De MSC Zoe na aankomst in Bremerhaven EPA

Grote containerschepen moeten bij noordwesterstorm de vaarroute langs de Waddeneilanden mijden. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) na onderzoek naar het verlies van 342 containers door de MSC Zoe begin vorig jaar.

Het schip was in de nacht van 1 op 2 januari 2019 met ruim 8000 containers onderweg van Portugal naar Bremerhaven, in Duitsland. Uit het onderzoek blijkt dat de MSC Zoe op zes punten een deel van de lading verloor, in totaal 3 miljoen kilo. Een deel daarvan spoelde aan op de stranden van de Waddeneilanden, waaronder veel plastic korrels.

Extreme krachten

Volgens de onderzoeksraad ging het mis door een combinatie van factoren. Om te beginnen stond de storm, uit het noordwesten, dwars op de vaarrichting van het schip. Daardoor maakte de MSC Zoe "extreme slingerbewegingen". Ook spoot het zeewater langs de zijkant van het schip omhoog tegen de containers.

Omdat de zee ter plekke ondiep is, kan het zijn dat het hevig deinende schip de bodem heeft geraakt. "Deze fenomenen veroorzaken extreme krachten op het schip, de containers en de sjorsystemen waarmee de containers zijn bevestigd. Hierdoor kunnen containers losraken en overboord slaan", aldus de onderzoekers.

Een sleepboot brengt in januari 2019 twee overboord geslagen containers naar de wal ANP

Er zijn twee routes boven de Waddeneilanden: een noordelijke en een zuidelijke. De MSC Zoe nam de laatste, die het dichtst bij de Wadden ligt. Omdat het een kwetsbaar gebied is, erkend als werelderfgoed, moeten grote containerschepen voortaan bij noordwesterstorm de noordelijke route kiezen, adviseert de OVV.

Om dat te bereiken zijn internationale afspraken nodig. Nederland kan dat samen met Duitsland en Denemarken, de andere twee Waddenzeelanden, regelen bij de International Maritime Organization. Ook kan de Nederlandse regering de kustwacht meer mogelijkheden geven om containerschepen bij de Waddeneilanden te begeleiden.

De OVV wijst erop dat ook de noordelijke route risico's heeft, omdat een noordwesterstorm ook daar tot 'dwarsscheepse golven' leidt. Maar de kans dat schepen daar de bodem raken, is kleiner en kapiteins hebben daar meer mogelijkheden om hun route aan te passen, schrijven de onderzoekers.

Bij een storm uit een andere richting kan juist de zuidelijke route de voorkeur hebben, zegt de OVV, "vanwege het afschermende effect van het land op deze vaarroute dicht langs de kust".

Militairen helpen op Schiermonnikoog bij het opruimen van aangespoelde rommel ANP

STER reclame