Een drugslab in Maastricht wordt ontmanteld, in 2018 ANP

Er moet de komende tien jaar veel meer worden gedaan aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit in Nederland, zowel landelijk als regionaal en lokaal. Liquidaties, enorme cocaïnevangsten in de Rotterdamse haven en de moord op advocaat Derk Wiersum zijn slechts enkele voorbeelden van de steeds verder uit de hand lopende drugsindustrie in Nederland.

Daarom moet er een soort deltaplan komen, een 'pact voor de rechtsstaat', concludeert oud-burgemeester Peter Noordanus van Tilburg in een rapport (.pdf). Noordanus is ook voorzitter van het Strategisch Beraad Ondermijning, een overleggroep met het OM, de Nationale Politie, de Belastingdienst, verschillende ministeries en stedennetwerken als de Nederlandse gemeenten (VNG) en de G40.

"Ons land heeft de afgelopen jaren tal van waarschuwingen gehad", schrijft Noordanus. Zijn rapport liegt er niet om: er moet veel gebeuren en snel. "Het gaat om de erkenning dat we de drugscriminaliteit massiever, innovatiever, sneller en breder moeten aanpakken dan tot nu toe."

Hogere straffen en meer kroongetuigen

"We realiseren ons onvoldoende dat de verschillende incidenten, zoals de opgerolde cocaïnewasserij in Nijeveen en de martelkamers in Brabant, staan voor een grote georganiseerde drugsindustrie in ons land", zegt Noordanus tegen de NOS. "En die kun je alleen terugdringen door er met een meerjarig, integraal plan aan te gaan werken."

Het rapport pleit voor verschillende aanpassingen in de huidige aanpak van ondermijnende criminaliteit, zoals regionale ondermijningsbrigades, meer internationale opsporingsonderzoeken en een aanzienlijke verhoging van de strafmaat. "De huidige straffen worden door criminelen letterlijk op de koop toe genomen", stelt het rapport. "Ze liggen internationaal op zo'n laag niveau dat het mede verklaart waarom de drugsproductie in Nederland wordt geconcentreerd."

Noordanus wil ook aansturen op verruiming van de kroongetuigen-regeling: "Gebruik van kroongetuigen is een onmisbaar middel om gesloten criminele drugsorganisaties te kunnen opsporen en hard te raken." Nu zijn de wettelijke mogelijkheden daarvoor onvoldoende, zegt hij: "Net als een goede manier van bescherming."

Fonds met 400 miljoen

Hij concludeert dat er structureel meer geïnvesteerd moet worden en stelt dat er een structureel ondermijningsfonds nodig is met daarin 400 miljoen euro. "Dat is veel geld, maar de drugsindustrie levert ons ook enorm veel schade op. Denk aan grote geweldsincidenten en imagoschade richting andere landen, maar ook aan jongeren die al op jonge leeftijd in die drugsindustrie terechtkomen. Dat kun je je maatschappelijk niet permitteren."

STER reclame