Amerikaanse militairen eerder dit jaar in Afghanistan EPA

De oorlog in Afghanistan was een grote mislukking, maar de Amerikaanse overheid stelde vrijwel alles in het werk om de al 18 jaar durende militaire strijd toch als een overwinning te presenteren. Bewijs dat de oorlog niet te winnen was, werd verborgen, maar is nu toch boven water gekomen.

The Washington Post publiceerde vandaag delen uit geheime interviews met 400 personen onder wie generaals en hooggeplaatste ambtenaren en diplomaten die nauw betrokken waren bij het plannen en de uitvoering van de strijd in Afghanistan. De interviews hadden nooit openbaar moeten worden, de krant kreeg ze in handen na een jarenlange juridische strijd.

De duizenden pagina's met getuigenissen beschrijven een inktzwart beeld van hoe de strijd verliep en het toekomstperspectief ervan. Een generaal die namens het Witte Huis toezicht hield op de oorlog zei in 2015 in een van de interviews dat het land Afghanistan niet eens werd begrepen. "Wat proberen we hier te doen? We hadden geen flauw idee."

De interviews werden tussen 2014 en 2018 afgenomen door een onafhankelijk Amerikaanse overheidsinstituut dat onderzoekt of het Amerikaanse geld voor de strijd in Afghanistan goed wordt besteed.

Uit de gesprekken is op te maken dat "het Amerikaanse volk constant is voorgelogen", zegt de voorzitter van het instituut tegen de The Washington Post.

Onder drie presidenten (Bush, Obama en Trump) werd de oorlog in Afghanistan veel te rooskleurig voorgesteld. Steeds werd er gemeld dat er vorderingen werden gemaakt in de oorlog, terwijl er eigenlijk niets positiefs was te melden.

Uit verschillende interviews blijkt dat hiervoor officiële statistieken werden gemanipuleerd. "Ieder datapunt werd gewijzigd om het best mogelijke beeld te schetsen", zegt een kolonel.

Voor de gek gehouden

"Niet alleen het Amerikaanse publiek is zo voor de gek gehouden, ook alle landen die deelnamen aan die oorlog, waaronder ook Nederland", zegt correspondent Arjen van der Horst. "In Den Haag zal nu ongetwijfeld de vraag klinken, in hoeverre wist de Nederlandse regering dat de operatie in Afghanistan gedoemd was om te mislukken?"

Bij de strijd in Afghanistan zijn de afgelopen jaren ook Nederlandse militairen om het leven gekomen. Bij Nieuwsuur reageerde oud-minister van Defensie Eimert van Middelkoop op de onthullingen van The Washington Post. "Dat iemand teleurgesteld is begrijp ik goed. Maar ik vind het een fout cynisme om te zeggen dat het tevergeefs is, dat het zinloos is. Ik zou nooit de familie onder ogen kunnen komen met dat soort teksten. Die heb ik toen niet gebruikt. Die weiger ik ook nu te gebruiken omdat ik overtuigd ben dat ze niet correct zijn, niet waar zijn."

Biljoen dollar

De oorlog in Afghanistan kostte de Amerikanen meer dan een biljoen dollar. In een interview vraagt een oud-medewerker van het Witte Huis zich af wat ze voor dat geld nu eigenlijk hebben gekregen. "Osama [Bin Laden] ligt waarschijnlijk lachend in zijn graf als je bedenkt hoeveel we hebben uitgegeven aan Afghanistan", zegt de medewerker.

Momenteel zijn er nog zo'n 17.000 militairen van verschillende NAVO-landen actief in Afghanistan. Nederland is dus een van die landen en traint het Afghaanse leger en de politie.

"In feite heeft president Trump gelijk", zegt correspondent Arjen van der Horst. "Hij roept al jaren dat Amerika helemaal niets te zoeken heeft in Afghanistan, dat het een zinloze oorlog is. Als het aan hem ligt, trekt hij alle militairen terug. Zijn generaals hebben zich daar altijd tegen verzet, maar met dit rapport wordt het makkelijker dit advies terzijde te schuiven."

Pentagon Papers

De 400 interviews worden nu al de Afghanistan Papers genoemd, naar voorbeeld van de zogenoemde Pentagon Papers. Uit dit geheime rapport bleek dat Amerikaanse volk en het Congres werden voorgelogen over het verloop van de Vietnamoorlog (1955-1975). In 1971 werd het bestaan ervan bekend via de media, pas in 2011 werd het rapport officieel vrijgegeven.

The Washington Post vatte de Afghanistan Papers zelf samen in de onderstaande video:

STER reclame