Zijlstra over Trump-plan Jeruzalem: onverstandig en contraproductief

Minister Zijlstra van Buitenlandse Zaken (VVD) in Brussel ANP

Minister Zijlstra van Buitenlandse Zaken heeft in Brussel tegen een delegatie van de Amerikaanse regering gezegd dat het "onverstandig en contraproductief" is van president Trump om de ambassade in Israël te verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem.

Ook tijdens de lunch met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Tillerson hebben de EU-landen deze boodschap overgebracht. "Dit gaat het vredesproces eerder achteruit dan vooruit helpen", zegt Zijlstra.

Het reisadvies voor Israël is aangepast. Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt reizigers om alert te zijn en lokale media te volgen. "Door recente politieke ontwikkelingen neemt de kans op protesten en demonstraties in Jeruzalem en bij checkpoints en overgangen naar de Palestijnse Gebieden toe. Demonstraties kunnen tot geweld leiden. Vermijd demonstraties en plaatsen waar veel mensen komen", staat op de website.

Brandende lucifer

Ook regeringspartijen VVD en D66 vinden het besluit van Trump onverstandig. "Alsof je een brandende lucifer boven een olievat houdt, op goed geluk laat vallen en hoopt dat de wind hem wel wegblaast", zegt D66-Kamerlid Sjoerdsma.

"Het zou net zo onverstandig zijn de Palestijnse staat nu te erkennen", zegt VVD-Kamerlid Ten Broeke. "De prijs voor de vredesbesprekingen moet je niet bij voorbaat weggeven. Jeruzalem is de hoofdstad van Israël, dat is gewoon een feit. Maar het is onverstandig om nu al diplomatiek die erkenning te doen."

Ieder jaar motie PVV over ambassade

De PVV dient al jaren een motie in waarin het kabinet wordt opgeroepen de ambassade te verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem, maar er is nooit een Kamermeerderheid voor. In 2016 stemden PVV, ChristenUnie, SGP en Groep Bontes/Van Klaveren voor. In 2017 stemden PVV, ChristenUnie, SGP en Forum voor Democratie voor.

De ChristenUnie denkt er anders over dan de andere drie regeringspartijen. Die partij stemt elk jaar voor de motie van de PVV om de Nederlandse ambassade in Israël te verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem.

"Zo schokkend is de uitspraak van Trump niet want alle presidenten hebben hem gedaan in hun campagne, ook Obama nog", zegt CU-Kamerlid Voordewind. "Nieuw is dat Trump het nu kennelijk doet. We gaan zien wat er gebeurt."

Het verschil van mening levert in de coalitie geen problemen op omdat de ChristenUnie akkoord is gegaan met het opnemen van de tweestatenoplossing in het regeerakkoord. "Daar ligt de focus op", zegt Voordewind.

Regeerakkoord Rutte III over Israël

"Nederland benut de goede betrekkingen met Israël en de Palestijnse Autoriteit voor het behoud en de verwezenlijking van de tweestatenoplossing: een onafhankelijke, democratische en levensvatbare Palestijnse staat naast een veilig en internationaal erkend Israël. Nederland zet zich tevens in voor verbetering van de onderlinge relaties tussen Israëliërs en Palestijnen."

Voor SGP-leider Van der Staaij is Jeruzalem onlosmakelijk verbonden met de hele joodse geschiedenis. Hij vindt het vanzelfsprekend dat Jeruzalem de hoofdstad is.

"'Daarna is het ook voor christenen een bijzondere plek geworden, en nog weer eeuwen later voor moslims", zegt Van der Staaij. "Ons past als religies die daarna gekomen zijn een beetje bescheidenheid ten opzichte van de joodse aanspraak."

Hij is het niet eens met het kabinetsstandpunt over de tweestatenoplossing en een over twee staten verdeeld Jeruzalem. "Berlijnse toestanden met gedeelde steden, daar hebben we eigenlijk nergens op de wereld goede ervaringen mee."