Bij de slachtoffers werd een kartonnen bordje neergelegd, waarop geschreven stond waarom ze waren neergeschoten. Dat bord is bewaard gebleven en opgenomen in de collectie van Museum Rotterdam.

Het bordje dat bij de neergeschoten slachtoffers werd gelegd. Bron: Museum Rotterdam

Het is niet helemaal duidelijk hoe en wanneer, maar uit onderzoek van Netwerk Oorlogsbronnen blijkt dat Pennings vanuit Rotterdam naar Hamburg-Fuhlsbüttel in Duitsland is gegaan. Hij kwam terecht in een gevangeniscomplex, vermoedelijk als bewaker.

Pennings overleed in de nacht van 4 op 5 mei 1945, blijkt uit de overlijdensakte die Netwerk Oorlogsbronnen kreeg van zijn kleindochter. De organisatie citeert uit officiële aktes over zijn dood: "Zelfmoord als gevolg van een hoofdschot'. Hij zou een eind aan zijn leven hebben gemaakt als gevolg van een mentale stoornis (geistiger umnachtung) na het oplopen van zijn hoofdwond in Rotterdam.

'Monsterachtige nazi en een gezinsman'

Rob Noordhoek van Museum Rotterdam vindt de ontdekking dat Pennings nog leefde na de aanslag bijzonder, zegt hij. "Want er is altijd van uitgegaan dat Pennings meteen was overleden. Niet zo raar, want hij is echt van dichtbij door het hoofd geschoten. Nu blijkt dus dat de kogel via zijn kaak in zijn nek gekomen is en hij is geopereerd en hersteld."

De brief die Pennings naar zijn vrouw stuurde, bestaat uit vijf kantjes. "Verderop in de brief schrijft hij dat hij zijn vrouw zo mist en informeert hij naar de gezondheid van zijn kinderen. Dus aan de ene kant is het een bijna monsterachtige nazi hoe die over die doodgeschoten mensen schrijft, tegelijkertijd is het een gezinsman. Dus het geeft een extra dimensie aan dat bizarre oorlogsverhaal van Rotterdam."

STER reclame