ANP

Vorige week zijn 2000 mensen meer mensen overleden dan gemiddeld, blijkt uit een schatting van het CBS. De hogere sterfte valt samen met de corona-epidemie in Nederland. Er stierven vooral meer ouderen, met name 80-plussers.

Bekend is dat de dagelijkse officiële sterftecijfers niet volledig zijn; het RIVM meldt alleen het overlijden van mensen die op corona zijn getest. De CBS-cijfers geven vermoedelijk een beter beeld van het werkelijke aantal overledenen. Net als een week eerder zijn het er grofweg twee keer zoveel. Het gaat daarbij onder meer om ouderen die thuis overlijden in verband met covid-19, de ziekte die door het coronavirus wordt veroorzaakt.

Hongerwinter

In absolute aantallen gaat het met 5100 overledenen om de dodelijkste week sinds dit soort cijfers wordt bijgehouden. In januari 1945, de meest fatale tijd van de hongerwinter, overleden er in een week zo'n 4500 mensen. Relatief gezien is dat wel meer dan nu, omdat Nederland destijds ruim 9 miljoen inwoners had.

Tijdens de hevige griepgolf in maart 2018 was er een week dat er ruim 4000 mensen overleden. Die winter stierven er in totaal 9400 mensen aan griep. "De vergelijking tussen beide ziektes wordt vaak gemaakt, en de sterfte aan covid-19 is nu op weekbasis groter", zegt CBS-socioloog Tanja Traag.

Boekel

Het CBS heeft ook voor het eerste gekeken naar de 'oversterfte' per gemeente. Daarbij vergelijkt het instituut het gemiddeld aantal sterfgevallen uit de eerste tien weken van dit jaar - toen het coronavirus nog geen effect had op de sterftecijfers - met het aantal sterfgevallen in week 11, 12 en 13. Vooral in gemeenten in Noord-Brabant en Limburg liggen de sterftecijfers veel hoger dan gebruikelijk.

Zo zijn er in Boekel in Noord-Brabant meer dan zeven keer zoveel mensen overleden als normaal. Uden staat met bijna zeven keer zoveel doden op plek twee.

"Oorlogsgeneeskunde." Zo noemt een huisarts in Boekel haar werk de laatste weken:

'Het is oorlogsgeneeskunde, je moet harde beslissingen maken.'

De top tien van zwaarst getroffen gemeenten in week 13 bestaat uit zeven gemeenten in Brabant, twee in Limburg en een in Gelderland:

In deze gemeenten stierven drie keer zoveel mensen als normaal (of nog meer)

Gemeente provincie Week 11 Week 12 Week 13
Boekel Noord-Brabant 2,12 keer zoveel 1,06 keer zoveel 7,41 keer zoveel
Uden Noord-Brabant 2,10 2,90 6,77
Peel en Maas Limburg 1,14 3,92 5,70
Heerde Gelderland 0,98 1,95 4,63
Meierijstad Noord-Brabant 1,20 3,66 4,58
Bernheze Noord-Brabant 1,55 2,24 4,31
Gemert-Bakel Noord-Brabant 2,13 2,55 4,26
Laarbeek Noord-Brabant 1,25 1,00 4,25
Alphen-Chaam Noord-Brabant 0,48 0,48 3,81
Horst aan de Maas Limburg 1,04 1,95 3,51

Let wel, met name in kleine gemeenten kan het aantal overledenen sterk fluctueren. Dat komt doordat een stijging van normaal gesproken één sterfgeval naar nu twee sterfgevallen ook al een verdubbeling is. Zo kan er, hoewel een toename in week 13 in een kleine gemeente waarschijnlijk veroorzaakt wordt door corona, ook sprake zijn van toeval.

Kaart sterftegevallen per gemeente

STER reclame