Een actie van Faunabescherming tegen de afsluiting Kroondomein bij Paleis het Loo, september 2019 Hollandse Hoogte

De Faunabescherming gaat het juridische gevecht aan met de overheid, omdat koning Willem-Alexander onrechtmatig subsidie zou hebben gekregen voor onderhoud en beheer van landgoed Kroondomein Het Loo. Het gaat om 4,7 miljoen euro over een periode van vijf jaar, meldt het tv-programma Zembla.

Het programma heeft de subsidiebeschikking in handen. Daaruit blijkt dat de overheid de koning zonder onderbouwing vrijstelt van belangrijke subsidievoorwaarden, zeggen drie juridische experts die Zembla heeft gesproken. Volgens hen is dit in strijd met de wet.

Omdat de koning vrijstelling heeft gekregen, mag hij 7200 hectare van het landgoed op de Veluwe drie maanden per jaar voor het publiek sluiten. Dat komt neer op zo'n driekwart van het natuurgebied. De Faunabescherming wil dat het gebied langer opengaat.

Openstellen

Voor andere subsidieontvangers geldt dat ze een terrein minstens 358 dagen per jaar moeten openstellen voor publiek. Zo kan de belastingbetaler meegenieten van het gesubsidieerde natuurgebied.

Eén hectare mag worden aangehouden voor privégebruik. Uit de niet eerder openbaar gemaakte beschikking blijkt dat de koning "ter bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer" niet 1 hectare maar 7200 hectare van het landgoed mag sluiten en geheel is vrijgesteld van de openstellingsverplichting van 358 dagen.

Bezwaarprocedure

Hoogleraar publiekrecht Peter Nicolaï, als advocaat gespecialiseerd in bestuursrecht, is namens de Faunabescherming een bezwaarprocedure tegen de staat gestart om de subsidiebeschikking aan te vechten. "Het kan natuurlijk niet dat er een ongelijke behandeling is, een bevoordeling van iemand", zegt Nicolaï tegen Zembla.

Volgens hoogleraar staats-en bestuursrecht Wim Voermans is het bezwaar kansrijk: "Als het bij de rechter komt, dan denk ik dat hij er gehakt van gaat maken."

Al jaren is er ophef over de subsidies voor het Kroondomein. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het Kroondomein het hele jaar voor het publiek toegankelijk is en diende daarvoor een motie in.

D66-Kamerlid Sneller wil opheldering van premier Rutte en minister Schouten van Landbouw waarom het kabinet bij eerdere discussies over het Kroondomein geen informatie heeft gegeven over de juridische onderbouwing van de vrijstelling. D66 wil al langer dat het Kroondomein voor het publiek toegankelijk is. "Iedereen is voor de wet gelijk, dus ook het koninklijk huis", aldus Sneller. De huidige afspraken over het Kroondomein lopen eind 2021 af en dan zal de Tweede Kamer betrokken worden bij de opstelling van een nieuw regeling, zo heeft premier Rutte aan D66 en de rest van de Tweede Kamer beloofd.

De Partij voor de Dieren wil opheldering en heeft Kamervragen gesteld. Kamerlid Wassenberg wil weten of de premier de subsidie wil terugdraaien en of hij ook vindt dat er sprake is van "juridsche belazerij." Andere partijen, zoals de VVD en GroenLinks, willen eerst de juridische procedure afwachten.

Koninklijk Huis-verslaggever Kysia Hekster vroeg de koning in 2018 om een reactie:

'De discussie over de motie hoort in de Tweede Kamer plaats'

De Rijksvoorlichtingsdienst laat aan Zembla weten dat het natuurgebied ook dit najaar dichtgaat, van 15 september tot 25 december. Kamerleden die in 2018 wilden weten op welke gronden de ontheffing is verleend, kregen nooit antwoord van premier Rutte. Dat had wel gemoeten, zegt Voermans: "De Kamer is hierover onvolledig geïnformeerd."

In 2018 schreven premier Rutte en minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) in een Kamerbrief dat de sluiting essentieel is "voor de balans tussen houtproductie, de aanwezigheid van grote hoefdieren en de recreatiemogelijkheden". Het ministerie van LNV wil tegenover Zembla geen nadere toelichting geven: "Het betreft een bestendiging van een lijn die al decennia wordt ingezet."

STER reclame