Heringa na veroordeling: 'Hof kijkt alleen naar regels, niet naar de samenleving'

Aangepast
Albert Heringa in de rechtszaal NOS

"Ergens kan ik het hof wel volgen", zegt Albert Heringa over de uitspraak van het gerechtshof. "Als er alleen naar de regels wordt gekeken, moet je mij veroordelen. En de mensen van het hof hebben alleen naar de regels gekeken, en niet naar wat er in de samenleving gebeurt. Daardoor word ik nu als crimineel gezien."

Het hof in Den Bosch acht de 76-jarige Albert Heringa schuldig aan hulp bij zelfdoding van zijn moeder. Hij krijgt daarvoor een voorwaardelijke celstraf van zes maanden.

Het is al de vierde uitspraak in de zaak. Eerder ontsloeg het hof Heringa van rechtsvervolging, maar de Hoge Raad bepaalde dat de zaak over moest. "Achteraf gezien vind ik deze uitspraak niet erg verrassend. De hele zitting was al onplezierig. Ik had me ergens ook wel voorbereid op een onvoorwaardelijke straf. Wat dat betreft is het nog meegevallen."

Op 7 juni 2008 mengde Heringa 130 pillen door de vla van zijn 99-jarige moeder. Ze at het op, dronk een glas Martini en stierf vredig. Dat alles gebeurde op haar uitdrukkelijke verzoek. De zaak kwam in de publiciteit omdat Heringa alles had laten filmen. Anderhalf jaar later werd de documentaire De laatste wens van Moek uitgezonden. Heringa hielp zijn moeder omdat ze klaar was met het leven, heeft hij altijd gezegd.

De rechter rekent het Heringa aan dat hij zijn moeder alleen liet nadat ze het dodelijk mengsel tot zich had genomen. Mogelijk hadden zich in die periode complicaties kunnen voordoen, zegt het hof.

"Dat verwijt begrijp ik tot op zekere hoogte", zegt Heringa. "Maar ik heb haar niet zomaar alleen gelaten. Ik ben nog ruim anderhalf uur bij haar geweest. Veel langer kon ik daar niet blijven, dan was het verdacht geweest. Wellicht had het tehuis dan aan de bel getrokken en was ze naar het ziekenhuis gebracht, waar haar maag zou zijn leeggepompt. Dan was ze nog verder van huis geweest."

Ik wilde geen artsen in de situatie brengen om een strafbare handeling uit te voeren.

Albert Heringa

Ook zegt het hof dat Heringa nog eens bij haar huisarts had kunnen aankloppen om euthanasie van zijn moeder te bespreken. "Voor mijn moeder was duidelijk dat haar huisarts haar niet wilde helpen, het was een christelijke omgeving. Mijn moeder vertrouwde op hem, maar niet als het over euthanasie ging."

Op zoek gaan naar een andere arts had ook geen zin, zegt Heringa. "In 2002 werd een huisarts die zijn patiënt met een dodelijk drankje had geholpen door de Hoge Raad schuldig bevonden aan hulp bij zelfdoding. Voor mij was het daarom duidelijk dat artsen mij niet zouden helpen. Op dat moment had ik dus geen enkele aanleiding om te aan te nemen dat er nog andere mogelijkheden waren dan het zelf te doen. Ik heb geen artsen in de situatie willen brengen om een strafbare handeling uit te voeren."

Uiteindelijk hielp hij zijn moeder in haar eigen belang, zegt hij. "Het was nodig dat de wens van mijn moeder gerespecteerd werd. Het ging om haar, ik heb alleen maar geholpen. Alles wordt nu op mij geprojecteerd. Dat begrijp ik, maar het ging over mijn moeder, zíj had de regie. Pas op het allerlaatste moment heeft ze mij gevraagd om haar te helpen."

De rechtszaak

In 2013 legde de rechtbank in Zutphen Heringa geen straf op, maar verklaarde hem wel schuldig wegens hulp bij zelfdoding. In 2015 ging het gerechtshof in Arnhem nog een stap verder door ook het feit zelf, de hulp bij zelfdoding, niet strafbaar te stellen en ontslag van rechtsvervolging te gelasten.

Het Openbaar Ministerie ging daarop in cassatie. Een jaar later adviseerde de advocaat-generaal bij de Hoge Raad de cassatie te verwerpen omdat er sprake was van overmacht.

De Hoge Raad verwees de zaak daarop terug naar het gerechtshof, nu in Den Bosch. In december vorig jaar erkende de officier van justitie dat de motieven van Heringa zuiver waren, maar omdat de wet hulp bij zelfdoding nu eenmaal alleen toestaat aan artsen eiste hij een voorwaardelijke celstraf van drie maanden.

De uitspraak van het hof geeft Heringa het gevoel een crimineel te zijn. "Er is alleen naar de regels gekeken, maar ze hadden bij het hof ook kunnen kijken naar wat er in de samenleving gebeurt. Hulp bij zelfdoding mag niet, maar ik vind dat er nu misbruik wordt gemaakt van die regel. In de samenleving is veel strijd tegen die wet. Er zou meer geluisterd moeten worden naar wat er in de maatschappij leeft."

Niet alleen de uitspraak gaf hem een onprettig gevoel. "Het is ook de manier waarop dit hof over mij sprak. Het gelaat van de voorzitter van het hof sprak boekdelen. Het zag eruit alsof hij boos was."

Of Heringa de uitspraak van het gerechtshof gaat aanvechten is nog niet duidelijk. "Samen met mijn advocaat ga ik bekijken wat ik nu ga doen. Het is duidelijk dat we ons hier niet zomaar bij zullen neerleggen."

STER Reclame