'Tegenvaller van 1,7 miljard dreigt na uitspraak over Deense dividendbelasting'

Aangepast
Premier Rutte tijdens het dividenddebat ANP
Geschreven door
Charlotte Waaijers
redacteur Economie

Er dreigt een tegenvaller van 1,7 miljard door procedures van buitenlandse beleggers wegens de dividendbelasting. Zij voelen zich oneerlijk behandeld omdat ze de betaalde belasting in eigen land niet af kunnen trekken, Nederlandse beleggers kunnen dat wel. In een eerdere zaak tegen de Deense staat hebben buitenlandse beleggers recent gelijk gekregen van het Europees hof. Fiscalisten die beleggers bijstaan bij de procedures zeggen tegen de NOS te verwachten dat dit verstrekkende gevolgen voor Nederland heeft.

Er lopen in totaal duizenden procedures tegen de Nederlandse overheid die teruggaan tot 2005.

"De uitspraak tegen de Deense staat betekent dat Nederland binnenkort waarschijnlijk een zelfde uitspraak kan verwachten", zegt Robert van der Jagt, partner bij belastingadvieskantoor KPMG Meijburg. Van der Jagt staat vele honderden beleggers en fondsen bij in hun procedures.

"Als je kijkt naar het arrest in de Deense zaak, dan staat vast dat de Nederlandse wet - in ieder geval zoals die was tot 2008 - in strijd is met het Europees recht. Klaar." Hij is dus het meest optimistisch over de oudere zaken. In 2008 heeft Nederland de wet al aangepast, waardoor het de vraag is of de zaken van daarna nog kansrijk zijn.

Er is dus een kans dat Nederland een smak geld moet terugbetalen aan claims. Het Ministerie van Financiën schat het totaal geclaimde bedrag in eerder vrijgegeven memo's op 1,7 miljard euro. Van der Jagt denkt dat dit bedrag inmiddels wel is opgelopen tot 1,9 miljard.

Staatsecretaris Snel noemt het te vroeg om daarop vooruit te lopen: "Er zijn op dit moment 11.000 rechtszaken. Het gaat om hele complexe zaken. Het is niet 1,2,3 te zeggen dat dit de Nederlandse schatkist geld gaat kosten, maar het is wel een risico."

'Niet uitvoerbaar'

Nederland wordt straks door de uitspraak van het hof - als die in het voordeel uitpakt van de beleggers - waarschijnlijk gedwongen de belastingheffing aan te passen, verwacht fiscalist Daniël Smit. Hij werkt bij belastingadvieskantoor EY en is bijzonder hoogleraar bedrijfsbelastingen. Volgens de eerder vrijgegeven memo's van Financiën zou een dergelijke aanpassing "niet uitvoerbaar" zijn voor de Belastingdienst.

Door de afschaffing van de dividendbelasting, zoals de coalitie heeft afgesproken, komt de Belastingdienst niet voor dit probleem te staan. Aan de claims en procedures verandert de afschaffing niets.

Als Nederland de procedures verliest, moeten we dan sowieso de dividendbelasting afschaffen?

Het Hof zegt niet dat Denemarken (en dus mogelijk straks ook Nederland) geen dividendbelasting meer mag heffen, benadrukt fiscalist Van der Jagt. Het kabinet zou als de beleggers gelijk krijgen alleen de manier waarop we dat doen moeten aanpassen. Dat kan betekenen dat de Nederlandse Belastingdienst dan moet achterhalen of een buitenlandse belegger recht heeft op belastingteruggave.

Maar dat zou de Belastingdienst helemaal niet aankunnen, blijkt uit eerder vrijgegeven memo's van Financiën. "Een dergelijke teruggaveregeling is niet uitvoerbaar voor de Belastingdienst." Dat komt omdat de dienst slecht zicht heeft op de groep buitenlandse aandeelhouders die hier aanspraak op maken.

"Verzoeken om teruggaaf moeten door de Belastingdienst individueel worden onderzocht en hierbij moet informatie over het buitenlandse belastingsysteem worden verkregen en doorgrond. Hieronder vallen bijv. ook aangiften inkomstenbelasting in (zeer) vreemde (en daardoor onleesbare) talen."

Het kabinet zegt dat de procedures niet de reden zijn om de belasting te willen afschaffen: "De hoofdreden is het vestigingsklimaat. Maar dit is zoals ik eerder bij de Financiële Beschouwingen heb aangegeven een van de overwegingen die we ook in ons achterhoofd hebben", zegt staatssecretaris Snel daarover.

Ook Premier Rutte noemde de procedures vorige week toen hij het besluit verdedigde om de dividendbelasting af te schaffen. Het belangrijkste argument van de premier voor afschaffing, dat het Nederland aantrekkelijker maakt voor buitenlandse beleggers, kwam onder vuur te liggen toen grote Britse beleggers zeiden dat ze niet zitten te wachten op de maatregel. "Er zijn ook andere beleggers", was het antwoord van Rutte. "Er zijn duizenden juridische procedures in Europa aan de gang tegen de dividendbelasting", maar veel wilde hij er niet over kwijt.

Zijn ambtenaren hadden hem eerder ook afgeraden om er te veel over te praten, omdat de procedures nog lopen, staat in de memo's:

"Desalniettemin raden wij af om deze lopende procedures als argument te gebruiken om de dividendbelasting af te schaffen. Dat kan namelijk de proceskansen in deze zaken mogelijk nadelig beïnvloeden (al was het maar voor het verleden)."

In elk geval is duidelijk dat met de afschaffing meteen ook een ander probleem wordt opgelost, staat eronder: "De mogelijke afschaffing van de dividendbelasting zou overigens wel als bijkomende voordeel hebben dat de hiervoor genoemde Europees rechtelijke risico's voor de toekomst zullen verdwijnen."

Unilever

Het besluit van het Europees Hof over de procedures tegen Nederland zal op zijn vroegst over een paar maanden komen. Maar daar heeft het kabinet Rutte III dus niet op gewacht met zijn besluit om de belasting af te schaffen.

Dat komt goed uit voor sommige Britse beleggers in Unilever. Die mogen eind oktober al beslissen of het Brits-Nederlandse bedrijf zijn hoofdkantoor in Londen houdt, waar ze geen dividendbelasting betalen, of naar Nederland verplaatst. De dividendbelasting hoeft ze nu niet meer tegen te houden om naar hier te komen.

STER Reclame