Journalistenvakbond: bedreigen van crimereporters alarmerend

John van den Heuvel, net als collega-misdaadjournalisten bedreigd ANP

Zeer alarmerend noemt journalistenvakbond NVJ het nieuws dat volgens de politie vanuit de hoek van motorclub No Surrender een "aanzienlijk" geldbedrag is gezet op het hoofd van misdaadjournalist John van den Heuvel. "Dat is het ergste soort bedreiging mogelijk", zegt algemeen secretaris van de vakbond Thomas Bruning. "Misdaadjournalistiek is een tak van sport waar je te maken hebt met mensen die hun regels aan journalisten willen opleggen, maar dit is wel heel ernstig."

De advocaat van No Surrender-voorman Henk Kuipers spreekt overigens tegen dat Van den Heuvel is bedreigd. Volgens hem voert de journalist een persoonlijke vete tegen Kuipers en de motorclub.

Als er sprake is van een bedreiging, is het de derde tegen een misdaadjournalist in korte tijd. Ook Telegraafjournalist Mick Van Wely is afgelopen week bedreigd, en misdaadverslaggever Paul Vugts van Het Parool is zelfs ondergedoken vanwege "dreiging vanuit het criminele milieu".

Zeer serieus

De NVJ neemt die bedreigingen zeer serieus. Bruning: "Journalisten worden wel vaker bedreigd, en dat is altijd ernstig, maar in sommige gevallen neem je dat als journalist met een korrel zout. Maar bedreigingen aan misdaadjournalisten moet je echt serieus nemen, omdat je weet uit welke hoek ze komen."

Ook NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff, voorzitter van het Genootschap van Hoofdredacteuren, vindt het buitengewoon ernstig. Volgens hem vormt de bedreiging van Van den Heuvel, als die inderdaad is geuit, een nieuw dieptepunt. "Het is schokkend om te horen. Een bedrag op je hoofd omdat je gewoon je werk probeert te doen. Dat is onaanvaardbaar."

Hoe ver criminelen bereid zijn te gaan blijkt uit de moord op Martin Kok van crimewebsite Vlinderscrime. Kok, zelf ooit drugscrimineel, had met zijn website vijanden gemaakt in het criminele circuit. Na eerdere mislukte aanslagen op zijn leven werd hij op 8 december vorig jaar doodgeschoten in Laren.

"De zaak rond Martin Kok ligt wat ingewikkeld", zegt Bruning. "Hij was niet iemand die in het rijtje past van misdaadjournalisten als John van den Heuvel en Paul Vugts, maar het geeft wel aan dat je dit soort bedreigingen zeer serieus moet nemen."

Ex-crimineel en misdaadblogger Martin Kok ANP

De NVJ liet eerder dit jaar onderzoek doen naar bedreigingen aan het adres van journalisten. Daaruit bleek dat de impact van bedreigingen en intimidatie op het werk van journalisten de laatste jaren is toegenomen. Journalisten worden daardoor soms terughoudender en angstiger en mijden bepaalde plekken en onderwerpen, stelde de onderzoekscommissie.

Bruning denkt niet dat misdaadverslaggevers hun werk laten beïnvloeden door bedreigingen en intimidatie. "Dat soort journalisten zijn zo gepokt en gemazeld. Ik denk niet dat die zich laten afschrikken. Maar dat is natuurlijk wel de bedoeling van degene die zo'n bedreiging uit."

De NVJ is in overleg met politie en justitie om bedreigingen tegen journalisten harder aan te pakken. "Het is belangrijk dat die bedreigers gepakt worden. Dat geeft in ieder geval een signaal: als je journalisten bedreigt, dan word je snel en hard gepakt. Journalisten moeten in staat zijn om vrijelijk hun werk te doen. "

Volgens NOS-justitieredacteur Remco Andringa komt het vaker voor dat journalisten worden bedreigd. "Denk aan Barend & Van Dorp, die in 2000 in de tv-studio werden mishandeld door leden van de Hells Angels."

Andringa wijst erop dat de bedreigingen zeker niet altijd uit de hoek van motorclubs komen. "Zo kreeg Peter R. de Vries een paar jaar geleden Willem Holleeder aan de deur, die hem bedreigde."

Bovendien worden niet alleen journalisten door criminelen geïntimideerd. "Morgen staat bijvoorbeeld een wapenhandelaar voor de rechter die gedreigd heeft de burgemeester van Gilze en Rijen met een kalasjnikov neer te schieten. Bedreigingen kunnen iedereen treffen die een crimineel iets in de weg legt."