Pieter Omtzigt ANP

En toen waren er zelfs vier prominente CDA'ers in de race voor het lijsttrekkerschap van hun partij. Na Hugo de Jonge, Mona Keijzer en Martijn van Helvert, meldde Kamerlid Pieter Omtzigt zich gisteravond nog. Daarmee hebben de CDA-leden echt wat te kiezen. Tussen 6 en 9 juli mogen zij hun stem uitbrengen.

Pieter Omtzigt is een van de bekendere Kamerleden van het CDA. Hij maakte naam als een soort terriër, die zich bijvoorbeeld in de toeslagenaffaire vastbeet om nooit meer los te laten. In dat dossier werkte hij nauw samen met Renkse Leijten van de SP en met de ouders die ten onrechte door de Belastingdienst van fraude werden beschuldigd.

Omtzigt is sinds 2003 Kamerlid en daarmee een van de langstzittende parlementariërs. Dat hij in 2012 werd herkozen, heeft hij in eerste plaats aan zichzelf te danken. De partij zette hem aanvankelijk niet meer op de kandidatenlijst. Door ingrijpen van de leden kreeg hij alsnog een (onverkiesbare) plek, als nummer 39. Hij verwierf vervolgens met bijna 40.000 voorkeursstemmen op eigen houtje een zetel.

Dat ging toen, opvallend genoeg, ten koste van nieuwkomer Martijn van Helvert. Die moest in 2012 nog even in de wachtkamer blijven zitten. Van Helvert kwam in 2014 alsnog in de Tweede Kamer. Hij maakte gisteren bekend dat hij zich ook kandidaat stelt voor het CDA-lijsttrekkerschap. Dat maakt hem dus opnieuw een uitdager van Omtzigt.

CDA-oppositielid

Pieter Omtzigt (1974) is geboren in Den Haag. Hij woont met zijn vrouw in Enschede en heeft een grote achterban in Twente. Vanwege zijn eigenzinnige optreden wordt hij weleens grappend 'het oppositielid van het CDA' genoemd. Het feit dat zijn partij in de regering zit, weerhoudt hem er niet van om uitermate kritisch te zijn op de eigen bewindspersonen.

"Ik heb me de afgelopen jaren hard ingezet voor mensen die in de knel komen", zei hij gisteren naar aanleiding van zijn kandidaatstelling. "Je ziet dat de overheid - de Belastingdienst, het UWV, het CBR - niet goed functioneert en dat gaat mij aan het hart." Hij zegt te willen vechten voor gerechtigheid. "Ik wil dat de staat meer voor haar burgers opkomt."

Zijn compromisloze aanpak leidt wel tot wrevel in de eigen fractie, maar Omtzigt heeft zich ontpopt tot een stemmenkanon waar het CDA niet omheen kan. In aanloop naar de verkiezingen in 2017 stond hij als vierde op de kandidatenlijst. Hij kreeg toen ruim 90.000 voorkeursstemmen. Dat waren er veel, maar wel minder dan een andere kandidaat voor het CDA-lijsttrekkerschap binnenharkte: Mona Keijzer (165.384), de toenmalige nummer 2 van de partij.

Nepgetuige MH17

In 2017 kwam hij in opspraak in een ander dossier waarin hij zijn tanden had gezet: de MH17. In een zaal vol nabestaanden liet hij een nepgetuige twijfel zaaien over de toedracht van de vliegramp. Hij erkende onzorgvuldig te hebben gehandeld en legde het woordvoerderschap over de buitengewoon gevoelige kwestie neer. De fractie besloot dat hij kon aanblijven als Kamerlid.

In tegenstelling tot de andere drie kandidaten spreekt Omtzigt zich niet uit over een eventuele samenwerking met Forum voor Democratie. Hij draait de zaak handig om: "Ik heb Thierry Baudet zelf horen zeggen dat het CDA een cultuurmarxistische partij is met het doel Nederland te vernietigen", zegt hij in het AD. "Volgens mij zegt hij zelf dat hij niet met ons wil samenwerken."

Overigens is Omtzigt niet alleen actief in Nederland. Hij is ook lid van de Raad van Europa en onderzocht in die hoedanigheid de corruptie in Malta, naar aanleiding van de moord op een journaliste. "In Maltese regeringskringen wordt hij om die reden zo ongeveer gehaat", zegt NOS-verslaggever Wilco Boom. "En dat is in dit geval echt een compliment. En ook in het Kremlin kennen ze hem. Want hij heeft zich, met anderen, ook ingezet voor wetgeving tegen foute Russen die proberen geld in Europa te stallen. Omtzigt is dus echt geen katje om zonder handschoenen aan te pakken."

'Gamechanger'

Het CDA maakt vanmiddag bekend welke kandidaten het bestuur aan de CDA-leden voordraagt. Naar verwachting zijn dat de vier bekende namen. Er heeft zich ook nog een vijfde kandidaat gemeld: André Reumkens uit het Limburgse Hulsberg, die veel ervaring heeft in de lokale politiek. Hij is 25 jaar lid geweest van de PvdA en vindt dat het CDA naar links moet afbuigen. Het ziet er niet naar uit dat hij een kans maakt.

Het tegendeel geldt voor Omtzigt, zegt Wilco Boom. Volgens hem is er sprake van echte gamechanger. "Tot gisteren was vicepremier Hugo de Jonge de grote favoriet. Maar ik vermoed dat zelfs hij zich nu zorgen begint te maken over zijn kansen. Want Omtzigt is in elk geval bij de kiezers buitengewoon populair. Zo populair, dat de uitkomst niet meer met zekerheid te voorspellen is. Het zal in elk geval heel spannend worden en misschien zijn er wel twee rondes nodig, want de winnaar heeft in elk geval de helft plus één van de stemmen van de CDA-leden nodig."

STER reclame