Aanhangers van de Democraten Warnock en Ossoff voeren campagne Lucas Waagmeester / NOS

Ruim 3 miljoen mensen hebben hun stem al vroegtijdig uitgebracht in de twee Senaatsraces in de Amerikaanse staat Georgia. Een historisch hoge opkomst voor Senaatverkiezingen, maar deze verkiezingen zullen dan ook bepalen of de Democraten of de Republikeinen het de komende jaren voor het zeggen krijgen in de hoge kamer van het Congres. Vandaag mag de rest van de stemgerechtigden naar de stembus.

Hoewel de Democratische kandidaten in de peilingen op een lichte voorsprong staan, zijn de verkiezingen nog zeker geen gelopen race.

Cruciale zetels

Van de honderd zetels in de Senaat zijn alleen de twee zetels van Georgia nog niet opgevuld. Geen van de kandidaten kreeg afgelopen november meer dan 50 procent van de stemmen en dus zijn er nu zogenoemde runoff-verkiezingen. Op dit moment hebben de Republikeinen de helft van de zetels in handen en de Democraten 48.

De Democraten moeten dus beide zetels in Georgia winnen om ook op vijftig zetels uit te komen. Als beide partijen een gelijk aantal zetels hebben, geeft de vicepresident de doorslag bij een gelijk aantal stemmen. Dat zou dus vanaf 20 januari de Democraat Kamala Harris zijn. Als de Democraten een of geen van de zetels krijgen, houden de Republikeinen de meerderheid in de Senaat en kunnen ze veel beleid van de nieuwe gekozen president Biden blokkeren.

Campagne voeren

President Trump en Biden gooiden gisteravond hun gewicht in de strijd om op het laatste moment de kandidaten van hun partijen aan te prijzen. Biden sloot zijn campagnebijeenkomst op Georgia State University af met de oproep: "Stem! Stem! Stem!".

Trump herhaalde tijdens een rally op het platteland van Georgia nogmaals dat hij vindt dat de presidentsverkiezingen niet eerlijk zijn verlopen. Hij noemde de minister die in Georgia toezicht moest houden op een eerlijk verloop van de verkiezingen 'crazy'. Afgelopen weekend zette hij dezelfde minister in een telefoongesprek van een uur ook al onder druk om op zoek te gaan naar extra stemmen.

De president heeft met zijn gedrag veel mensen geschoffeerd.

Rusty Paul, prominent Republikein

Trump neemt daarmee het risico dat zijn loyaalste aanhangers nu niet meer gaan stemmen omdat ze het vertrouwen hebben verloren in het verkiezingsproces. "Inmiddels denkt 30 procent van de Republikeinse achterban in Georgia dat er iets is misgegaan bij de verkiezingen, maar erger nog: 5 procent van de Trump-supporters gaat niet eens meer stemmen, omdat ze denken dat de verkiezingen gestolen zijn", zegt vooraanstaand Republikein in Georgia Rusty Paul.

Paul was eind jaren 80 onderminister van Volkshuisvesting onder president Bush en is nu burgemeester van Sandy Springs, een nieuwe gemeente ten noorden van Atlanta. "De president heeft met zijn gedrag veel mensen geschoffeerd. Niet alleen Democraten. Er waren zo'n 100.000 Republikeinen die niet voor de president hebben gestemd. Dus als hij ontdaan is over de uitslag dan hoeft hij alleen maar in de spiegel te kijken."

Trump sprak zijn aanhangers gisteravond toe bij de plaats Dalton:

Erick Allen, Democratisch volksvertegenwoordiger in het parlement van Georgia, staat op een druk kruispunt van een buitenwijk van Atlanta met een billboard van kandidaat Raphael Warnock in zijn handen. Automobilisten rijden toeterend, zwaaiend of boe-roepend voorbij.

"De uitkomst van deze verkiezingen is niet alleen van belang voor onze stad of onze staat. Zelfs niet alleen voor de toekomst van de Verenigde Staten; het is van belang voor de hele wereld," zegt Allen. "Na vier jaar rampzalig beleid moet er nu weer een samenhangend regeringsbeleid worden gemaakt. We voelen dat de ogen van de hele wereld op ons gericht zijn."

"Ik denk dat het goed is als de verschillende takken van de macht verdeeld blijven over verschillende partijen in plaats van dat zowel het presidentschap, het Huis van Afgevaardigden en de Senaat in handen komen van één partij", zegt Rusty Paul. Hij voegt eraan toe dat de meeste Amerikanen behoudend links of rechts van het midden zijn.

Toch vreest hij niet dat de VS onder Biden een uiterst linkse koers zal varen. "We zullen vandaag aan de opkomst zien welke kant het op gaat. Democratische kiezers gaan vaker vroegtijdig stemmen, terwijl Republikeinen meestal op de dag van de verkiezingen zelf naar de stembus gaan. Als de opkomst vandaag hoog is, kan dat op een goede uitkomst voor de Republikeinen wijzen. Als het tegenvalt dan zijn de Democraten in het voordeel."

STER reclame