Europees parlement onderzoekt Poolse rechtsstaat

Judith Sargentini (GL) in het Europees Parlement in Straatsburg ANP

Het Europees Parlement stelt een onderzoek in naar de rechtsstaat in Polen. Een ruime meerderheid van de parlementariërs betwijfelt of Polen zich aan de Europese grondrechten houdt. Door wetswijzigingen in Polen zijn de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de media in gevaar gekomen, vindt die meerderheid.

Een commissie met onder anderen Judith Sargentini van GroenLinks zal rapport uitbrengen over Polen. De uiterste consequentie kan zijn dat Polen het stemrecht in de Europese Raad verliest, maar het is onwaarschijnlijk dat het zo ver komt.

Orban

Voor zo'n vergaande stap is ook unanimiteit vereist bij de Europese regeringsleiders. Onwaarschijnlijk is het dat premier Orban van Hongarije, dat ook onder vuur ligt van het Europese Parlement en de Europese Commissie, ermee zal instemmen om artikel 7 uit het Europees Verdrag in werking te stellen.

In Europa heerst onder meer onvrede over de weigering van Polen om besluiten van het Europees Gerechtshof en het Europees Hof voor de Mensenrechten te accepteren en om meer vluchtelingen op te nemen. Volgens Sargentini worden de burgerlijke vrijheden in Polen steeds verder ingeperkt. Sophie in 't Veldt van D66 zegt dat kritische Polen "keihard worden onderworpen aan censuur".

'Ziek nationalisme'

Vice-voorzitter Frans Timmermans probeert al anderhalf jaar tevergeefs in gesprek te komen met de Poolse regering over de politieke en juridische toestand in Polen. Hij zei vandaag nogmaals dat lidstaten zich aan het EU-verdrag moeten houden en dat de lijn tussen patriottisme en onaangenaam nationalisme erg dun is.

Zaterdag hielden Poolse nationalisten een mars ter herinnering van de Poolse onafhankelijkheid en het einde van de Eerste Wereldoorlog. Deelnemers droegen spandoeken mee met teksten als 'Puur bloed, heldere geest' en 'Europa zal blank zijn of onbewoond'. De Poolse leiders namen afstand van die teksten, maar verdedigden de mars zelf, die elk jaar wordt gehouden om de onafhankelijk te vieren. President Duda zei dat er in Polen geen plaats is voor vreemdelingenhaat, antisemitisme of ziek nationalisme.