Anton de Kom Publiek domein

Het kabinet komt met een "ruiterlijk gebaar" naar Anton de Kom, de Surinaamse schrijver die tegen kolonialisme en racisme streed en in de Tweede Wereldoorlog in Nederland verzetswerk deed.

Het kabinet komt daarmee tegemoet aan de wens van de Tweede Kamer. Die vroeg de regering een gebaar te maken "waarin het foutieve handelen van de toenmalige overheid ondubbelzinnig wordt erkend". De motie werd met een ruime meerderheid aangenomen.

Minister Blok neemt de motie deels over. Hij weigert te erkennen dat de Nederlandse overheid foutief heeft gehandeld, maar wil "graag" met kinderen van De Kom in gesprek over de invulling van het gebaar. Blok denkt aan een fonds om Surinaamse studenten te helpen.

Het standbeeld van Anton de Kom op het Anton de Komplein in Amsterdam-Zuidoost ANP

De Kom werd in 1898 in Paramaribo geboren. In 1920 kwam hij met een boekhouddiploma op zak naar Nederland, trouwde, kreeg kinderen en begon lezingen te geven over Suriname en het Nederlandse slavernijverleden. Hij kreeg communistische vrienden en sympathiseerde met studenten uit Nederlands-Indië die naar onafhankelijkheid streefden.

In 1932 keerde hij terug naar Suriname, waar hij een adviesbureau begon voor arbeiders met klachten over uitbuiting. De Nederlandse koloniale autoriteiten beschouwden hem als staatsgevaarlijk. Hij verdween zonder vorm van proces achter de tralies en werd na drie maanden met zijn gezin naar Nederland verbannen. Daar schreef hij Wij slaven van Suriname, waarin de geschiedenis van het land voor het eerst werd beschreven vanuit een antikoloniaal gezichtspunt.

In de Tweede Wereldoorlog sloot hij zich aan bij het Nederlandse verzet. In 1944 werd hij opgepakt. Hij stierf in april 1945 in een Duits concentratiekamp. In 1982 kreeg hij postuum het Verzetsherdenkingskruis.

Kleinzoon Antoine de Kom vertelde vorig jaar over zijn grootvader:

Anton de Kom: de Surinaamse held die streed voor de zwarte arbeider

STER reclame