Maarten Wolterink

Wie grappen wil maken over het coronavirus raakt al snel een gevoelige snaar, ontdekte cartoonist Maarten Wolterink. In anderhalve week tijd ontving hij honderden boze berichten via Instagram en een aantal telefoontjes.

"Ik heb een vlag getekend waarvan ik de sterretjes heb vervangen door het virus", vertelt Wolterink in NOS Met het Oog op Morgen. "Er zijn heel veel reacties die ik niet kan lezen, maar ook veel emoji's. Vooral drollenhopen en middelvingers." De teller daarvan staat inmiddels bijna op 600.

Wolterink is niet de enige cartoonist die vanwege een 'coronacartoon' extra veel boze reacties over zich heen krijgt. De Chinese ambassades in Denemarken en België eisten al dat kranten in het land cartoons terugtrokken. Ook de Chinese ambassadeur in Nederland verwacht dat de Nederlandse overheid maatregelen neemt als er kwetsende cartoons worden gepubliceerd. Hij roept hoofdredacteuren op hun "normen en waarden te bewaken".

"Het is een reactie die wel te verwachten is van China", zegt Tjeerd Royaards, ook cartoonist en hoofdredacteur van The Cartoon Movement. "We hebben het wel over het land dat Winnie de Poeh in de ban doet omdat die op de president zou lijken. Ik mag hopen dat Nederland geen gehoor geeft aan de Chinese oproep, eigenlijk is het hele platte censuur."

Bedreigingen of zelfs doodsverwensingen zijn geen nieuw fenomeen voor cartoonisten. Royaards: "Eigenlijk gebeurt dit tegenwoordig elke keer als een cartoon ophef veroorzaakt."

In de reacties onder de cartoon van Wolterink komt vaak een Chinese afkorting voor die zoiets betekent als 'je moeder is dood'. "Bij de eerste tachtig heb ik nog vrolijk geantwoord, zo van: mijn moeder is inderdaad al dertig jaar dood, hoe weet je dat? Maar na de vierhonderdste had ik er wel genoeg van."

"Ik ben blij dat ik toevallig net, om een andere reden, mijn adres van Google Maps heb gehaald. Ik zie dit vooralsnog, door de fysieke afstand met China, niet als serieuze bedreigingen."

"Het is niet zo dat mijn baas mij morgen belt en zegt: doe maar niet", zegt Royaards. "Maar de Chinese oproep past wel in een grotere trend. Van persvrijheid over het algemeen die afneemt en van de toenemende macht van China in de wereld. Wat is het over vijf, tien of twintig jaar?"

STER reclame